Dr. Öğr. Üyesi Durmuş Gür’ün “Safranbolulu Gayrimüslimlerin Mimari Eserlerine Ait Yeni Veriler” adlı makalesinde yer verdiği bilgilere göre, Kıranköy’de 1859 yılında meydana gelen büyük yangın, bölgedeki yapılaşma anlayışında önemli değişimlere yol açtı. Yangın sonrası inşa edilen veya onarılan evlerde, yangına karşı dayanıklı özel bölümler oluşturuldu.

Makaledeki bilgilere göre söz konusu yangın odaları genellikle kış aylarında aile bireyleri tarafından kullanılan ve çoğunlukla ara katlarda konumlandırılan mekanlar olarak dikkat çekiyor. Bu odalar tamamen kesme taş, moloz taş ve harç malzemeler kullanılarak inşa edildi. Ahşap mimarinin yaygın olduğu Safranbolu evlerinin aksine, yangın riskini azaltmak amacıyla taş malzeme tercih edildi.

Yangın odalarının kapıları da diğer odalardan farklı olarak tasarlandı. Metal kapılara sahip olan bu bölümler, çoğunlukla kare ya da dikdörtgen planlı olup üzerleri tonoz örtü sistemiyle kapatıldı. Bu özellikler, yangının yayılmasını önlemeye ve aile bireylerine güvenli bir alan sağlamaya yönelik bilinçli bir mimari çözüm olarak değerlendiriliyor.

Dr. Öğr. Üyesi Durmuş Gür, makalesinde 1859’daki büyük yangının, Kıranköy’de yaşayan Gayrimüslim toplumun konut mimarisinde güvenlik odaklı yeni uygulamalara yönelmesine neden olduğunu vurguluyor. Yangın odalarının hem barınma hem de afet anında korunma amacıyla tasarlandığına dikkat çekiliyor.

Yangın odalarının kapıları da diğer odalardan farklı tasarlandı. Metal kapılara sahip olan bu bölümler, çoğunlukla kare ya da dikdörtgen planlı olup üzerleri tonoz örtü sistemiyle kapatıldı. Bu özellikler, yangının yayılmasını önlemeye ve aile bireylerine güvenli bir alan sağlamaya yönelik bilinçli bir mimari çözüm olarak değerlendiriliyor.

Özgün Örnek: Saffronia 1900 Konak

Kıranköy’de bu geleneğin özgün örneklerinden biri de günümüzde butik otel olarak hizmet veren Saffronia 1900 Konak’ta görülüyor. Yapının içerisinde bulunan yangın odası, taş duvar örgüsü, tonoz örtüsü ve kapı detayıyla geleneksel mimari özellikleri yansıtıyor.

Bu tür yapılar, yalnızca estetik veya turistik değer taşımıyor; aynı zamanda geçmişte yaşanan büyük felaketlerin ardından geliştirilen korunma yöntemlerini somut biçimde günümüze aktarıyor. Gür de makalesinde, 1859’daki yangının Kıranköy’de yaşayan Gayrimüslim toplumun konut mimarisinde güvenlik odaklı yeni uygulamalara yönelmesine neden olduğunu vurguluyor. Mübadele öncesinde alınan önlemlerin ardından günümüzde yaşanan yangınların tamamen talihsizlik ve hatalı uygulamalar olduğuna değinen Araştırmacı, modern dönemde yapılan uygulamalarda tarihi yapılardaki düzenlemelere çok daha fazla dikkat edilmesi gerektiğinin altını çiziyor.

Bugün ayakta kalmayı başaran tarihi evlerin ve içlerindeki özgün unsurların korunması, sadece mimari mirasın değil, toplumsal hafızanın da korunması anlamına geliyor. Yangın odaları, Safranbolu’nun afet tecrübesini ve bilinçli yapılaşma geleneğini temsil eden önemli unsurlar arasında yer alıyor.

Safranbolu’daki tarihi konakların aslına uygun şekilde restore edilmesi ve özgün detayların yaşatılması, geçmişten çıkarılan derslerin gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşıyor. Kıranköy’deki yangın odaları ise bu mirasın en çarpıcı örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.

İlçeye bağlı İzzetpaşa Mahallesi Akseki Sokak’ta uyku bozukluğu doktoru Hakan Horuk’a ait 2 katlı 200 yıllık tarihi konağın çatı katında henüz bilinmeyen bir nedenle sabaha karşı saat 04.30 sıralarında yangın çıktı. 3 ay önce satın alınan ve tadilatın devam ettiği konakta çıkan ve ahşap olmasından dolayı alevlerin hızla büyüyerek tüm konağı sardığı yangın sonrası soğutma çalışmaları devam ediyor. Yangın sonrası milyonluk tarihi konağın büyük kısmı çökerken, yaklaşık 6 saattir soğutma çalışmaları ise sürüyor.

