“40 yaşından evvel tek başına mamografi önerilmiyor”

Prof. Dr. Kuru, 40 yaş öncesi göğüs yoğunluğunun fazla olmasından ötürü mamografinin hassaslığının düşük olduğunu, bu nedenle 40 yaşından evvel tek başına mamografinin çoklukla önerilmediğini belirtti.

“Aile hikayesi riski artırıyor”

Anne, baba, kız kardeş yahut kız çocuğu üzere birinci derece yakınlarında göğüs kanseri olan bayanların riskinin daha yüksek olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Kuru, bu nedenle aile hikayesi olan bayanların daha erken yaşta tarama ve takiplerini başlatmalarının değerli olduğunun altını çizdi.

“Düzenli muayene ve denetimler aksatılmamalı”

Prof. Dr. Bekir Kuru, göğüs kanserinde erken teşhisin ömür kurtarıcı olduğunu belirterek, tüm bayanların tertipli göğüs muayenesi yaptırmalarını ve kendi kendine göğüs muayenesi yapmayı aksatmamaları teklifinde bulundu.

“Erken teşhis hayat kurtarıyor”

Prof. Dr. Özen, tümör çapı 2 cm’den küçük ve koltuk altında lenf bezi büyümesi olmayan evre 1 hastalarda tedavi sonrası 5 yıllık sağ kalım oranının yüzde 98’e ulaştığını söz etti. Prof. Dr. Özen, “Meme kanserinde erken teşhis, tedavi sürecinin en kritik basamağıdır. Kitle ne kadar küçükse, tedavi o kadar tesirli ve kolay olur” açıklamasında bulundu.

“Belirtiler göz gerisi edilmemeli”

Meme kanserinin kimi belirtilerle kendini gösterebileceğini belirten Prof. Dr. Özen, şu ihtarlarda bulundu:

“Memede yahut koltukaltında ağrısız, sert kitleler, göğüs biçiminde ve büyüklüğünde bariz değişiklikler, göğüs cildinde kızarıklık yahut portakal kabuğu görünümü, göğüs başından kanlı yahut berrak akıntı, göğüs başında çöküntü yahut hal bozukluğu, nizamlı denetim alışkanlık haline getirilmeli.”

Kadınların 20 yaşından itibaren her ay kendi kendine göğüs muayenesi yapması gerektiğini belirten Prof. Dr. Özen, “35-40 yaş ortası bayanların en az bir defa dijital mamografi çektirmesi, 40-45 ortasında en az 2-3 sefer ve 45 yaştan itibaren 75 yaşına kadar her yıl mamografi çektirmesi gerekir” diye konuştu.

“Farkındalık, erken teşhisin birinci adımıdır”

Meme kanserinde erken teşhisin tedavi muvaffakiyetini büyük oranda artırdığını vurgulayan Prof. Dr. Özen, “Kadınlar kendi vücutlarını tanımalı, fark ettikleri değişiklikleri gecikmeden tabibe danışmalıdır. Farkındalık, erken teşhisin birinci adımıdır” sözlerini kullandı.

“Meme kanserinde erken tanı konduğu zaman tedavisi tamamen mümkündür”

Erken tanının meme kanseri ile mücadelede en önemli etken olduğuna dikkat çeken Medicana International Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Opr. Dr. Yunus Öztürk, “Ekim ayı, meme kanserinde farkındalık ayı olarak dikkat çekiyor. Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Her 8-9 kadından birisi ömrünün herhangi bir döneminde meme kanserine maruz kalmaktadır. Kanseri önlemek mümkün değil ama meme kanserinde önemli olan erken tanıdır. Erken tanıda da önemli olan her kadının 20 yaşından sonra kendi memesini muayene etmeyi öğrenmesidir. Özellikle 40 yaşından sonra mutlaka işin uzmanı tarafından senede 1 defa doktor kontrolünden geçmelidir. Meme kanserinde erken tanı konduğu zaman tedavisi tamamen mümkündür. Hastanemizde genel cerrahi bölümünde, meme cerrahisiyle ilgili tedaviler yapılabiliyor. Özellikle meme koruyucu cerrahi, tercih edilmektedir. Erken vakalarda meme koruyucu cerrahi, ileri seviye vakalarda ise önce kemoterapi-redyoterapi ve gerekirse yine cerrahi tedaviye dönülmektedir” dedi.

“Meme koruyucu cerrahi, herhangi bir estetik probleme yol açmıyor”

Kanser teşhisinin erken evresinde yapılan meme koruyucu cerrahinin memede herhangi bir estetik probleme de yol açmadığına değinen Opr. Dr. Yunus Öztürk, “Meme koruyucu cerrahi özellikle erken meme tümörlerinde memenin tamamını almadan bir kısmını, 3’te 1’ini, 4’te 1’ini alarak yapılan cerrahi girişimdir ve hastada herhangi bir estetik probleme yol açmamaktadır” diye konuştu.

“Meme kanseri erkeklerde de görülebilir”

Meme kanserinde farkındalık oluşturmak için çeşitli etkinliklere imza attıklarını dile getiren Medicana International Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Özlem Karaca Ocak, “Meme kanseri, hücrelerin kanser niteliği kazanması (sınırsız ve kontrolsüz çoğalma, büyümeye başlaması) sonucu oluşur. Meme kanserinin neredeyse tamamı kadınlarda görülür. Ancak erkeklerde de meme kanseri görülebilir. Bu kanser türünde kadın erkek oranı 10’da 1’dir. Meme kanseri ülkemizde ve dünyada kadınlarda en sık görülen ve aynı zamanda en sık ölüme neden olan kanser türüdür” dedi.

