Karabük’te uzun yıllardır faaliyet gösteren ve çevre kirliliği nedeniyle sürekli eleştirilen, izabe ocaklarının ve demir çelik fabrikalarının baca tozu ile cüruf gibi atık malzemelerini işleyerek çinko üretimi yapan MARZINC’e gelen cüruf ile baca tozu ham maddesinin silo baslara boşaltılması ile radyasyon sensörlerinin alarm verdiği ve hemen Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’na (TAEK) haber verilmesi ile kurumdan gelen yetkililer tüm çalışanları çıkartarak, fabrikayı geçici olarak durdurmuştu. Ardından Nükleer Düzenleme Kurumu personeli şirkete gelerek incelemelerde bulundu, yapılan incelemeler neticesinde bölgede yaşayan vatandaşlar için radyasyona bağlı herhangi bir tehlike söz konusu olmadığı tespit edildi.

Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından yapılan açıklamada; “Karabük’te faaliyet gösteren bir çinko oksit üretimi tesisinin belli noktalarında radyasyon tespit edildiğinin bildirilmesi üzerine, ivedilikle harekete geçilerek Nükleer Düzenleme Kurumu personeli tarafından yerinde incelemeler yapılmıştır.

Yapılan radyasyon ölçümleri neticesinde, bölgede yaşayan vatandaşlarımız için radyasyona bağlı herhangi bir tehlike söz konusu olmadığı tespit edilmiştir.

Ölçümlerde; hammadde depolanan silolarda ve tesiste bulunan araç, makine ve ekipmanın bir kısmında art alan radyasyonunun (Dünya’da yaşayan herkesin maruz kaldığı, doğal ve suni kaynaklardan yayılabilen ve her yerde bulunan iyonlaştırıcı ışınım) üzerinde değişen radyasyon doz hızları tespit edilmiştir. Bu radyasyon doz hızları ölçüldükleri bölgeden birkaç metre uzaklaşıldığı zaman art alan radyasyonu seviyesine düşmektedir.

Tesis sınırları içerisinde yukarıda belirtilen yerler dışında art alan radyasyon seviyesini aşan herhangi bir tespit yapılmamıştır.

Ölçüm ve tespitler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Karabük Valiliği, Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu Başkanlığı ve firma ile paylaşılmıştır. İlgili kuruluşlarla eşgüdüm içerisinde ölçüm, analiz ve tesis içinde tespit edilen radyoaktif kirliliğin giderilmesi faaliyetlerine başlanmıştır.

Ayrıca Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından bütün Türkiye sathında sürekli olarak radyasyon doz hızını ölçen Radyasyon Uyarı ve İzleme Sistemi Ağı’nın Karabük’te bulunan istasyonunda son dönem verilerinde herhangi bir sapma görülmemiştir.

Dolayısıyla bölge ve bölgede yaşayan vatandaşlarımız için herhangi bir radyasyon tehlikesi bulunmamaktadır.” ifadelerine yer verildi.

Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, MARZİNC’in Karabük Organize Sanayi Bölgesi’ndeki tesislerini ziyaret ederek MARZİNC Genel Müdürü Ceyhun Tatar ve Yönetim Kurulu Danışmanı Metin Altan ile görüştü. Görüşmeye Genel Sekreter Lütfü Köm, Demir Çelik Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Recep Demirsöz ve Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Enes Özkök eşlik etti.

Görüşmede şirketin üretim faaliyetleri, gelecek planları ile Karabük Üniversitesinin araştırma altyapısı ve akademik birikiminin şirkete sağlayabileceği katkılar üzerine istişare edildi.

Görüşmenin ardından Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık ve MARZİNC Genel Müdürü Ceyhun Tatar, Waelz Cürufunun Genleşme Potansiyeli ve Liç Deneyleri Danışmanlık Hizmeti Sözleşmesini imzaladılar.

Sözleşme kapsamında verilecek olan danışmanlık hizmeti ile Karabük Üniversitesi Demir Çelik Enstitüsü ve MARZİNC ortaklığında hurda çeliği geri dönüştüren çelikhanelerin baca filtrelerinde toplanan tozların işlenerek çinko oksit üretimini sağlayan Waelz prosesinin yan ürünü olan cürufun mekanik özellikleri, genleşme potansiyeli, kimyasal yapısı ve suya kirletici sızdırma davranışları incelenecek.

Ayrıca bu çalışmalar, cürufların özelliklerinin ve çevreye olası etkilerinin değerlendirilmesini sağlayarak ileri aşamalarda geliştirilmesi planlanan çözümlere bir temel oluşturacak. Bu süreçler, titizlikle yönetilerek her iki kurumun bilgi ve deneyimlerinden en iyi şekilde yararlanılacak.

Karabük Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık ve MARZİNC Genel Müdürü Ceyhun Tatar, nihai hedeflerinin cürufların geri kazanımı için katma değerli ve sürdürülebilir yöntemler geliştirerek ülkemizin yeşil dönüşüm hedeflerine katkı sağlamak olduğunu belirtti.