Diğer yandan yine aynı mahallede 21 Kasım sabahı da 200 metre mesafede 3 katlı 150 yıllık tarihi bir konak daha yanmıştı.

Olayla ilgili inceleme sürüyor.

Karabük’ün Safranbolu ilçesinde alevlere teslim olan yaklaşık 150 yıllık tarihi konaktan geriye kalan harabe, gün ağarmasıyla birlikte görüntülendi.

İzzetpaşa Mahallesi Akseki Sokak’ta Pınar Ç.’ye ait olduğu belirtilen konakta henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı. Ahşap yapının kısa sürede tutuşmasıyla büyüyen alevler tüm yapıyı sardı. İhbar üzerine olay yerine gelen itfaiye ekipleri yangını uzun süre süren müdahalenin ardından kontrol altına alabildi.

Sabaha karşı tamamen söndürülen yangının ardından tarihi konağın büyük bölümünün çöktüğü, taş ve ahşap bölümlerin ağır hasar aldığı belirlendi. Konaktan geriye kalan harabe, görüntülenerek kayıt altına alındı.

Yangının, 24 Kasım’da açılması planlanan Kalealtı Eğitim ve Kent Tarihi Müzesi’nin bulunduğu bölgeye yakın bir noktada çıkması nedeniyle çevrede kısa süreli paniğe neden olduğu bildirildi. Yangının çıkış nedenine ilişkin başlatılan inceleme sürüyor.

YANGIN EN BÜYÜK TEHDİT

UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan ve Osmanlı-Türk şehir kültürünü günümüze taşıyan Safranbolu’da, yangınlar tarihi doku için en büyük tehditler arasında yer alıyor. Kentteki tarihi konakların çoğunda ahşap iskelet sistemi, dar sokak yapısı, eski elektrik tesisatları ve temizlenmeyen bacalar yangın riskini artırıyor.

Safranbolu’da son yıllarda meydana gelen bazı tarihi konak yangınları şöyle:

1998 – Bağlarbaşı’nda tarihi konak yangını: Ahşap yapıda elektrik kontağından çıktığı değerlendirilen yangında yapı tamamen kullanılamaz hale geldi.

2002 – Cinci Han bölgesinde çatı yangını: Baca kaynaklı olduğu belirlenen yangında konak ağır hasar aldı.

2007- Kara Üzüm Sokak’ta tarihi konak yangını: Yapıdakilerin tahliyesiyle can kaybı yaşanmadı.

2013 –  Kıranköy’de iki katlı ahşap konak yangını: Ahşap yapı tamamen yandı, bitişik yapılarda maddi hasar oluştu.

2017 – Gümüş Mahallesi’nde restorasyon sürecindeki konak yangını: Elektrik tesisatından çıktığı belirlenen yangında tavan ve çatı bölümü çöktü.

2021 – 120 yıllık konak yangını: İtfaiyenin uzun uğraşı sonucu söndürülen yangında yapı tamamen kullanılamaz hale geldi.

2023 – Çarşı bölgesinde konak yangını: Baca yangınının çatıya sıçramasıyla tarihi konak kısmen zarar gördü.

2024 – Yörük Köyü’nde bulunan üç katlı tarihi Sağır Şakir Konağı henüz belirlenemeyen bir nedenle çıkan yangında kül oldu.

2025 –150 yıllık konakta yangın: İsmetpaşa Mahallesi’nde çıkan yangında konağın kullanılamaz hale geldiği bildirildi.

Bu yangınlarda en yaygın nedenlerin baca çekiş problemleri, eski elektrik tesisatları, çatı katı birikintileri ve ihmal kaynaklı alevlenmeler olduğu rapor ediliyor.

 “ÇATI VE BACALAR EN BÜYÜK RİSK”

Safranbolu üzerine yapılan teknik araştırmalarda, konak yangınlarının büyük bölümünün çatı katı ve bacalarda başladığına dikkat çekiliyor. Ahşap karkas yapıların yüksek yanıcılığı, dar sokaklar sebebiyle itfaiye araçlarının bazı bölgelere sınırlı erişebilmesi riski artırıyor.

Uzmanlara göre:Bacaların düzenli temizlenmemesi, elektrik tesisatlarının eski olması, yangın algılama sistemlerinin bulunmaması, yangın yönetmeliğine uygunluk denetimlerinin yetersiz kalması gibi sebepler tarihi konaklarda yangın riskini artırıyor.