“Hareketsizlik, obezite, geç yaşta doğum ve değişen yaşam tarzı meme kanserini tetikliyor”

Kanseri tetikleyen etmenler hakkında bilgi veren Dr. Öğretim Üyesi Ocak, “Dünyada ve Türkiye’de tüm kanser oranlarında olduğu gibi meme kanseri görülmesinde bir artış var ancak meme kanserinden ölüm oranları giderek azalıyor. Erken teşhis, cerrahi yöntemlerin gelişmesi, farkındalığın artması nedeniyle ölüm oranları azalıyor. Hareketsizlik, obezite, geç yaşlarda doğum yapmak ve hızla değişen yaşam tarzı meme kanserini tetikleyen unsurlardandır. Memede çekintiler, deride kalınlaşma, şişlikler, deride tahriş ya da bozulmalar ve meme ucunun hassaslaşması ya da içe dönmesi de dahil olmak üzere meme ucundaki bu belirtilere dikkat etmek gerekmektedir” diye konuştu.

Meme kanserini önlemede muayenelerin çok önemli olduğuna dikkat çeken Ocak, ayrıca şunları söyledi:

“Meme kanseri belirtilerini tanımak meme kanserinin ilerlemesine engel olabilmek adına çok önemlidir. Bu nedenle kişinin kendi meme yapısını tanıması ve risk faktörlerini bilmesi gerekir. Meme kanserine erken evrede tanı konması, tedavinin başarıya ulaşma ve hayatta kalma şansını arttırır. Bunun için bayanların 20 yaşından sonra kendi meme muayenesi yapması ve yılda bir kez doktorda meme muayenesi ve gerekli tetkiklerin yapılması hayati önem taşımaktadır.”

“Poland sendromu olan kişilere meme rekonstrüksiyonu”

Opr. Dr. Emre Kıymık şu bilgileri verdi:

“Meme kanserleri dışında meme rekonstrüksiyonu özellikle ‘Poland’ sendromu dediğimiz doğumsal olarak göğüs kası yokluğu ve göğüs dokusu eksikliği ile karakterize olan bir hastalığımız vardır. Toplumda 4 bin kişide 1 gözüküyor. Bu tarz meme yokluğu veya meme gelişmemesi olan hastalıklarda da meme rekonstrüksiyonu yapılabiliyor. Bu bölgeye alınan travmalar sonrasında aynı şekilde meme dokusunu yeninde şekillendirme ameliyatları da yapılabilmektedir. Kadınlar meme elle muayene yapmayı ihmal etmemeliler. Bunun haricinde de 20 yaş üzerinde ve yetişkin çağda olan her kadın muhakkak mamografi ile taramalarını ihmal etmemelidir. Bununla meme kanserleri çok hızlı bir şekilde erken tanı alabilir. Hayatlarında çok büyük bir değişiklik olmadan bu kanseri atlatabilirler.”

“Hormonal dengesizlikler neden olabilir”

Jinekomastinin nedenlerine ve belirtilerine değinen Opr. Dr. Bekircan, “Jinekomastiye neden olan birçok faktör vardır. En sık görülen nedenler arasında hormonal dengesizlikler, özellikle de testosteron ve östrojen arasındaki dengesizlikler yer alır. Ergenlik döneminde hormonal dalgalanmalar sıkça jinekomastiye yol açabilirken, yaşlanma sürecinde testosteron seviyelerindeki azalma da jinekomastide tetikleyici faktör olabilir. Ayrıca, bazı ilaçlar (özellikle anabolik steroidler, antiandrojenler ve bazı antidepresanlar), tıbbi durumlar (karaciğer hastalıkları, tiroit sorunları, testislerde hasar gibi) ve alkol veya uyuşturucu madde kullanımı da jinekomastiye yol açabilir. Jinekomasti, erkeklerde meme dokusunun şişmesi veya büyümesi olarak tanımlanır. Bu genellikle bir veya her iki memede görülür. Diğer belirtiler arasında memelerde hassasiyet, ağrı veya sertlik, meme başında sıvı akışı, asimetri veya memelerin şeklinde değişiklikler yer alabilir. Bu belirtiler farklı kişilerde farklı şiddetlerde görülebilir” diye konuştu.

“Tedavi seçenekleri”

Tedavi seçeneklerinden bahseden Opr. Dr. Bekircan, şu bilgileri paylaştı:

“Jinekomasti teşhisi, genellikle bir doktor tarafından fiziksel muayene ve tıbbi öykü alınarak konur. Doktor, hastanın yaşına, cinsiyetine, tıbbi geçmişine ve semptomlarına göre belirli testler yapabilir. Kan testleri, hormonal dengesizlikleri belirlemeye yardımcı olabilirken, meme ultrasonu veya mamografi gibi görüntüleme testleri, meme dokusunun yapısını ve büyüklüğünü değerlendirmek için kullanılabilir. Jinekomasti tedavisi, altında yatan nedenlere ve semptomların şiddetine bağlı olarak değişir. Hafif jinekomasti vakalarında semptomların düzeltilmesi için herhangi bir tedavi gerekli olmayabilir ve semptomlar zamanla kendiliğinden kaybolabilir. Ancak semptomlar devam ederse veya fiziksel veya duygusal rahatsızlığa yol açıyorsa, tedavi gerekebilir. Tedavi seçenekleri arasında hormon tedavisi, ilaç tedavisi, cerrahi müdahale ve liposuction gibi prosedürler bulunur. Hormon tedavisi, hormonal dengesizlikleri düzeltmeyi amaçlar ve bazı durumlarda etkili olabilir.”

