“Kömürün enerji tüketimindeki payı yüzde 26,47”

Barış, küresel ısınma ve çevresel kaygıların önemli olduğunu ancak kömürün enerji tüketimindeki payının 1980 yılında yüzde 26,77, 2000’lerin başında yüzde 25 civarında, 2010 yılında ise tekrar yüzde 30’un üzerine çıktığını belirtti. 2023 yılı itibarıyla kömürün enerji tüketimindeki payının yüzde 26,47 olduğunu ve 50 yıldır kömürün dünya enerji payındaki yerinin aynı kaldığını ifade etti.

Barış sözlerini şöyle sürdürdü:

“Küresel ısınma, çevresel kaygılar sonuçta hepsi bizim için de geçerli ama gibi ancak verilere baktığımızda söylemlerin altının dolu olmadığını görüyoruz. 2024 yılındaki verilerden bahsediyorum. Kömürün enerji tüketimindeki payı 1980 yılında yüzde 26,77’ymiş. 2000’lerin başında yüzde 25’lere doğru geldi. 2010 yılına geldiğimizde tekrar yüzde 30’un üzerine çıktı. 2023 yılında payı yüzde 26.47’de. 30 yıllık tartışmanın üzerine bakıyoruz ki 50 yıldır kömürün dünya enerji payındaki yeri aynı. Kömürden çıkış sıklıkla vurgulansa da en ufak krizden sonra, enerji dengesindeki değişime sebep olan bir olayın kömürden uzaklaşmayı mümkün kılmayacağını düşünüyorum. Yakın gelecekte kömürün özelliğini yitireceğini düşünmüyorum.”

“Türkiye’nin enerji ihtiyacı yılda yüzde 2 ila 3 artıyor”

Türkiye gibi ülkelerin her yıl enerji ihtiyacının yüzde 3’e yakın arttığını aktaran Barış, “Ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerin enerji ihtiyacının yılda yüzde 2 ila 3 artıyor. Bunun yerine konvansiyonel kaynakları kullanmazsanız, alternatif enerji kaynakları koymak son derece zor. Bunu Almanya yapabilir, çünkü sanayisi tepeye çıktı artık. Enerjiye daha fazla ihtiyaçları yok, dolayısıyla bir termik santrali kapatıp yerine alternatif enerji kaynağı koyabilir. Ama bizde böyle olamaz. 150 bin megavat kurulu gücümüz varsa her yıl 5 bin megavata ihtiyacımız var, bu seviye itibariyle. Dolayısıyla 5 bin megavatın karşısında bir alternatif enerji kaynağı oluşturmak pek de mümkün değil. Kömürün Türkiye için stratejik olduğunu yıllardır odamız çok sık söylüyor. Bunu tekrar dile getirmek gerekiyor. 2023 yılında 80,9 milyon ton linyit, 1,06 milyon ton taşkömürü üretimi yapılıyor. Linyit miktarımız dünya açısından da iyi ancak 37,7 milyon ton taşkömürü ithal etmişiz. Bunun ülkemize maliyeti 4.5 milyar dolar, sadece tek başına kömür ithalatının maliyeti. Sadece bu veriye bakarak, bırakın TTK’nin kapatılmasını, bu kadar stratejik bir kurumun aslında eski günlerine döndürülmesi gerektiğini düşünüyorum. Burada artık hangi politika üretilecekse hangi yeniden yapılanma olacaksa böyle stratejik konuda ivedilikle yapılması gerekiyor” şeklinde konuştu.

Kongre, diğer konuşmacıların da konuşmalarının ardından fuarın açılış kurdelesinin kesilmesi ve oturumlarla devam etti. Kongre, 13 Eylül günü sona erecek.

Karabük-Bartın kara yolu Ahmetusta Geçidi’nde meydana gelen kazada, Bartın istikametine gitmekte olan Mustafa Tüfekçioğlu yönetimindeki 18 ABT 177 plakalı kömür yüklü TIR, yağmur nedeniyle kayganlaşan yolda kontrolünü kaybetti. TIR, bariyerlere çarptı ve kupa kısmı askıda kalarak uçuruma düşmekten kurtuldu.

Kazanın meydana geldiği sırada başka bir aracın yoldan geçmiyor olması, olası bir zincirleme kazayı önledi. TIR sürücüsü Mustafa Tüfekçioğlu, kendi çabalarıyla araçtan çıkıp durumu yetkililere bildirdi. Olay yerine gelen polis ekipleri, güvenlik önlemleri alarak trafik akışını kontrollü bir şekilde sağladı. TIR’ın bulunduğu yerden kaldırılması için çalışmalar devam ediyor.

