“Tatil, düğün gibi özel zamanlarda adet erteleme gerekebilir”

Adet geciktirme ilaçlarının genellikle hormon içerikli tabletler olduğunu söyleyen Dr. Erdoğdu, “Bu ilaçlar, adet döngüsünü düzenleyen hormonların salınımını kontrol ederek adetin başlamasını ertelemeye yardımcı olur. En sık kullanılan ilaçlar arasında progesteron türevleri bulunmaktadır. Tatil, düğün gibi özel zamanlarda veya aşırı kanama, ağrılı adet gibi sağlık sorunlarına bağlı olarak adet döneminin ertelenmesi gerekebilir. Bu durumlarda adet geciktirici ilaçlar kullanılır” şeklinde konuştu.

“Adet geciktirme ilaçlarının kullanımında doktor kontrolü şart”

Adet geciktirme ilaçlarının mutlaka bir uzman hekim tarafından önerilmesi ve kontrol altında kullanılması gerektiğini vurgulayan Opr. Dr. Erdoğdu, “İlaçlara adetin başlamasından önce belirli bir süre önce başlanması gerekmektedir. Bu süre ilacın türüne göre değişiklik gösterebilir. Ayrıca dozaj ve kullanım süresi de yine doktor tarafından belirlenmelidir. Genellikle ilaçların kullanımı 10 gün ila 2 hafta arasında olabilir” dedi.

“Nadiren kan pıhtılaşması gibi ciddi yan etkiler görülebilir”

Adet geciktirme ilaçlarının yan etkilerinin de dikkate alınması gerektiğine değinen Opr. Dr. Erdoğdu, “Baş ağrısı, bulantı ve meme hassasiyeti gibi geçici yan etkiler yaygın olarak görülse de, nadiren kan pıhtılaşması riski gibi ciddi yan etkiler de ortaya çıkabilir. Özellikle hormonal dengesi bozulmuş kişiler, böbrek veya karaciğer sorunu olanlar ve kan pıhtılaşması riski yüksek olanlar adet geciktirici ilaçları kullanmamalıdır” ifadelerini kullandı.

“Kişiye özel bir yaklaşım önemlidir”

İlacın düzenli ve doktorun önerdiği şekilde kullanılmasının önemine dikkat çeken Opr. Dr. Erdoğdu, “İlaç kullanımının ardından adet döngüsünün düzenli şekilde devam edeceği unutulmamalıdır. Adet geciktirme ilaçları hakkında daha fazla bilgi almak ve kullanımıyla ilgili detaylı bir değerlendirme yapmak için mutlaka bir sağlık uzmanına danışılmalıdır. Herkesin vücut yapısı ve sağlık durumu farklı olduğu için kişiye özel bir yaklaşım önemlidir” şeklinde konuştu.

“Optik sensörlü sisteme entegre edeceğiz”

Parçalanamayan ilaç biyomoleküllerinin atık su sistemine karıştığında çevreye entegre olduğunu belirten Prof. Dr. Erol, “Çevrede diğer metabolitler ve diğer toksik türler ile etkileşim içerisinde olan bu antideprasan moleküller, gıda zinciri yolu ile tekrar bizlere, hayvanlara dönebiliyor. İlk vücudumuzda sindirilemeden atılan versiyonuna göre çok daha tehlikeli bir hal alabiliyor. O yüzden mutlaka gıda zinciri yoluyla bizlere dönmeden önce bertaraf edilmesi gerekiyor. Bertaraf etme adına kullanılan sistemlerin de sağlıklı çalışıp çalışmadığının bir analizi gerekiyor. Bunun için biz de böyle bir sensör sistemini geliştirme adına yola çıkmış olduk. Antidepresan ilaçları tanıyan akıllı polimerler üreterek optik sensörlü sisteme entegre edeceğiz” dedi.

“Çok sayıda biyomolekülün teşhisi ve analiz edilmesi için de kullanılmaya müsait materyaller”

Kirletici sınıfları algılama yoluyla çevre sağlığına da bu önemli bir katkı sağlanacağını ifade eden Prof. Dr. Erol, “Akıllı polimerler, bu çalışmamızda antideprasan algılamak için kullanılacak ama çok sayıda biyomolekülün teşhisi ve analiz edilmesi için de kullanılmaya müsait materyaller. Bu teknolojiyi laboratuvarlarımıza entegre ettiğimiz anda, bu projemiz vesilesi ile önümüzde yeni projeler de olacağını düşünüyorum” diye konuştu.

Erol, ilaç atıklarının toplanılması ve toplu olarak bertaraf edilmesinin atık yönetim sisteminin de önemli bir parçası olduğunun altını çizdi.

“Kimi ilaçlar yumurtalıkların işlevlerini süreksiz yahut kalıcı olarak etkileyebilir”

Kemoterapinin hamile kalma potansiyeli üzerindeki tesirinin tedavi sürecine, kullanılan ilaçlara ve hastanın yaşına bağlı olarak değişebileceğini vurgulayan Doç. Dr. Kulaksız, “Kemoterapinin fertiliteye (üreme yeteneği) olan tesirleri tedavi sürecine ve dozlara bağlıdır. Kimi ilaçlar, yumurtalıkların işlevlerini süreksiz yahut kalıcı olarak etkileyebilir. Bu durum, hamile kalma bahtını azaltabilir yahut büsbütün ortadan kaldırabilir. Kemoterapi alan bayanlar, hamile kalma potansiyeli üzerindeki tesirleri hakkında bilgilendirilmelidir. Tedavi süreci öncesi, kemoterapi alan bayanların doğurganlık konusunda danışmanlık alması kıymetlidir. Bir sıhhat uzmanı, tedavinin kısırlığa olan tesirlerini ve alternatif seçenekleri hakkında bilgi verebilir” sözlerini kullandı.

Kemoterapi sürecinde hamile kalmak isteyen bayanlar için dondurulmuş embriyo yahut yumurta müdafaası üzere seçenekler değerlendirilebileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Kulaksız, “Bu sayede, tedavi tamamlandıktan sonra hamile kalma talihi artırılabilir. Lakin, bu seçeneklerin uygunluğu ve muvaffakiyet oranı şahıstan bireye değişebilir. Bu nedenle, kişisel duruma en uygun seçenekleri belirlemek için bir uzmana başvurmak önemlidir” diyerek kelamlarını noktaladı.