“İlaç tedavisi her zaman etkili olmayabilir”

İlaç tedavisi hakkında da bilgi veren Opr. Dr. Bekircan, “İlaç tedavisi, jinekomasti semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir ancak her zaman etkili değildir. Cerrahi müdahale genellikle kalıcı sonuçlar sağlar ve jinekomastiye neden olan fazla meme dokusunun cerrahi olarak çıkarılmasını içerir. Liposuction, yağ dokusunun emilmesi yoluyla memelerin şeklini düzeltebilir” diye konuştu.

“Hastaya göre tedavi planlanıyor”

Her hastaya farklı tedavi planlandığına dikkat çeken Opr. Dr. Bekircan, “Plastik rekonstrüktif ve estetik cerrahi uzmanları, jinekomasti tedavisinde uzmanlaşmıştır. Bu uzmanlar, her hastanın durumunu bireysel olarak dikkatlice değerlendirir ve en uygun tedavi planını belirlemek için multidisipliner bir yaklaşım kullanır. Tedavi planı, hastanın semptomlarına, fiziksel özelliklerine ve kişisel tercihlerine göre uyarlanır. Cerrahi müdahale gerektiren durumlarda, uzmanlar hastanın estetik kaygılarını dikkate alarak memelerin doğal görünümünü koruyacak teknikleri kullanır ve hastanın memnuniyetini maksimize eder. Jinekomasti, erkeklerde yaygın görülen bir durumdur ve çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir. Semptomlar genellikle fiziksel ve duygusal rahatsızlık oluşturabilir ve tedavi gerektirebilir” diyerek sözlerini sonlandırdı.

“Kişinin yaşına ve cilt tipine göre değişebilir”

Doğum sonrası görülebilecek durumlardan bahseden Op. Dr. Kodalak, “Doğum sonrasında hızla karın hacmi azalır ve kişinin yaşına, cilt tipine, gebelik sürecinde aldığı kilo miktarına ve genetik yatkınlığına göre karın cildinin son hali kendini gösterir. Bu kimilerinde derin çatlaklar ile dolu sarkık bir karın görüntüsü kimilerinde ise hafif bir gevşeklik şeklinde kalabilmektedir. Yine doğum eğer sezaryen ameliyatı ile yapılmış ise alt karın bölgesindeki ameliyat izi üzerinden bir katlantı şeklinde deri sarkıklığı da görülebilmektedir. Karın kaslarının birbirinden ayrılması yani rektus diastazı dediğimiz durum da doğum sonrasında kalıcı olan karındaki bombe görüntünün ana sebeplerindendir. Bazı hastalarda bu duruma göbek fıtığı da eşlik edebilmektedir” şeklinde konuştu.

Memede oluşabilecek sarkmalara da değinen Op. Dr. Kodalak, “Emzirme sürecinin sonlanmasını takiben gebelikte giderek büyüyen, hacmi artmış memelerin daha sonra sönerek hacim ve esneklik kaybına uğraması, memenin içinin boşalarak sarkmasına neden olmaktadır. Gebelik öncesi döneme kıyasla bu deformasyonlar özellikle büyük meme dokusuna sahip kadınlarda rahatsız edici olabilmektedir” dedi.

Annelik Estetiğinde yapılanlar

‘Annelik estetiği’ adı altında yapılan operasyonları anlatan Op. Dr. Kodalak, şu bilgileri paylaştı:

“Doğumlar sonrasında deforme olmuş karın bölgesi için abdominoplasti ve liposakşın ameliyatı ile bel ve karın bölgesi şekillendirilmektedir. Göbek seviyesinin altında kalan, çatlaklardan zengin, sarkık cilt fazlalığı alınmakta ve ameliyat izi bikini bölgesi içinde bırakılmaktadır. Göbek deliğinin yeri yeniden oluşturulmaktadır. Ayrılmış olan kaslar bir araya getirilerek karındaki bombe görüntü giderilmekte daha düz bir hat elde edilmektedir. Ayrıca özellikle istenmeyen yağların en çok biriktiği bel yan kısımlarına ve genel olarak karın bölgesine aynı seansta liposakşın da uygulanarak bel kıvrım hatları daha belirgin hale getirilebilmektedir. İşlem sonrasında 2 ay korse kullanımı önerilmektedir. Lenfatik drenaj masajları ödem yönetimini ve iyileşmeyi hızlandırıcı olarak tavsiye edilmektedir.”