Mahkemede sanıklar tercüman aracılığıyla savunmalarını yaptı

Duruşmada savunma yapan geminin kaptanı M.D., Kolombiya’ya ulaşmadan önce mürettebatın tamamıyla toplantı yaptığını, güvenlik açısından deniz tarafında çift gözlem istediğini anlattı. Geminin Türkiye’ye gideceğini kısa süre içerisinde öğrendiğini anlatan M.D., “Özellikle deniz tarafında çift gözlem istedim. Bütün mürettebat yeni, herkes yeni geldi. Şirketten özel güvenlik istedim. Eğer gelseydi uyuşturucu olmazdı. Suçlamaları kabul etmiyorum” dedi.

Geminin 2. Kaptanı A.A. ise gemiye yük almadan önce ambarda temizlik yapıldığını aktardı. A.A., ambarların kuru ve güvenli olduğunun kontrolünü yaptığını ifade ederek, “Kolombiya’da da bu kontrolü yapıp ambarların temiz olduğu bilgisini kaptana ulaştırmıştım. Sonrasında bu konuya ilişkin formları doldurdum. Gemiye kömür yüklemenin bittiği bilgisi bana diğer görevlilerce bildirildi. Ben de kapakların kapatılması talimatını verdim. Kolombiya’da uyuşturucu madde araması yükleme bittikten sonra yapılır. Kömür yüklemesi yapıldıktan sonra Kolombiya’da görevli ekipler ve sahil güvenlik arama yaptı. Liman görevlileri Karadeniz Ereğli’ye gelmeden önce yük taşımaya uygun olup olmama noktasında kontrollerini yapmışlardır. Kömür yükleme işi 6 gün kadar sürdü. Yükleme ise Kolombiya liman işçileri tarafından yapıldı. Bizim gemi çalışanları olarak yüke dokunmamız yasaktır. Bu kişiler gemiye geldiklerinde herhangi bir çanta ile girmeleri mümkün değildir. Suçlamaları kabul etmiyorum. Beraatimi istiyorum” ifadelerini kullandı.

Geminin denizde olduğu sırada yağlama ve temizlik işlerini yapan V.F.O. ise yükleme yapıldığı sırada başkaca bir görevinin olmadığını söyledi. V.F.O., “Gemide bulunan uyuşturucu ile ilgili bir bilgim yoktur. Bu suçta hiçbir şey yapmadım ve acısını çekiyorum. 8 ay boyunca ne sebeple cezaevinde tutulduğumu bilmiyorum. Beraatimi talep ediyorum” diye konuştu.

“Uyuşturucunun gemiye kömür yükleyen kişilerce konulduğunu düşünüyorum”

Gemide ikinci kaptanın emri altında görev yaptığını anlatan C.K. ise “Geminin girişinde gözetmenlik görevi verildi. Gece ve gündüz 4 saatte bir gözetleme yapıyorduk. Dört saatlik gözetmenlik süremde şüpheli bir şey görmedim. Yükleme yapıldıktan sonra ambar kapakları kapatıldı. Ereğli’ye gelene kadar ambar kapakları asla açılmadı. Uyuşturucunun gemiye kömür yükleyen kişilerce konulduğunu düşünüyorum. Uyuşturucuya ilişkin bilgim yoktur” dedi.

“Güvenlik zafiyeti nedeniyle uyuşturucu maddenin gemiye yerleştirildiği kanaatindeyim”

Geminin üçüncü kaptanı P.G. de geminin içinde iki Kolombiyalı görevlinin olduğunu hatırlatarak, “Kolombiya limanında ambarların denetimi vardı. Liman görevlisi denetmen giriş yaptı yükleme için. Bu şu demek. Bunlar tamamen açık ve boştu. Bu denetmenler gerekli dokümanları aldı. Yükleme operasyonu günde 24 saat devam etti. Bütün bu işler Kolombiyalılar tarafından yapıldı. İki vinç kullanıyorlardı. İki yada üç gözetmen liman tarafından görevlendirilmiş üç kişi gözlem yapıyordu. Bizim gemimiz tamamen güvensizdi. Yirmi tane giriş var. Kapılar tamamen güvensiz. Açmak için metal halkalar var. Bütün bunların kapalı olması gerekirdi. Hiçbiri kapalı değildi. Güvenlik kameraları her şey kaptan tarafından emrediliyordu. Şirketten güvenlik zafiyeti sebebiyle kaptana istekte bulunuldu ancak yerine getirilmedi. Güvenlik zafiyeti nedeniyle uyuşturucu maddenin gemiye yerleştirildiği kanaatindeyim. Suçsuzum beraatimi talep ediyorum” dedi.