EKONOMİK YETERSİZLİKLER RESTORASYONU GECİKTİRİYOR

Yangın sonrası hasar gören birçok konak, yüksek maliyetler nedeniyle uzun süre onarılamıyor. Restorasyon projelerinin uzmanlık gerektiren yapısı, malzeme maliyetleri ve bürokratik süreçler, yapıların atıl bırakılmasına yol açıyor. Bazı konakların ise tamamen yıkılarak yok olduğu biliniyor.

TARİHİ KONAKLAR SİGORTALANABİLİYOR MU?

Tarihi yapıların sigortalanmasında zorluk bulunsa da bunun mümkün olduğu belirtiliyor. Tarihi yapıların maddi-manevi değerlerinin ölçülmesindeki güçlük sigorta şirketleri için sorun oluştururken, “mutabakatlı değer poliçeleri” çözüm olarak öneriliyor.

Sigortalanabilmesi için yapının elektrik tesisatının yenilenmiş olması, yangın algılama ve uyarı sistemlerinin bulunması, su deposu sistemine sahip olması, yangın yönetmeliğine uygunluğunun belgelenmesi gerekiyor.

YANGIN YÖNETMELİĞİNDE ARANAN BAŞLICA ŞARTLAR

“Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” uyarınca bir yapının kullanım izni alabilmesi için şu kriterlerin:yapı malzemelerinin yangın yönetmeliklerine uygunluğu, acil çıkış ve tahliye yolları, yangın merdivenleri ve güvenlik holleri, elektrik ve aydınlatma sistemlerinin uygunluğu, yangın algılama ve uyarı sistemleri, duman dedektörleri, yangın söndürme cihazları ve söndürme sistemleri, yönlendirme levhaları ve acil çıkış aydınlatmaları yer alması isteniyor.

ÖNLEM ALINMASI ŞART

Tarihi konaklarda yangın riskini azaltmak için düzenli baca temizliği, elektrik tesisatı kontrolleri ve ahşap yapıların koruyucu malzemelerle güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Konaklara duman algılama sistemleri, otomatik uyarı sensörleri ve mümkün olan yerlerde sprinkler (yangın söndürme) sistemi kurulması, alevlerin erken fark edilmesini sağlayarak kayıpları en aza indiriyor. Ayrıca sokak dokusunun dar olduğu Safranbolu’da, itfaiyenin hızlı erişimi için acil müdahale noktalarının artırılması, yangın hidrantlarının düzenli bakımının yapılması ve konut sahiplerine yönelik yangın eğitimi verilmesi, kültürel mirasın korunması açısından kritik önlemler arasında yer alıyor.

15 Mayıs 1919 sabahı tanyeri ağarırken Yunan savaş gemileri Karaburun açıklarında görülmeye başlandı. Yerli Rumlar ile Manisa, Söke, Aydın, Kemalpaşa vb. yerlerden gelenler Kordon’da toplanmaya başlamış, sevinç ve heyecanla Yunan askerlerini karşılamaya hazırlanıyorlardı. Bütün ev ve işyerleri akşamdan Yunan bayraklarıyla donatılmıştı. Çıkarma Punta’dan, Avcılar Kulübünün önünden başladı. Metropolit Hristostomos, Efzun Alayının askerlerini kutsuyordu.

Askerler Hükümet Meydanının önüne geldiği zaman coşku ve sevinç doruktaydı. Tam bu sırada bir silah patladı. Efzun alayının sancaktarı Hasan Tahsin’in kurşunuyla yere yıkıldı. Askerler ve Rum ahali panik ve korku içinde kaçışmaya, dağılmaya başladı. Bir süre sonra korkuları geçince toparlandılar. Hasan Tahsin’i yakalayarak orada linç ettiler ve tam bir saat boyunca Konak Meydanı ile Kemeraltı girişindeki otel ve kahveleri ateşe tuttular. Yaklaşık 2000 Türk’ü öldürdüler.

İşgalin ilk günü olaylar bununla sınırlı kalmadı. ”Yaşasın Venizelos” diye bağırmayan pek çok Türk öldürüldü. Bütün subaylar ve memurlar, yerli Rumların da katıldığı yoğun hakaret ve tüfek darbeleriyle, süngü ve dipçiklerle içi hayvan pislikleriyle dolu Patris vapuruna götürüldüler
.
Şehit edilenlerin arasında Askerlik Dairesi Başkanı Albay Süleyman Fethi Bey’de bulunuyordu. Yunan subayı tam 22 kez bağırdı. ”Zito Venizelos” demesi için. O ağzını bile açmadı. Dimdik ayakta idi, gözünü bile kırpmadı. Tam 22 kez süngülendi. Sonra yıkıldı.