“Meme estetiği için ana olarak iki seçenek vardır”

Meme estetiği için emzirme döneminin sonlanmasını takiben 6 ay geçmesinin beklenilmesi gerektiğine dikkat çeken Op. Dr. Kodalak, “Bu süreçte gebelikte büyüyen ve genişleyen meme bezi dokusunun hacmi azalmakta, gebelik öncesi döneme yaklaşmaktadır. Artık cerrahi için hazır olan hastaların meme estetiği için iki seçeneği vardır. Birincisi sadece hastanın kendi dokuları ile yapılan meme dikleştirme ya da meme küçültme ameliyatları, diğeri ise hacim yetersizliği durumlarında meme implantı kullanılarak meme büyütme ya da meme büyütme- dikleştirme ameliyatlarıdır. Meme büyütme ameliyatlarında cerrahi izi meme alt katlantısında olurken; dikleştirme konsepti uygulanan ameliyatlarda ise meme areolası etrafında dairesel bir iz, buna ek olarak dik bir şekilde meme alt katlantısına uzanan bir iz ve sarkıklığı fazlaca olan memelerde alt katlantıda olan yatay bir iz eşlik edebilmektedir. Ameliyat sonrası 2 ay korse sütyen kullanımı önerilmektedir” ifadelerini kullandı.

“Yara izi yönetimi önemlidir”

Ameliyat sonrasında izler kalabileceğini dile getiren Op. Dr. Kodalak, “Cerrahide kesi yapılan her yerde iz kesinlikle kalır. Plastik cerrahlar olarak bizler bu kesi izlerini vücudun estetik ünitelerine uygun olarak gizler ya da tasarlarız. Mevcut izlerin en iyi şekilde iyileşmesi için bir dizi tedbir ve önerilerimiz olmaktadır. Silikon bantlar, yara izi kremleri, masaj uygulamaları, güneş maruziyetinden korunmak, sigara kullanmamak gibi unsurlar tercih edilebilir. Annelik estetiği adı altında meme ve karın ameliyatlarına ek olarak vücudun diğer bölgelerine yapılan liposakşın işlemleri, genital estetik işlemler, cerrahi olmayan estetik işlemler (mezoterapi, dolgu, botoks, lazer uygulamaları) de dahil edilebilir” dedi.

“Kendine bir mola verme zamanı geldi”

Etkinlikte konuşan Prof. Dr. Necati Özen, “Meme kanserinde erken tanı hayat kurtarıcıdır. 20’li ve 30’lu yaşlarda üç yılda bir, 40 yaşından itibaren her yıl doktor muayenesi yaptırmalıdır.20 yaşından itibaren ayda bir kez (Adet sonrası 5. ve 14. günler arasında herhangi bir gün) kendi kendine muayene etmelidir. 40 yaşında ilk mamografi çekilmeli ve 45 yaşına kadar çekilme sıklığı hekim tarafından belirlenmelidir.45 yaşından itibaren her yıl mamografi çektirilmelidir. Kendi kendine meme muayenesi için belinize kadar soyunarak kollarınız iki yanınızda olacak şekilde ayna karşısına geçiniz. Aynada her iki memenin simetri incelemesini yapın Ardından kollarınızı yukarı kaldırıp aynaya bakın. Memelerde asimetri, önceden olmayan bir şişlik, deri çekintisi, deri çöküntüsü, meme başı çökmesi, meme başının yer değiştirmesi gibi anormallikler varsa doktorunuza başvurun. Ardından oturur veya yatar pozisyonda her iki memenizi (sağ memeyi sol elle, sol memeyi sağ elle) elin orta 3 parmağını kullanarak muayene ediniz” dedi.

“Meme sağlığını korumak 6 adımda mümkün”

Meme kanserinin, kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olduğunu ve erken teşhis edildiğinde tedavi şansı oldukça yüksek olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yol, “Bu nedenle meme sağlığına düzenli olarak dikkat etmek ve farkındalığı artırmak son derece önemlidir. Meme kanseri farkındalık ayı, toplumda meme sağlığı konusunda bilinci artırmak, erken teşhisin önemini vurgulamak ve destek vermek amacıyla düzenlenen önemli bir etkinlik dönemidir” diye konuştu.

“Kendi kendine meme muayenesi”

Meme kanserinin erken teşhis edildiğinde tedavi şansının oldukça yüksek olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yol, “Meme kanserinin erken teşhisi için en etkili yöntemlerden biri kendi kendine meme muayenesidir. Her ay düzenli olarak meme dokusunda herhangi bir değişiklik olup olmadığını kontrol etmek, kitleler veya anormallikler tespit etmek için önemlidir. Kendi kendine meme muayenesini nasıl yapacağınızı öğrenmek için doktorunuzdan veya sağlık uzmanından yardım alabilirsiniz” şeklinde konuştu.

“Meme tarama yöntemleri”

Meme taramasının, meme kanserini erken teşhis etmek için kullanılan önemli bir yöntem olduğunu dile getiren Prof. Dr. Yol, “Meme taraması, genellikle mamografi adı verilen bir röntgen yöntemiyle yapılan bir taramayı içerir. Mamografi, kanser hücrelerini tespit etmek için meme dokusunun detaylı görüntülerini elde etmeyi sağlar. Meme taraması için uygun yaş aralığı ve sıklık, kişinin risk faktörlerine ve doktorun önerilerine bağlı olarak değişebilir” ifadelerini kullandı.