Gemide ekipmanları ve can kurtaranları kontrol etme görevi bulunan 31 yaşındaki dördüncü kaptan A.A. da 180 metre uzunluğundaki gemide ondan fazla asma kilitsiz giriş, 20’den fazla ambara girişin bulunduğunu anlattı.

Kolombiya’daki yükleme sırasında saat 17.00 ila 19.00 arasında liman işçilerinin gemiye geldiğini ve en az üç ambarda sürekli olarak kömür yüklemesi olduğunu anlatan A.A., “Kargo operasyonlarında güvenlik ekipmanları yoktu. Denizcilik kanuna göre görevler belirlenmiştir. Ama bu gemide bu görevler kesin bir şekilde ayrılmamıştı. Güvenlik ile yükleme arasındaki görevler net değildi. Gemideki görevli sayısı her gemi için farklı. Bu yüzden her şirket yönetmelik yayınlamalıdır. İşleri, yetkiyi, sorumluluğu ayırması gerekiyor. Geminin genel güvenliği, seyir. Yük Gemiye katıldığımdan beri ikinci kaptanın işlerine karışmadım. Gözetmenliğim sırasında bir tek usta denizcim vardı. Bu her zaman girişte yer alıyordu. Bana yöneltilen suçlamaları kabul etmiyorum. Bulunan uyuşturucuyla ilgili bir bilgim yok. Sadece ailem için çalışıp onların ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyorum. 12 yıldır denizdeyim. 4. Kaptan olmak sekiz yılımı aldı. Ailemi böyle geçindirebilirim” şeklinde konuştu.

“Bütün uyuşturuculara karşıyım”

Geminin başmühendisi L.P. ise makine bölümünden sorumlu olduğunu ve makinelerin teknik bölümleriyle ilgilendiğini anlattı. Kendisine yöneltilen suçlamaların temeli olmadığını, 30 yıldır bu işi yaptığını söyledi.

Uyuşturucuya karşı olduğunu söyleyen L.P., “Bana yöneltilen suçlamaların temeli yok. Dürüst ve deneyimli bir mühendisim. İşlerimi görevim çerçevesinde yapıyorum. 30 yıldır bu işi yapıyorum. Bütün aşamaları geçtim. 13 yıldır başmühendisim. Hayatım boyunca hiç uyuşturucu almadım. Kullanmadım. Bütün uyuşturuculara karşıyım. Türk hükumetini savunuyorum uyuşturucuya karşı savaşta. Ama bütün bunlar kanunlara uygun yapılmalı. Bütün suçlamalar kanıta dayalı olmalı. Bu olaydan önce Kolombiya’da hiç bulunmadım. Kaptan Kolombiya’da bu olayların olduğunu biliyordu. Maalesef gerekli önlemleri almadı. Görevinde ihmali var. O da bu olaya neden oldu. Üçüncü kaptanın bahsettiği gibi Kolombiyalıların gemide kalmasına izin verdi. Kalabiliyorlar da gemide, özgürce gezebiliyordular. Rahatça gemideydiler. Çok garip. Bu iki kişi her yere rahatça girip çıkabiliyordu. Hiç kimse onları kontrol etmediği için her yere rahatça girebilirler böyle bir fikrim var. Kolombiya’daki limandayken gemiyi koruma işi yapılmadı. Güvenlik toplantısı yapılmadı. Gözetim de sıradandı. Kaptanın yeterli önlemi almadığını düşünüyorum” ifadelerine yer verdi.

Tutuklu 10 sanığın savunmalarının ardından taraf avukatlarınca mahkeme heyetine sunulan flaş bellekteki görüntülerde söz konusu kömürün dışarıdan vinç ile yüklendiği izletildi. Bahse konu vinçlerde kömür taşınırken yasaklı maddenin de ambara taşınabileceği öne sürüldü.

Sanık avukatları, sanıkların hangi suçu işlediklerinin tam olarak belirlenmediği, uyuşturucu maddenin ithaline ilişkin uygulama alanının bulunmadığını, uyuşturucunun tonlarca kömür arasından ele geçirildiğine dikkat çekti. Avukatlar; savunmalarında, yapılan tüm araştırmalara rağmen uyuşturucu maddeyi kömürlerin arasına bırakan failin tespit edilemediğini; parmak izi incelemesinin ise sanıklar aleyhine sonuç doğurmadığını söyledi.