İşgal sırasında Yunan vahşetiyle ilgili yazılan bir çok kitap ve belgede bizim burada anlatamayacağımız insanlık dışı katliamların çoğu yabancı askeri gözlemci ve gazetecilerin anlatım ve gözlemleri ile tarih ve yer belirtilerek yazdıkları raporlara dayandırılıyor.

SAVAŞI İZLEYEN YABANCILARIN RAPORLARI VAHŞETİ SERGİLİYOR

İşgal devam ederken çeşitli ülkeler tarafından gözlem yapmak amacıyla görevlendirilen askeri şahıslar ile gazetecilerden, MAJÖR COCKHILL, İNGİLİZ YÜZBAŞI LUCAS, FRANSIZ SUBAY HOLLANDO, İTALYAN TEĞMEN BONAÇÇORÇİ, ve MANCHESTER GUARDIAN GAZETESİ MUHABİRİ TOYNBEE ile çeşitli heyetlerin ve ayrıca Türk resmi makamlarının raporlarında, yüzlerce köyümüz ve kasabamızda yaşanan vahşetin yanı sıra bu olaylar sırasında yaşamlarını yitiren on binlerce insanımızın sayısı ve bazılarının isimleri de belirtiliyor.

Şu anda saat 00.00. Az sonra 9 Eylül’ün ilk dakikaları başlıyor. 103 yıl önce Yunan ordularının kaçarken yaptıkları, yakıp yıktıkları köy ve kasabaların hepsi, halkımıza uyguladıkları insanlık dışı eylemler, akıl almaz tecavüz ve işkencelerin oluşturduğu korkunç görüntüler adeta Mehmetçiği kamçılıyor, önüne kattığı kahpe düşmanın bir kısmını yok ederek kalanını denize doğru sürüyordu.

Ben bu kez, 26 Ağustos’ta başlayan. 9 Eylül’de İzmir’in kurtuluşuyla kazandığımız zaferimiz sonrası yaşananlarla ilgili olarak LE FIGARO, CORRIEA DELA SERA, CHICAGO TRIBUNE, L’İLLUSTRATION, MORNING POST gibi gazetelerin savaşı izleyen muhabirlerinin yazdıklarını anlatmaya çalışacağım.

Hani bizi ” Barbar Türklerdik, soykırımcıydık, kafa kesen vahşilerdik “ diyerek hep suçluyorlardı ya., bu iftiralara en güzel yanıtlar bu gazetecilerden geliyor ve bütün dünyanın, İzmir’de Türk Ordusu’nun ve halkının intikam duygusundan uzak, insani tavrını okudukça Büyük Önderimiz ATATÜRK’e ve Asil Türk Ulusu’na olan ön yargısı değişiyordu.

İtalyan CORRIEA DELA SERA gazetesi, ” Türk Ordusu İzmir’e girince Rumlar 36 saat korkunç bir kabus yaşadılar. Rumların korkuları, Türkler tarafından büyük bir katliam yapılacağından kaynaklanıyordu. Böyle bir olay yaşanmayınca Rumların korkusu hayrete dönüştü ” yazıyordu.

ABD’nin CHİCAGO TRIBUNE gazetesi, ” 1919 yılında dökülen kan tazeliğini korumaktadır. Türklerin İzmir’i geri almalarından sonra bir misilleme yapmasını bekleyen Rumlar, yaşamlarının büyük bir tehlike altında olduğuna inanıyorlardı. Fakat Türklerin değil bir katliama girişmek, tam aksine son derece ılımlı, soğukkanlı ve ciddi bir durumda olduğunu “ bildiriyordu.

Bu sırada Ermenilerin kundaklamaları sonucu İzmir yanıyordu Türk Süvari Birliklerinin İzmir’e girdikleri gün her tarafta birden başlayan ve şehrin tamamının küle döndüğü büyük yangın konusunda, İzmir Sigortaları İtfaiye Kumandanı Mösyö Greskoviç’in ayrıntılı raporunda bu gerçek dile getiriliyordu.