“Risk faktörleri, erken teşhis ve destek”

Meme kanserinde oluşabilecek risk faktörlerinden bahseden Prof. Dr. Yol, şunları söyledi:

“Meme kanserinin bazı risk faktörleri vardır ve bu faktörler meme kanseri riskini artırabilir. Yaş, genetik faktörler, ailede meme kanseri öyküsü, hormonal faktörler, obezite, alkol tüketimi gibi etkenler meme kanseri riskini artırabilir. Risk faktörlerini belirlemek ve kişisel riski değerlendirmek için doktorunuza danışmanız önemlidir. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek, meme kanseri riskini azaltmada önemli bir rol oynayabilir. Dengeli ve besleyici bir diyet, düzenli egzersiz yapma, sağlıklı bir kiloyu koruma, alkol tüketimini sınırlama ve sigara içmemek gibi faktörler meme kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu nedenle düzenli meme taramaları ve kontrolleri yaptırmak önemlidir. Ayrıca, meme kanseri semptomlarından herhangi birini fark ederseniz, hemen doktorunuza başvurmanız gerekmektedir. Erken teşhis, tedavi seçeneklerini ve yaşam beklentisini olumlu yönde etkileyecektir. Meme kanseri farkındalık ayı, bu konuda toplumda bilinç oluşturmayı, destek vermeyi ve kaynak sağlamayı amaçlar. Farkındalık etkinliklerine katılarak meme kanseriyle ilgili daha fazla bilgi edinebilir, destek gruplarına katılabilir ve meme kanseri hakkında doğru bilgileri yaymak için çevrenizde farkındalık oluşturabilirsiniz.”

“Tedavi edilebilir bir hastalık”

Meme sağlığına önem vermek, sağlıklı bir yaşam sürdürmek ve düzenli taramalar yaptırmanın meme kanserinin erken teşhis edilmesi ve başarılı şekilde tedavi edilmesi için kritik öneme sahip olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Yol, “Unutmayın, meme kanseri erken teşhis edilebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Bilinçli olun, kendinizi düzenli olarak kontrol edin ve doktorunuzla meme sağlığınızı takip etmek için işbirliği yapın” açıklamasında bulundu.

“Meme koruyucu cerrahiyi daha ön planda tutuyoruz”

Genel Cerrahi Uzm. Doç. Dr. Sönmez Ocak, “Geçmiş yıllarda meme kanseri tedavisinde meme dokusunun tamamen alınması, meme dokusunun arkasındaki kasların, omurgaların alınması gibi çok radikal işlemler yapılıyordu. Teknolojinin gelişmesiyle, kanser ilaçlarının gelişmesiyle şu an için meme koruyucu cerrahiyi daha ön planda tutmaktayız. Her ne kadar hayati bir organ olmasa da kadınlar için çok önemli olan meme organının tamamen alınması yerine, meme koruyucu cerrahi uygulanması hem hasta sağlığı hem de hastaya psikolojik destek olması için çok önemlidir. Biz bu cerrahide sadece tümörün olduğu dokuyu çıkartıyoruz ve ameliyatta özel bir boya vererek koltuk altı lenf bezlerine yayılım olup olmadığını anlık patoloji ile saptayarak buna yönelik tedavi uyguluyoruz. Eğer koltuk altlarında lenf bezlerinde bir yayılım saptanmamışsa, koltuk altı lenf bezlerini çıkartmıyoruz. Meme koruyucu cerrahi geçiren hastalarda gebe sonrası emzirmede mümkün olabilmektedir. Büyük çoğunluğunu böyle yapsak da bazı hastalarda memenin tamamının alınması de gerekebiliyor. Memenin tamamen alınmasını sadece meme kanserinin tedavi etmek amacıyla değil ileri evre hastalıklarda meme dokusundan oluşan yara, akıntı ve kanamaları engellemek amacıyla hastanın konforunu arttırmak amacıyla da yapılabiliyor. Bizim kliniğimizde hem meme koruyucu cerrahi hem de memenin tamamen alınması ameliyatları başarıyla yapılmaktadır” dedi.

“Ailesinde kanser görülen kadınlar daha dikkatli olması gerekiyor”

Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Ömer Faruk Bük ise şunları söyledi:

“Meme kanseri sıklığı yaş ile beraber artıyor. Her kadının bunu bilmesi ve bunun farkında olması gerekiyor. Meme aslında dışarıda bulunan bir organdır ve kanserin çoğu içerideki organlarımızda gelişir. Her kadının bu tür olumsuz bir durumun farkına varacağı bir organdır. Dolayısıyla her kadın kendini muayene edebilir. Yaşamın her döneminde özellikle üretkenlik döneminde vücutta bulunan östrojen hormonuna bağlı olarak çoğu zaman gelişir. Bu durumun uzadığı bazı durumlar vardır. Örneğin ilk adet yaşının erken olması ve menopoz yaşının da geç olmasıdır. Östrojene ne kadar maruz kalırsa bir kadın bu kadar artan oranda meme kanseri riski vardır. Dolayısıyla kadın östrojenin etkisinde olduğunu her zaman bilmeli ve kendisini kontrol etmelidir. Bizim ülkemizde 40 yaşa kadar tarama önerilmez. 40 yaşından sonra mamografi çekimi önerilir. Bu sonuca göre de yıllık veya 2 yılda bir kontroller yapılır. Bence mamografi yeterli değildir. Çünkü mamografi her zaman her şeyi göstermez. En ufak şüpheli durumda buna ultrasonu da eklemeliyiz diye düşünüyorum. 40 yaş üstü bütün kişilerin tarama programlarına girmesi gerekiyor. En önemli şey kadınların kendi kendilerine yapabilecekleri muayenelerdir. En önemli klinik bulgu ele gelen kitledir. Göğüs büyüdükçe muayene daha da zorlaşıyor. Bunun dışında aile hikâyesi tabii ki önemlidir. Özellikle birinci derece yakınlarında meme kanseri olan kadınların daha dikkatli olması gerekiyor. Tarama programları 30-35 yaşlara çekebilir. Bazı ailesel kanser sendromları vardır. Ailesinde 40 yaşında kanser görülen kadınlar daha dikkatli olması gerekiyor. Doğum kontrol hapları kullanan kadınlar daha dikkatli olması gerekiyor. Memede bir lezyonu olan kadının, takipte olan kadının doğum kontrol hapının kullanmasını çok önermeyiz. Meme kanserinde erken teşhis çok önemlidir. Bazen kadınlar memede değil, koltuk altında bir kitle hissediyor. Bu çok sık karşılaştığımız bir durumdur. Bu kanserin koltuk altına yayılmış bir durumu olabilir. Erken evlerde cerrahi tedavi öncelikli olarak düşünülebilir ama ileriki evrelerde kemoterapi gibi ileri tedaviler ön plana çıkar. Tedavide farklı yöntemler var. Eskiden çok daha radikal çözümler sunulurdu. Memenin tamamının alınması ile birlikte hatta kemiklerin alındığı vakalar bile vardır. Sonra zamanlarda meme koruyucu dediğimiz yöntemler daha ağırlıktadır. Tabii, avantaj ve dezavantajlara sahiptir. En radikal çözüm meme ve koltuk altının alınmasıdır. Diğer çözümler ise meme koruyucu dediğimiz memenin olduğu yeri tümör içermeyen temiz cerrahi sınırlarına çıkarmaktır. Meme dokusunun hepsini alırsak eğer hasta genelde radyoterapi görmez ama tümörün yayılım durumuna göre kemoterapi görme durumu ortaya çıkar. Meme koruyucu cerrahi olan bir hastada kemoterapi olmazsa olmazdır. Memenin tamamın alınması bu hastada aynı memede kanser gelişmeyeceği anlamına gelmez. Mutlaka geriye meme dokusu kalır. Hiçbir zaman tamamen temizlenemez ve bazen de yıllar önce alınmış meme bölgesinde bile tekrar tümör görmekteyiz. Cerrahi sonrası ilk 5 yıl sıkı takip yapılması gerekiyor. Hastalar için zor bir süreçtir. Hem tanı hem takip hem de sonraki süreçte durum böyle olunca erken tanı ve teşhis çok önem kazanıyor.”

“Geçen yıl ülkemizde 18 bin kadın meme kanserine yakalandı”

Geçen yıl ülkemizde 18 bin kadının meme kanserine yakalandığını belirten Baki, “Dünyada her üç dakikada bir kadın meme kanserine yakalanıyor. Dünyada 2 milyon 300 bin meme kanserine yakalanmakta ve 627 bini ölmekte. Geçen yıl ülkemizde 18 bin kadın meme kanserine yakalandı. Erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir fakat biz geç kalındığı için ölümlerde kadınlarımız 5’inci sırada yer alıyor. Dernek olarak bu ayda farkındalık çalışmalarımıza daha çok ağırlık vererek kadınlarımızı bilgilendirmek için çalışıyoruz. Genetik önemli bir faktör. 20 tane gende mutasyonlara bağlı olarak meme kanseri oluşabiliyor. Anne, kız kardeş, teyzede meme kanseri olanlarda meme kanseri görülme olasılığı daha fazla. Son yıllarda bu babaanne, halada meme kanseri varsa, kanserin gelişme olasılığı yüksek oluyor. 51 yaşından sonra daha fazla gözleniyor fakat ülkemizde 40 yaşın altında da meme kanseri görülme olasılığı yüzde 20’lere kadar çıktı. Meme kanseri menopoz ve geç menopoz dönemlerinde etkili. Östrojen hormonuna maruz kalmak, 10 yıldan fazla süre oral kontraseptif (doğum kontrol yöntemi) kullanmak, alkol alımı da meme kanserinde etkili risk faktörü. 100 tane meme kanserinden 1 olgu erkeklerde gözlenmektedir. Kadınlarda farkındalık oluşturduk. Fakat erkeklerde bu farkındalık olmadığı için ileri evrede meme kanserini yakalıyoruz ve daha çok metastazla geliyor. Geçen yıl 750 erkek kişiye meme kanseri teşhisi konmuş. Kadınlarımıza her ay düzenli olarak ayna karşısında 5 dakika meme muayenesi yapın diyoruz. 20 ile 40 yaş arasında mutlaka yılda 1 kez jinekolojik muayene için kadın doğumcuya, genel cerrahiye, meme polikliniğine veya aile hekimine gidin, meme muayenesi yaptırın. 40 yaştan sonra ultrasonografi altın standart. Bir santimetreye gelinceye kadar meme kanseri 5 yıl zaman geçiyor. Bunu ancak mamografide anlayabiliyoruz. Meme kanseri tedavisinin sistematik olması gerekiyor. 1 milimetrenin 5’te biri yani 200 mikron çapında meme kanseri oluştuğunda metastaz yapabiliyor. Erkekler de meme muayenelerini yapacaklar. Ailede eğer meme kanseri varsa risk faktörü varsa uzman tarafından görülecek ultrasonografi veya mamografi çektirebilir. Risk faktörü varsa 30 ile 35 ultrasonografi ve mamografiyi öneriyoruz” dedi.

