“1,5 yaşa kadar göz teması kurmuyorsa dikkat”

Psikolog Ozan Yazıcı, “Otizm’de kalıplaşmış ve tekrarlayan davranışlar, sosyal becerilerde düşüklük veya seçici olarak etkileşim ve iletişim kurma, değişime karşı yüksek direnç, dürtüsel davranışlar, favori nesneler ve nesnelere aşırı bağlılık, göz temasından kaçınma, uyaranlara karşı duyarlılık (özellikle ses), takıntılık durumu gibi semptomlar görülebilir. Rutinlerine çok bağlıdırlar, rutin karşısında değişimde agresyon ve öfke nöbetlerine rastlamak mümkündür. Özellikle 0-1,5 yaş aralığında göz teması kurma ve ismine tepki verme gibi becerilerinin gözlemlenmesi önemlidir. Eğer bu beceriler yoksa ve zorluk çekiliyorsa, bir uzmandan destek alarak gerekli incelemeleri yaptırmakta fayda vardır” ifadelerini kullandı.

“Ekran maruziyeti çocukları olumsuz etkiliyor”

Son zamanlarda yapılan ve otizm ve ekran süresi arasındaki ilişkiyle ilgili bulguları ortaya koyan çalışmalarda, otizm ve ekran süresi arasında bir ilişki olabileceğine dair güçlü çalışmalar olduğunun altını çizen Psikolog Ozan Yazıcı, “Ekran maruziyetinin dikkat, dil gelişimi, hayal gücü ve sosyal ilişkiler konusunda çocukları olumsuz etkileyebileceği ve otizm benzeri, özellikle sosyal etkileşim ve iletişim kurma konusunda sorunlar oluşturabileceği düşünülmektedir. 0-3,5 yaş arası dil gelişimi için oldukça önemli ve kritik dönemlerdir, ekran maruziyetine diğer yaşlarda olduğu gibi erken dönemlerde de çok fazla dikkat etmeliyiz. Aynı zamanda ekran maruziyetinin, otizm tanısı almış çocuklarda semptomları daha şiddetli kılabileceği ve gelişimi olumsuz etkileyebileceğini de göz önünde bulundurmamız gerekir. Bu senaryoda birincil bakım verenlere oldukça fazla görev düşüyor. Öncelikle çocuğun gelişim dönemlerini takip etmekle başlayabiliriz. Göz teması, emekleme, ismine tepki verme, kelimeler çıkarma, ihtiyacını ifade edebilme, daha ileri yaşlara doğru yürüme, cümle kurma, soru sorma, oyun kurma, oyuncak seçimleri ve dikkatini nasıl yönlendirdiği, akranlarıyla etkileşimi ve iletişimi vb. gibi” şeklinde konuştu.

“Ekran süresi konusunda sınırlar olmalı”

Ekran süresi konusunda bazı sınırlar olması gerektiğini işaret eden Yazıcı, “Ekran süresi konusunda sınırlılıkları belirleme, tutarlı olma, oyun kurması için teşvik etme, müsait olunan zamanlarda açık alanda vakit geçirmesini sağlama, akranlarıyla iletişim kurabileceği alanlar oluşturma, hikâye okuma veya masal anlatma, sportif etkinliklere ilgisini ölçme vb. gibi izlenebilecek yollar vardır. Bazen tek başınıza bu süreci yönetmek zor olabilir, izleyeceğiniz yol konusunda kafanız karışık olabilir veya konuyla ilgili eğitime ihtiyaç duyuyor olabilirsiniz. Bunlar gayet normaldir ve dışsal kaynaklarımızı kullanmamız için bir mesajdır. Eğer süreç içerisinde baş etmekte zorlanır ve desteğe ihtiyaç duyarsanız lütfen bir uzmanla iletişime geçiniz” diye konuştu.

“Sahte tedavi vaatlerine prestij edilmemeli”

Modern ilaç tedavisi dışında, pazarlama usulleri ile “diyabete son” yahut “alternatif tedavi ile diyabet hastalığını büsbütün yok edeceğini” bildiren yapay, kandırmaya yönelik reklamlara ve sanal ortamdaki uydurma duyurulara prestij edilmemesi gerektiğini söyleyen Dinççağ, çağdaş tıbbi imkânlardan vazgeçilmemesi ve bu bahislerde gerekli durumlarda aile tabiplerine danışılmasının uygun olacağını söz etti.