Zaferin hemen sonrası atanan Vali Nurettin Paşa yangın bölgesine gelmiş kundakçıları ve yağmacıları yakalatmaya çalışıyordu. Bunu seyreden Amerikalı muhabirler gazetelerine şu bilgileri iletiyordu : “Yunan ordusunun yakıp yıktığı ve öldürdüğü binlerce Müslümanın cesetleriyle dolu arazi şimdi Türklerin elindedir. Bu vahşi manzaraya karşın Türklerin hiçbir misillemeye girişmemeleri, Türk Ordusu’nun disiplininin en bariz örneğini göstermektedir. Süvari ve piyade birlikleri asayişin sağlanması için jandarmaya yardım etmektedir. Yabancıların yaşadıkları mahallelerde hiçbir olay görülmemiştir “.

ABD’NİN DÜŞMANLIĞI

Buna karşın ABD resmi çevreleri ve bazı Amerikan gazeteleri İzmir’in kurtuluşuyla sonuçlanan zaferimizi küçümsüyor, “ Yakın Doğu Krizi “ diye adlandırıyor, hatta “ Türkler işgal bölgelerindeki bütün Hristiyanları imha etmek için zaferi fırsata çevirdi, kurtardıkları köy ve kasabalardaki Müslüman olmayanları kılıçtan geçirdi, İzmir yangınını da Türk subaylar çıkardı “ diye yazıyor, bazı Amerikalıların öldürüldüklerini iddia ediyordu. Ayrıca Türklerin katliam yapacağı iftiraları üzerine, ABD Hükümeti Amerikan vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için Akdeniz’de ki ABD savaş gemilerini o sırada İstanbul’da bulunan Amiral Bristol’un emrine vermişti. ( Dr. Kenan ÖZKAN, DHA )

Yabancı gazeteler, yaptıkları bunca zulüm ve kötülük karşısında misilleme bekleyen Yunanlıların Türk Ordusu’nun öc alma ve intikam duygusundan uzak duruşuna şaşırdığını belirtiyor ve bunu Mustafa Kemal Paşa’nın ‘Rumlara kötülük yapılmaması’ konusundaki emrine uyulması olarak açıklıyorlardı.

KURTULUŞ GÜNÜN KUTLU OLSUN İZMİR. GÜZELLİĞİN, YURTSEVER İNSANLARIN, KAHRAMANLIĞIN VE SAHİP OLDUĞUN ÖNEM HEP KISKANILACAKTIR.

Fikret GÖKÇE
Kıbrıs Gazisi-Mak. Müh.

Karabük‘ün Safranbolu ilçesinde yaklaşık 150 yıllık tarihi bir konak çıkan yangında kullanılamaz hale geldi. Yangın anı ve ekiplerin müdahalesi dronla görüntülendi.

Edinilen bilgiye göre, Akçasu Mahallesi Kaçak Sokak’ta Hamza Tomaç’a ait iki katlı ahşap konakta henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Kısa sürede büyüyen alevler, tarihi konağın büyük bölümünü sardı.
İhbar üzerine olay yerine çok sayıda itfaiye, AFAD ve polis ekibi sevk edildi. Yangına müdahale eden ekipler, uzun süren çalışmalar sonucu alevleri kontrol altına aldı.
Söndürme çalışmaları sırasında konağın bazı duvarları çöktü. Duvarların altında kalma tehlikesi geçiren itfaiye personeli, son anda olay yerinden uzaklaşarak yaralanmadan kurtuldu.
Yangın nedeniyle tarihi konak tamamen yanarak kullanılmaz hale geldi. Yangın ve müdahale anları ise havadan görüntülendi.

Karabük‘ün Safranbolu ilçesinde tarihi konakta yangın çıktı.

Edinilen bilgiye göre, Akçasu Mahallesi’nde Hamza Tomaç’a ait tarihi konkata henüz belirlenemeyen bir nedenle yangın çıktı. Alevler kısa sürede konağı sararken, olay yerine çok sayıda itfaiye ekibi sevk edildi. Kısa sürede olay yerine giden ekipler yangına müdahale ederken, diğer konaklara sıçramaması için önlem aldı. Ekiplerin müdahale ettiği tarihi konak alevlere daha fazla dayanamayıp çöktü.

haberin videosu için tıklayınız…

Karabük’ün evleri ile ünlü Safranbolu ilçesine bağlı Yörük köyünde 350 yıllık 3 katlı tarihi konak çıkan yangında alevlere teslim olurken, tarihi konakların güvenliği bu yangınla birlikte yeniden sorgulanmaya başlandı

Karabük’ün evleriyle ünlü ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Safranbolu ilçesine bağlı Yörük köyünde, 350 yıllık bir tarihi konak çıkan yangında tamamen kül oldu. Tarihi mirasın korunmasına yönelik tartışmaları yeniden gündeme getiren bu olay, hem vatandaşları hem de tarih severleri üzdü.