“Yaş ilerledikçe meme kanseri riski artar”

Ailesinde meme kanseri hikayesi olmasının, kişinin meme kanseri gelişme riskini arttırmakla beraber kesinlikle kanser olacağı anlamına da gelmediğini aktaran Baki:’’ Ancak böyle bir durumda mutlaka yakın takip yapılmalıdır. Bu konuda uzman doktorlar tarafından gerektiğinde bazı genetik testler de yapılarak risk değerlendirilmelidir. Meme kanserinin gelişme riskinin yaş ilerledikçe arttığı doğrudur, fakat meme kanseri sadece yaşlılarda görülen, gençlerde rastlanmayan bir hastalık değildir. Tanı konulanların ortalama yaşı 60 olmakla birlikte, 20’li yaşlarda da görülebilmektedir. Özellikle ailesinde meme kanseri olanlarda hastalığın genç yaşlarda görülme riski daha fazladır. Kanserin kendisi hiç bir zaman saç kaybına yol açmaz. Tedavide kullanılan ilaçlar ve yöntemler nedeniyle saç dökülmesi görülebilir. Ancak meme kanseri tedavisinde giderek daha çok yaygınlaşan akıllı ilaçlar ile artık saç kaybı görülmemektedir. Mamografi kanserin yayılmasına neden olmamaktadır, aksine erken teşhisini sağlayarak, hastalığın bölgelere yerlere yayılmadan tedavi edilme şansını sağlamaktadır. Kanser tedavisinde erken teşhis esastır. Hastalığın diğer organlara ilerlemeden tedavi edilmesi başarı şansını artırır. Mamografi çekilmesi de meme kanserinin erken evrede yakalanmasını sağlar. Yıllık olarak yapılması ile aşırı radyasyon alınmaz. Ayrıca mamografi çekimi sırasında memeye uygulanan sıkıştırma işlemi de kanser gelişmesine yol açmaz ’’diye konuştu.

“Hiçbir kanser bulaşıcı değildir”

Hiçbir kanserin bulaşıcı olmadığını, bir ailenin birçok bireyinde kanser görülmesinin bu yanlış düşünceye sebep olduğunu ifade eden Baki, ’’Kişi kanser hastalığını başka bir kimseye bulaştıramaz. Ancak rahim ağzı (serviks), karaciğer kanseri gibi bazı kanserlerin nedenleri arasında virüsler vardır’’ ifadelerini kullandı.

Yapılan çalışmalarda şimdiye kadar koltuk altı ter ve koku gidericiler ile meme kanseri gelişim riski arasında bir ilişki bulunamadığını aktaran Baki ’’Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Yaşamları boyunca her 8-10 kadından birinde meme kanseri görülür ve yaş ilerledikçe gelişme riski artar. Erkeklerde meme kanseri nadir de olsa görülmektedir. Bir kadının hayatı boyunca meme kanserine yakalanma riski yüzde 13 olarak saptanmıştır” dedi.

“Her yıl 15 milyon kişiye kanser tanısı koyuluyor”

Dünyada her yıl yaklaşık 15 milyon kişiye yeni kanser tanısı konulduğunu, Türkiye’de ise bu rakamın yaklaşık 175 bin olduğunu aktaran Baki , en sık görülen kanser türlerinin erkeklerde sırasıyla akciğer, prostat, kalın bağırsak, mide ve karaciğer, kadınlarda ise meme, kalın bağırsak, akciğer, rahim ağzı ve mide kanserleri olduğunu vurguladı.

Meme kanseri farkındalık ayında vatandaşları meme kanseri konusunda bilgilendirdiklerini belirten Baki, ‘’Kurulduğumuz günden beri kanser hastalarına sağladığımız maddi ve manevi desteklerin yanı sıra, çeşitli kanser türleri hakkında vatandaşlarımızı bilgilendirmeye ve farkındalık oluşturmaya çalışıyoruz. Meme kanseri ayı dolayısıyla çalışmalarımızı bu yöne çevirmiş bulunuyoruz. Ülkenin çeşitli yerlerinde bulunan temsilcilerimiz o ildeki kadınlara yönelik meme farkındalık çalışmaları yapıyor. Bizler de gerek sosyal medyada gerekse üyelerimize, gönüllülerimize ve vatandaşlarımıza meme kanseri hakkında bilgiler verip erken teşhisle bu tür kanserlerin tedavi edilebileceğini, belirli yaşlardan sonra düzenli olarak mamografi çekiminin önemini vurguluyoruz. Kadınlarımızın mamografiye yönlendirmek ve dikkatlerini çekmek amaçlı hediyeli çekilişler yapıyoruz. Umut ve Yaşam Derneği olarak yönetim kurulu arkadaşlarımız, üyelerimiz ve gönüllü arkadaşlarımızla birlikte elimizden gelen gayreti göstererek kanser farkındalığını artırmaya yönelik çalışmalarımızı sürdürüyoruz” diye konuştu.