Cumhuriyet Savcısı duruşmada, sanıkların tutukluluk halinin devamını talep etti.

Mahkeme heyeti; savunmaların ardından tanıkları dinledi. Duruşma; dinlenmeyen tanığın dinlenmesi ve dosyadaki eksik hususların giderilmesi için duruşmayı 18 Temmuz tarihine ertelendi.

Duruşmayı Hırvatistan’ın Ankara Büyükelçisi Hrvoje Cvitanovic’in yanı sıra diğer ülkelerin konsolosluk görevlileri de yakından takip etti.

Savaşlara tanıklık edip kömür ve silah taşıdılar

Prestijli müzelerin paylaşamadığı lokomotiflerin 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sırasında İstanbul ile Anadolu arasında kömür ve cepheye silah sevkiyatında kullanıldığı değerlendiriliyor. Bundan dolayı ‘Kurtuluş Trenleri’ de denilen lokomotifler görünüşleri itibariyle birbirlerine benzedikleri için ‘ikizler’ olarak da adlandırılıyor.

Almanlar iki defa talip oldu

1987 ve 1988’de Alman Lokomotif Kulübü, lokomotifleri satın almak istedi. 1997 ve 1998’de bu kez Rahmi Koç Müzesi Müdürü geldi. Lokomotifleri onaracaklarını, çalışır hale getireceklerini, sonra da müzede sergileyeceklerini söyledi. Müze, lokomotifleri devralmak istiyordu. Kömür işletmesi yine hayır dedi. İngiliz Tren Yolu Gönüllüleri adlı grup da Amasya’ya gelerek lokomotifleri gördü ve çok etkilendi. İşletme onlara da olumsuz cevap verdi.

Geleneksel Türk El Sanatları Merkezi’nin bahçesine taşındılar

Lokomotifler 1940’ların başında Amasya’nın Suluova ilçesinde Devlet Demiryolları’na ait Eski Çeltek’teki maden ocağına kaydı yapılmış. Ocak, 1958’de Eski Çeltek Kömür İşletmeleri’ne devredilince lokomotif de işletmenin demirbaşına geçmiş. 1971’de kömür havzalarındaki taşımaların kamyonla yapılmasına karar verilince lokomotiflerin hizmeti tamamlandı. Uzun dönem işletmede sergilendi. Sonrasında da Amasya Valiliği tarafından il merkezindeki Geleneksel Türk El Sanatları Merkezi’nin bahçesine taşındı. Şehre gelen yerli ve yabancı turistlerin ziyaretine açıldı.

Lokomotifler milli mücadele tarihi açısından da önemli

Amasya İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Erdin Acar, bütün parçaları orijinal olan lokomotiflerin çok sayıda talibi olmasına rağmen satılmadığını açıkladı. Lokomotiflerin Milli Mücadele tarihi açısından da önemine işaret eden Acar, “Bu lokomotifler 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu’dan İstanbul’a kömür ve silah sevkiyatında kullanılmış. Çok büyük hizmetler vermişler. Bunun için Kurtuluş Trenleri deniyor. Şimdi de şehrimize gelecek yerli ve yabancı misafirlerimizin ziyaretine sunduk” diye konuştu.

Olay, Balıkısık mevkiinde meydana geldi. Zonguldak‘tan Karabük istikametine kömür taşıyan yük treni, heyelan nedeniyle demir yoluna düşen kayalara çarparak raydan çıktı. Şans eseri kimsenin yaralanmadığı kaza sonrası Zonguldak-Karabük seferleri geçici süre ertelendi. Bölgeye sevk edilen ekipler, kayaların demir yolundan kaldırılması için çalışma başlattı.

İl ve İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığı ile ailelere kışlık yakacak ihtiyacının karşılanması amacıyla kömür dağıttıklarını söyleyen Vali  Fuat Gürel, “Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla tüm ülkede olduğu gibi İlimizde de ihtiyacı olan vatandaşlarımıza kömür dağıtıyoruz. 4 bin 389 ton kömürü, ilimiz merkez ve ilçelerimizin tamamında ihtiyaç sahibi ailelerimize ulaştırıyoruz. Allah devletimize zeval vermesin. Devletimiz her zaman vatandaşının yanında” dedi. (Nurettin Acar)