350 YILLIK TARİH YANGINDA KÜL OLDU, GERİYE HARABESİ KALDI

Olay, uzun süredir kullanılmayan Sağır Şakir Konağı’nda meydana geldi. Konağın sahibi Şakir Özküçük’e ait olan ve 3 katlı olduğu belirtilen yapı, henüz belirlenemeyen bir nedenle alev aldı. Alevlerin hızla yükselmesiyle köy sakinleri durumu fark ederek itfaiyeye haber verdi. Yangına müdahale eden itfaiye ekipleri, yaklaşık bir saatlik çalışmanın ardından alevleri kontrol altına aldı. Ancak yangının ardından tarihi konağın yalnızca enkazı kaldı.

Soğutma çalışmaları sırasında konakta zaman zaman çökmeler yaşanırken, yangının boyutunu gözler önüne seren görüntüler yürek burktu. Yangının çıkış nedeni ise henüz belirlenemezken, jandarma ve itfaiye ekiplerinin bu konuda araştırmaları sürüyor.

SON GÖRÜNTÜLER YANGINDAN ÖNCE KAYDEDİLMİŞ

2 Gün önce ise konağın son görüntüleri dron çekimlerine yansıdı. Bu görüntüler, konağın yangın öncesi durumunu gözler önüne sererken, tarihe karışan bir mirasın yok olmadan önceki halini belgeledi.

YÖRÜK KÖYÜ VE TARİHİ MİRAS

Safranbolu’ya bağlı Yörük köyü, tarihi yapılarıyla UNESCO tarafından koruma altına alınan bölgelerden biri olarak biliniyor. Köy, Osmanlı mimarisinin eşsiz örneklerini barındıran konaklarıyla ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Geçtiğimiz haftalarda Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü’nün (UNWTO) “İyileştirme Programı”na dahil edilen köyde, bu tür olayların yaşanması tarihi mirasın korunmasına yönelik önlemlerin yetersizliğini yeniden gündeme getirdi.

TARİHİ YAPILARIN GÜVENLİĞİ SORGULANIYOR

Yangının ardından Safranbolu’daki tarihi konakların güvenliği bir kez daha tartışılmaya başlandı. Tarihi yapıların restorasyonunun yapılması, yangın ve doğal afetlere karşı korunması için alınan tedbirlerin yetersiz olduğu yönünde eleştiriler arttı. Özellikle kullanılmayan veya bakımsız bırakılan konaklarda bu tür olayların yaşanma riski daha da yükseliyor.

Yerel yönetimlerin ve ilgili kurumların tarihi yapıları daha etkin koruma altına alması gerektiği ifade edilirken,  vatandaşlar, bölgede sıkı denetimlerin yapılması ve tarihi binaların acil durumlar için daha güvenli hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.

 ACİL ÖNLEMLER ALINMALI

Safranbolu gibi tarihi bölgelerde alınması gereken önlemler yeniden gündeme gelirken,

Tarihi yapıların yangın güvenliği açısından düzenli olarak kontrol edilmesi, elektrik tesisatlarının modernize edilmesi ve yangın söndürme sistemlerinin bir an önce kurulması gerektiği ifade ediliyor

Öte yandan Safranbolu’nun simgelerinden biri olan Sağır Şakir Konağı’nın yangınla yok olması, tarihi mirasın korunmasının önemini bir kez daha gözler önüne serdi. Vatandaşlar,  daha fazla kayıp yaşanmadan önce tarihi yapılar için acil bir eylem planı oluşturulması gerektiğini savunuyor.

Diğer yandan yangınların önüne geçmek ve bu değerli yapıların gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak için kapsamlı bir restorasyon ve koruma stratejisinin hayata geçirilmesi gerekiyor.

“Tamamen aslına uygun bir şekilde restore edildi”

Aslına uygun bir şekilde konağın restore edildiğini ifade eden Güneysu Belediye Başkanı Rıfat Özer, “Konağımız yaklaşık 150 yıllık bir konak. Zamanında Nurten Topçu tarafından Kızılay’a bağışlandı. Bu konak tamamen kullanılamaz hale gelmişti. Biz bunu Kızılay’dan teslim aldık ve 8 aylık kısa bir süre içerisinde ihale ettik. Kültür Bakanlığı ile birlikte yürüttüğümüz bir çalışma. Şu an da tamamen bitmiş durumdadır. Bu konak kültür varlıkları tarafından koruma altına alındığı için tamamen aslına uygun bir şekilde restore edildi. Hiçbir alanında bir değişiklik yapılmadı. Uzun zamandır boş kaldığı için zamanla doğan etkenlerden dolayı yıpranması ve yıkılmasına neden oldu. Bu evi Güneysu belediyesinin konuk evi olarak kullanmayı düşünüyoruz. Turizme açmayı düşünüyoruz. Burayı ziyaret edenleri ağırlayacağız. Sadece Güneysu’da değil Rize’de bu şekilde kullanılmayan konaklar var. Bu konağı görenler kendi mülkiyetlerinde böyle çalışabilirler” şeklinde konuştu.