Anne sütünün bebeklere, emzirmenin annelere faydaları

Anne sütünün bebeklere faydaları ile ilgili de bilgi veren Aslan “Anne ve bebek arasındaki bağ güçlü olur ve bebek sağlıklı bir kişilik kazanır. Bebeğin zeka gelişimine ciddi yarar sağlar. Alerjik hastalıklar daha az görülür. Pişik gelişimini önler. Reflü hastalığı daha nadir görülür. Bebeğin her türlü enfeksiyonlardan korunmasını sağlar. Kabızlık ve infantil kolik (gaz sancısı) görülme sıkılığı azalır. Bebeklerin huzurlu olmasına ve rahat uykuya geçmelerine imkan verir. Emzirmenin ise anneye faydaları vardır. Bunlar, doğum sonrası rahim toparlanması hızlanır ve kanama riskini azaltır. Kemik erimesi riskinin azaltır. Yumurtalık ve meme kanseri riskini azaltır. Emzirirken salgılanan oksitosin hormonu mutluluk hormonudur ve annenin ruhsal sıkıntılarını gidermede yardımcı olur. Gebelikte alınan kiloların verilmesini kolaylaştırır. Bebek beslenme sonrası huzurlu ise ve sürekli meme aramıyorsa, bebek günde 6-8 kez, bol miktarda ve açık renkli idrar yapıyorsa, bebek haftada en az 150 gram ve ayda en az 500-600 gram kilo alıyorsa yeterli anne sütü alıyor demektir” bilgilerini paylaştı.

Anne sütünün erken kesilmesinin nedenleri

“Anne sütünün erken kesilmesinin en sık nedeni annenin ‘Bebeğim benim sütümle doymuyor veya sütüm bebeğime yetmiyor’ düşüncesidir” diyen Aslan “Yani negatif düşünce en olumsuz faktördür. Çünkü sütün salgılanmasını ve sağlayan prolaktin ve meme ucuna gelmesini sağlayan oksitosin hormonları beyinden salgılanmaktadır ki olumsuz düşünce beyinden bu hormonların salınımını durdurur ve çok kısa sürede süt kesilir. Süt yeterli değil diyerek mama başlanması bebeğin memeyi emme isteğini yok eder. Bu nedenle emzirmede ısrarcı olunmalı ve mama gerekip gerekmediğine Doktor tarafından karar verilmeli. Ek besinlere erken başlanması sütün erken kesilmesine neden olmaktadır. Beslenmede biberon kullanılması bir diğer nedendir. Çünkü biberonlardan mama akışı kolaydır ve bebek bunu kolay emdiği için gerçek memeyi almak istemez. ‘Küçüktür anlamaz’ zannedilen bebekler aslında gözü kapalı iken dahi hangi sütü emdiğini ve nereden (yani memeden mi biberondan mı) emdiğini gayet iyi anlar ve emmesi kolay olanı yani biberonu tercih eder” şeklinde konuştu.

Anne sütünü artırmak ve uzun süreli verebilmek için neler yapılabilir?

Prof. Dr. Yakup Aslan, anne sütünü arttırmak için ise şu önerilerde bulundu:

“Doğumdan sonraki ilk yarım-bir saat içinde, hatta normal doğumlarda mümkün ise doğum anında bebeğin anne memesine konulması ve emzirmeye başlanması gerekmektedir. Bebeğin hastalığı veya erken doğumu nedeni ile anne memesini emmesi zayıf ise süt sağılarak verilebilir veya annenin sütü ilk günlerde yetersiz ise süt yeterli miktarda gelene kadar geçici olarak Mama vermek gerekebilir. Bu gibi durumlarda bebeğin biberona alışıp memeyi bırakmaması için biberon emziği yerine kaşıklı biberon, kaşık, kap veya enjektör ile beslenmeli. Anne sütü yeterli olduğu sürece zamanında doğan bebeklere ilk 4-6 aylık dönemde D vitamini dışında hiçbir besin veya vitamin verilmemelidir. Erken doğan veya özel beslenme veya vitamin desteği gerektiren bebeklere ise Doktor tavsiyesi ile destek sağlanmalı. Bebek ile annesi ile aynı odada kalmalı. Anne huzurlu ve stresten uzak olmalı, uykusunu alması ve dinlenmesi için diğer aile bireyleri tarafından desteklenmeli. Meme başı çökmesini önleme için gebeliğin beşinci ayından sonra belli aralıklarla memeye elle masaj yapılarak meme ucu belirgin hale getirilmeye çalışılmalı. Meme ağrısı veya şişliğini önlemek için bebek sık sık emzirilmeli, süt fazla ise sağılmalı. Meme başında çatlak olmaması için, emziren anne her emzirmeden sonra meme ucuna bir iki damla kendi sütünden sürmeli. Anne emzirme döneminde kilo vermek için zayıflama diyeti yapmamalı ve yeterli miktarda beslenmeli. Çünkü yeterli ve başarılı emzirme ile annelerin büyük bir kısmı 6 ayda normal kiloya inilebilmekte. Ancak sütü artırır düşüncesi ile fazla tatlı (karbonhidrat) tüketilmesi sütü artırmaz tam tersine bebekte gaz artışına neden olur. Annenin her gün en az 10-12 bardak su tüketmesi süt üretimini artırır. Bebek doğmadan önce Kadın Doğum Uzmanlarından, bebek doğduktan sonra ise Çocuk Uzmanları ve her dönemde Aile Hekimlerinden Emzirme ve Anne Sütünün artırılması konusunda eğitim ve yardım almalı. Başarılı emzirmenin anahtarı; annenin bebeğini emzirmesi gerektiğini düşünmesi ve bunu başaracağına inanmasıdır.”