Raporda, diyabetin kronik bir hastalık olduğu ve büsbütün yok edileceğine dair bilgilerin hakikat olmadığı da vurgulandı. Dr. Dinççağ, günümüzde insülin tedavisinin geliştiğini, hastaların gereksinimlerine karşılık verecek durumda olduğunu, insülinin diyabette korkulacak bir ilaç değil, tedavide en değerli ve yararlı ilaçlardan biri olduğunu belirtti. İnsülin konusundaki çekincelerin giderilmesi gerektiğini söyledi.

Diyabet tedavisinde sensör uygulamalarının çağdaş tedavide çok kıymetli bir yeri olduğuna dikkat çeken Dinççağ, bu sensörlerin Toplumsal Güvenlik Kurumu(SGK) tarafından tüm tip diyabetiklere verilmesinin derneğin en büyük dileği ve talebi olduğunu söz etti.

Raporun 2026 yılı faaliyet planları

Raporun 2026 yılı faaliyet planları ortasında çocukluk çağı obezitesinin önlenmesi, okullarda ve toplumda çocukluk çağında obeziteyle uğraş edilmesi ve farkındalık oluşturulmasının yer aldığı belirtildi. Okullarda vücut eğitimi derslerinin artırılması, sağlıklı beslenme konusunda eğitim verilmesi ve obezitenin ziyanları konusundaki çalışmaların daha fazla kıymet verilerek sürdürülmesi gerektiği tabir edildi. Dr. Dinççağ, diyabetik ayak kliniklerinin kurulması ve bu bahiste hastanelerde “özel klinikler” açılmasının derneğin talebi olduğunu belirterek, bir disiplin içerisinde diyabetik ayak tedavisinin daha başarılı olacağına inandıklarını kaydetti.

Diyabet farkındalığında daha âlâ bir noktaya gelebilmenin, medya ve kamu kurumlarının bu mevzudaki çalışmalarının artmasıyla mümkün olacağına dikkat çeken Dinççağ, diyabet derneğine toplumun ve kamu dayanağının artmasını talep ettiklerini kelamlarına ekledi.

Liv Sağlıklı Hayat Merkezi Psikoloji Kliniği’nden Psikolog Ozan Yazıcı, 2 Nisan Dünya Otizm Günü münasebetiyle bilgilendirmede bulundu. Otizm spektrum bozukluğunun hafifçe şiddetliye farklı seviyelerde görülebilecek; toplumsal etkileşim, hudutlu ilgi, tekrarlayan davranışlar ve bağlantı kanallarında kendini gösteren, sorun çözme ve bilişsel esneklik mevzularında sorun oluşturabilecek nöro-gelişimsel bir bozukluk olduğunun altını çizen Psikolog Ozan Yazıcı, ebeveynlere dikkat etmeleri gerekenler hakkında açıklamalarda bulundu.

“1.5 yaşa kadar göz teması kurmuyorsa dikkat”

Psikolog Ozan Yazıcı, “Otizmde kalıplaşmış ve tekrarlayan davranışlar, toplumsal maharetlerde düşüklük yahut seçici olarak etkileşim ve bağlantı kurma, değişime karşı yüksek direnç, dürtüsel davranışlar, favori objeler ve objelere çok bağlılık, göz temasından kaçınma, uyaranlara karşı hassaslık (özellikle ses), takıntılılık durumu üzere semptomlar görülebilir. Rutinlerine çok bağlıdırlar, rutin karşısında değişimde agresyon ve öfke nöbetlerine rastlamak mümkündür. Bilhassa 0-1.5 yaş aralığında göz teması kurma ve ismine reaksiyon verme üzere marifetlerinin gözlemlenmesi değerlidir. Şayet bu marifetler yoksa ve zorluk çekiliyorsa, bir uzmandan takviye alarak gerekli incelemeleri yaptırmakta yarar vardır” sözlerini kullandı.

“Ekran maruziyeti çocukları olumsuz etkiliyor”

Son vakitlerde yapılan ve otizm ve ekran mühleti ortasındaki bağla ilgili bulguları ortaya koyan çalışmalarda; otizm ve ekran müddeti ortasında bir alaka olabileceğine dair güçlü çalışmalar olduğunun altını çizen Psikolog Ozan Yazıcı, şunları söyledi:

“Ekran maruziyetinin; dikkat, lisan gelişimi, hayal gücü ve toplumsal bağlantılar konusunda çocukları olumsuz etkileyebileceği ve otizm gibisi, bilhassa toplumsal etkileşim ve irtibat kurma konusunda problemler oluşturabileceği düşünülmektedir. 0-3.5 yaş ortası lisan gelişimi için hayli kıymetli ve kritik devirlerdir, ekran maruziyetine öbür yaşlarda olduğu üzere erken periyotlarda de çok fazla dikkat etmeliyiz. Birebir vakitte ekran maruziyetinin, otizm tanısı almış çocuklarda semptomları daha şiddetli kılabileceği ve gelişimi olumsuz etkileyebileceğini de göz önünde bulundurmamız gerekir. Bu senaryoda birincil bakımverenlere epey fazla vazife düşüyor. Öncelikle çocuğun gelişim periyotlarını takip etmekle başlayabiliriz; göz teması, emekleme, ismine reaksiyon verme, sözler çıkarma, muhtaçlığını söz edebilme, daha ileri yaşlara hakikat; yürüme, cümle kurma, soru sorma, oyun kurma, oyuncak seçimleri ve dikkatini nasıl yönlendirdiği, akranlarıyla etkileşimi ve irtibatı vb. üzere.”

“Ekran müddeti konusunda hudutlar olmalı”

Ekran mühleti konusunda birtakım hudutlar olması gerektiğini işaret eden Psikolog Yazıcı, “Ekran süresi konusunda sınırlılıkları belirleme, dengeli olma, oyun kurması için teşvik etme, müsait olunan vakitlerde açık alanda vakit geçirmesini sağlama, akranlarıyla irtibat kurabileceği alanlar oluşturma, öykü okuma yahut masal anlatma, sportif etkinliklere ilgisini ölçme vb. üzere izlenebilecek yollar vardır. Bazen tek başınıza bu süreci yönetmek güç olabilir, izleyeceğiniz yol konusunda başınız karışık olabilir yahut bahisle ilgili eğitime muhtaçlık duyuyor olabilirsiniz; bunlar çok olağandır ve dışsal kaynaklarımızı kullanmamız için bir iletidir. Şayet süreç içerisinde baş etmekte zorlanır ve takviyeye gereksinim duyarsanız lütfen bir uzmanla irtibata geçiniz” diye konuştu.

Liv Sağlıklı Ömür Merkezi Psikoloji Kliniği’nden Psikolog Ozan Yazıcı, 2 Nisan Dünya Otizm Günü hasebiyle bilgilendirmede bulundu. Otizm spektrum bozukluğunun hafifçe şiddetliye farklı seviyelerde görülebilecek; toplumsal etkileşim, sonlu ilgi, tekrarlayan davranışlar ve bağlantı kanallarında kendini gösteren, sorun çözme ve bilişsel esneklik hususlarında sorun oluşturabilecek nöro-gelişimsel bir bozukluk olduğunun altını çizen Psikolog Ozan Yazıcı, ebeveynlere dikkat etmeleri gerekenler hakkında açıklamalarda bulundu.

“1.5 yaşa kadar göz teması kurmuyorsa dikkat”

Psikolog Ozan Yazıcı, “Otizmde kalıplaşmış ve tekrarlayan davranışlar, toplumsal marifetlerde düşüklük yahut seçici olarak etkileşim ve irtibat kurma, değişime karşı yüksek direnç, dürtüsel davranışlar, favori objeler ve objelere çok bağlılık, göz temasından kaçınma, uyaranlara karşı hassaslık (özellikle ses), takıntılılık durumu üzere semptomlar görülebilir. Rutinlerine çok bağlıdırlar, rutin karşısında değişimde agresyon ve öfke nöbetlerine rastlamak mümkündür. Bilhassa 0-1.5 yaş aralığında göz teması kurma ve ismine reaksiyon verme üzere maharetlerinin gözlemlenmesi değerlidir. Şayet bu marifetler yoksa ve zorluk çekiliyorsa, bir uzmandan dayanak alarak gerekli incelemeleri yaptırmakta yarar vardır” sözlerini kullandı.