“Ahşap kısımların çoğu deforme olmuş ve çürümüş durumdaydı”

Tamamen kullanılamaz hale gelen konakta yapılan restorasyon çalışmalarından bahseden Şantiye şefi Vehbi Sarımehmet ise, “Bodrum katında yontma taş şekli mevcuttur. Ahşap kısımların çoğu deforme olmuş ve çürümüş durumdaydı. Bu deforme olan kısımlar sökülerek sağlam olan taş bölümlerine birtakım güçlendirmeler yapıldı. Yapının taş duvarları sağlama alındıktan sonra yeniden yapım tarzında ahşap karkas sistemleri kuruldu. Ahşap karkaslar yöreye uygun bir şekilde birbirine düz geçme şeklinde diyebileceğimiz tarzdan çıkıldı. Yaklaşık 1 buçuk senelik uğraş sonucunda Güneysu halkının hizmetine sunulacaktır” ifadelerini kullandı.

“Ben bu konak olmadan yaşayamam”

Dedelerinin Süleymaniye Mahallesi’nden kent merkezine göç ettiğinde konağı inşa ettiklerini söyleyen Mustafa Gürbüz Aksoy, “Benim anne ve babam Gümüşhane’nin eski yerleşim yeri olan Süleymaniye Mahallesi’nde yaşıyorlardı. Daha sonra buraya gelip yerleştiler. Dedem bu konağı yaptırdı onlar da geldiler buraya yerleştiler. Benim bu konakta çocukluğumda da yaşantım çok güzeldi. Bahçeyle uğraşıyordum, kardeşlerimle, eski komşularımızla sohbet ediyordum. Şimdi bir komşu arasan bulamıyorsun, sohbet edemiyorsun, evlerine gitmeye çekiniyorsun eskiden böyle değildi. Eskiden yanımızda Karabeyler konağı vardı birleşirdik, ikindi çaylarımızı, akşam çaylarımızı içerdik, otururduk, muhabbet ederdik. Benim burada bir günüm çok güzel geçiyor, hiç sıkılmıyorum. Allah göstermesin burası yıkılsa ya da bir apartman olsa hayatta yaşayamam. Ben bu konağı terk edemem ki bu babadan ve dededen bize kalan bir emanet” dedi.

Konakta yaşamanın bir ayrıcalık olduğunu söyleyen Şaban Metin Aksoy (74) da, “Küçüklüğümüz, büyüklüğümüz hep burada geçti. Konakta yaşayanlar çok rahat. Tabi ki bu konağa bir şey olmasın isterim ama işte bizden sonrakilerin bilecekleri iş” diye konuştu.

Valilik Toplantı Salonunda gerçekleştirilen toplantıya; Vali  Mustafa Yavuz’un yanı sıra; Safranbolu Kaymakamı Şaban Arda Yazıcı, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Şerafettin Kelleci, İl Kültür ve Turizm Müdürü İbrahim Şahin, İl Milli Eğitim Müdürü Nevzat Akbaş, Koruma Kurulu Müdürü Mustafa Sucu, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı Turizm Tanıtma Birim Başkanı Mehmet Çetinkaya, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı Karabük Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü Sakin Eren katıldı.

Toplantıda; restorasyonu tamamlanan Kalealtı İlkokulu ve Hacı Hüseyinler Konağı ile tarihi tescilli yapıların yeniden işlevlenmesi, fonksiyonlandırılması, işlev planlaması, binaların hayata döndürülmesine yönelik üretilen projeler değerlendirildi.

Toplantıda bir açıklama yapan Karabük Valisi  Mustafa Yavuz, “Safranbolu’nun geçmiş hafızasını toplayan kent kimliğini kentlilik bilincini geliştiren koruyan ortak yaşam kültürünü güçlendiren bu kültürü dışarıdan gelen misafirlerine paylaşan bellek mekanı olarak isimlendirilebilecek alanlara ihtiyacı var. Günümüzde müzeler sadece belli bir objenin sergilendiği bir alan olmaktan çıkıp, sergi eğitim atölyeleri, galeri, ortak çalışma alanı, konferans gibi bir çok etkinliğin yapıldığı alanlar yapılan projelerle Tarihi Çarşımızda bu alanların bellek mekanlarının sayısın artırmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.(Yusuf Korkmaz)

Milattan önce Mısır medeniyetinin Kraliçesi Kleopatra’nın safran bitkisini kullandığını, Eski Fransız İmparatoru Napoléon Bonaparte’nin 18. yüzyılda kasa kasa lokum aldığını, Ressam Pablo Picasso’nun 20. yüzyılda lokum yiyerek eşsiz çalışmalar yaptığını anlatan Şen, Osmanlı döneminde safran ihracatının yapıldığına dair bilgiler verdi. Bu yıl safran üreticilerinden ürettikleri safranı değerinde satın almaya talip olduklarını da vurguladı. Şen konuşmasında: “Tarım müdürlüğünün Safranova projesi çok güzel bir uygulama alanı, bunun yanında özellikle safran soğanı dikimi için şehir dışından gelenler var. Değeri her zaman artan bir bitki. Bu yıl içinde devletin safran soğanı desteğinin olmadığını biliyorum. Bizler safran üreticilerini ziyaret ediyoruz. Ürettikleri ürünleri değerinde satın almak istiyoruz. Emeklerinin karşılıklarını vermeye hazırız.” dedi. (Esra Oğuzkağan Özkan)

“Aktif olarak iş hayatında yer almasını sağlıyoruz”
Canik Belediyesi 8 Mart Şehit Sevgi Yeşilyurt Hanım Konağı’nda düzenlenen programda Canik Belediyesi Hanım Konakları’nda görevlerine devam eden usta öğreticilerle bir araya gelen Canik Belediye Başkanı İbrahim Sandıkçı, onlarla tek tek sohbet etti. Usta öğreticilere sürdükleri özverili çalışmalardan dolayı teşekkür eden Başkan İbrahim Sandıkçı, “Hanım Konaklarımızda ilçemizdeki hanım kardeşlerimize yönelik sürdürdüğümüz sertifikalı mesleki eğitimlerle kendilerinin birçok farklı alanda meslek sahibi olmasını ve hanım kardeşlerimizin aktif olarak iş hayatında yer almasını sağlıyoruz. Bilgi ve tecrübelerini hanım kardeşlerimize aktaran onların yeteneklerini keşfetmesine ve meslek sahibi olmasına katkılar sunan siz değerli usta öğreticilerimize teşekkür ediyorum” dedi.

“Hanım Konaklarımız istihdama katkı noktasında önemli bir rol üstlenmektedir”
Canik Belediyesi Hanım Konakları’nda eğitim alan kadınların meslek sahibi olduğunu söyleyen Başkan İbrahim Sandıkçı, istihdama katkı sağladıklarını vurguladı. Başkan İbrahim Sandıkçı, “Hanım Konaklarımız istihdama katkı noktasında önemli bir rol üstlenmektedir. Hanım konaklarımızda oluşturduğumuz sınıflarımızda, atölyelerimizde uygulamalı ve teorik bir şekilde ilgi alanları ve yeteneklerine göre dilediği sertifikalı mesleki eğitimi alan değerli hanım kardeşlerimiz, eğitimlerimiz neticesinde meslek sahibi olarak farklı iş sektörlerinde yer alıyor” ifadelerini kullandı.

“Bizim ömrümüz burada geçti, apartman türleri yerlerde oturabilir miyiz bilmiyorum”
Tarihi konakların bulunduğu Akmescit Mahallesi’nde yaşayan Osman İsce, konaklarda yaşamanın bir ayrıcalık olduğunu ifade ederek, konakların en büyük özelliğinin ise hava sirkülasyonunun iyi olması olduğunu kaydetti. İsce, “Biz çocukluğumuzdan bu yana bu konaklarda yaşıyoruz. Konaklarımız tamamen ahşap. Buranın en büyük özelliği yapılardaki odaların yüksek olması. Sirkülasyonun iyi olması insanın daha fazla oksijen almasını sağlıyor. Bu da betonarme yerlere göre daha iyi. Bunu yaşayan bilir. Bizim ömrümüz burada geçti, apartman türleri yerlerde oturabilir miyiz bilmiyorum” diye konuştu.
Bölgede esnaflık yapan bir başka vatandaş ise ziyaretçilerin bölgeye hayran kaldığını dile getirdi. (İHA)