“Ekran maruziyeti çocukları olumsuz etkiliyor”

Son vakitlerde yapılan ve otizm ve ekran mühleti ortasındaki bağlantıyla ilgili bulguları ortaya koyan çalışmalarda; otizm ve ekran mühleti ortasında bir alaka olabileceğine dair güçlü çalışmalar olduğunun altını çizen Psikolog Ozan Yazıcı, şunları söyledi:

“Ekran maruziyetinin; dikkat, lisan gelişimi, hayal gücü ve toplumsal bağlar konusunda çocukları olumsuz etkileyebileceği ve otizm gibisi, bilhassa toplumsal etkileşim ve irtibat kurma konusunda sıkıntılar oluşturabileceği düşünülmektedir. 0-3.5 yaş ortası lisan gelişimi için hayli değerli ve kritik periyotlardır, ekran maruziyetine başka yaşlarda olduğu üzere erken periyotlarda de çok fazla dikkat etmeliyiz. Tıpkı vakitte ekran maruziyetinin, otizm tanısı almış çocuklarda semptomları daha şiddetli kılabileceği ve gelişimi olumsuz etkileyebileceğini de göz önünde bulundurmamız gerekir. Bu senaryoda birincil bakımverenlere hayli fazla vazife düşüyor. Öncelikle çocuğun gelişim devirlerini takip etmekle başlayabiliriz; göz teması, emekleme, ismine reaksiyon verme, sözler çıkarma, gereksinimini söz edebilme, daha ileri yaşlara yanlışsız; yürüme, cümle kurma, soru sorma, oyun kurma, oyuncak seçimleri ve dikkatini nasıl yönlendirdiği, akranlarıyla etkileşimi ve bağlantısı vb. üzere.”

“Ekran mühleti konusunda hudutlar olmalı”

Ekran müddeti konusunda kimi sonlar olması gerektiğini işaret eden Psikolog Yazıcı, “Ekran süresi konusunda sınırlılıkları belirleme, dengeli olma, oyun kurması için teşvik etme, müsait olunan vakitlerde açık alanda vakit geçirmesini sağlama, akranlarıyla bağlantı kurabileceği alanlar oluşturma, öykü okuma yahut masal anlatma, sportif etkinliklere ilgisini ölçme vb. üzere izlenebilecek yollar vardır. Bazen tek başınıza bu süreci yönetmek sıkıntı olabilir, izleyeceğiniz yol konusunda başınız karışık olabilir yahut hususla ilgili eğitime gereksinim duyuyor olabilirsiniz; bunlar çok olağandır ve dışsal kaynaklarımızı kullanmamız için bir iletidir. Şayet süreç içerisinde baş etmekte zorlanır ve takviyeye muhtaçlık duyarsanız lütfen bir uzmanla bağlantıya geçiniz” diye konuştu.

“Heyelan ve kaya düşmesi erken tespit edilebilecek”

Heyelan erken uyarı sistemi ile ilgili metodoloji geliştirmeye çalıştıklarını vurgulayan Altunışık, “Şu ana kadar ülkemizdeki birçok bakanlığa önemli çalışmalarda hizmet verdik. Bunlar arasında Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Enerji Bakanlığını sayabiliriz. Bunun haricinde yüzlerce firmadan merkezimizde ilgili testlerle birlikte bizden hizmet alımı yaptılar. Şu ana kadar yaptığımız çalışmalar bundan sonraki yapacak olduğumuz çalışmalara da bir ışık tutuyor. Şu an önümüzde özellikle bölgemizin en büyük problemlerinden biri olan heyelan ve kaya düşmesini erken tespit edebileceğimiz heyelan erken uyarı sistemini yapı sağlığı izleme sistemleri kullanılarak tespiti ile alakalı hem drone hem de GPR kullanarak bir metodoloji geliştirmeye çalışıyoruz. Proje aşamasındayız. Bunun haricinde diğer çok önemli bir projemiz sismik izolatörlerle alakalı. Biliyorsunuz depremlerden sonra sismik izolatörlü binalar hayat kurtaran nesneler olarak karşımıza çıktı. Ama sismik izolatörlü binalarda depremden sonra kalıcı deplasmanlar, izolasyonun çalışmaması gibi bazı problemlerle karşılaştığını gördük. Biz de bu izolatörleri şekil hafızalı elemanlarla birlikte ortak çalıştırma konusunda çok önemli bir proje aşamasındayız. Bunun haricinde geçen haftalarda İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı Sağlığı İzleme laboratuvarında gerçekleştirdiğimiz yenilikçi CLT ahşap malzemelerin testlerini gerçekleştirmiştik. Bu malzemelerin de yine betonarme binaların güçlendirilmesinde kullanılması veya ne türlü kullanılabilme kriterlerinin oluşturulması konusunda ARGE çalışmalarımız devam ediyor. Şehrimizin içinde yine Ortahisar ilçemiz başta olmak üzere 18 ilçemizde yapı envanterinin çıkarılması, dijital ikizlerinin oluşturulması konusunda da ön protokollerini imzaladık. Bu konuda da çalışmalarımız devam ediyor” ifadelerini kullandı.