Karabük Merkez Kurtuluş Mahallesi Akdere Sokak’ta bulunan bir ev, geçtiğimiz günlerde etkili olan aşırı yağışların ardından meydana gelen heyelanda zarar gördü. Heyelan riskinin devam etmesi nedeniyle ev, 1 Haziran’da AFAD ekipleri tarafından tahliye edildi. Evde yaşayan yaşlı çift ise o tarihten bu yana kalıcı bir barınma çözümüne ulaşamadıklarını belirterek yardım çağrısında bulundu.

İddiaya göre, AFAD ekiplerinin yaptığı incelemelerin ardından heyelan tehlikesi nedeniyle evin boşaltılması istendi. Güvenlik gerekçesiyle evlerinden ayrılmak zorunda kalan yaşlı çift, gidecek yerleri olmadığı için geceleri arabada kaldıklarını, sabah saatlerinde ise evlerine dönmek zorunda kaldıklarını ifade etti.

Yaşadıkları mağduriyeti gözyaşları içinde anlatan çift, temel ihtiyaçlarını karşılamakta dahi zorlandıklarını belirtti. “Sabah bir çorba, akşam bir bardak su ile günü tamamlamaya çalışıyoruz” diyen yaşlı vatandaşlar, yetkililerden destek beklediklerini söyledi.

“Sesimizi duyun ve elimizden tutun. Yağmurun altında yaşam mücadelesi veriyoruz. Bir çıkış yolu bulamıyoruz. Lütfen bize yardımcı olun” sözleriyle çağrıda bulunan çift, evlerinden çıkarıldıktan sonra kendilerine kalıcı bir barınma çözümü sunulmadığını öne sürdü.

Öte yandan vatandaşlar, can güvenliği açısından tahliye kararının yerinde olduğunu ancak tahliye edilen ailelerin barınma ve sosyal destek ihtiyaçlarının da aynı hassasiyetle ele alınması gerektiğini dile getiriyor. Heyelan riski nedeniyle evlerinden ayrılmak zorunda kalan yaşlı çiftin günlerdir yakınlarının yanında kalmak zorunda kalması, afet sonrası destek süreçlerine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

Afet riskine karşı hızlı hareket edilerek evin tahliye edildiğini belirten mahalle sakinleri, mağdur vatandaşların geçici veya kalıcı barınma sorununa yönelik çözüm üretilmesinin önemine dikkat çekiyor. İleri yaştaki iki vatandaşın aradan geçen süreye rağmen belirsizlik içinde yaşamlarını sürdürmeye çalışması, sosyal destek mekanizmalarının etkinliği konusunda soru işaretlerine neden oluyor.

Mahalle sakinleri, yaşlı çiftin bir an önce güvenli bir konuta yerleştirilmesi ve mağduriyetlerinin giderilmesi için ilgili kurumların koordineli şekilde harekete geçmesini istiyor. Heyelan nedeniyle evlerinden ayrılmak zorunda kalan çift ise kendilerine uzanacak yardım elini bekliyor.

Olay, 5000 Evler Cumhuriyet Mahallesi 40 No’lu Sokak’ta meydana geldi. Son günlerdeki sağanak yağmur sonrası yamaçta toprak kayması meydana geldi. Heyelan nedeniyle kopan toprak kütlesi eğimli araziden aşağı sürüklenerek istinat duvarını aşıp yola kadar ulaştı.

Bölgede zemindeki hareketliliğin sürdüğü gözlenirken, AFAD ekiplerinin yaptığı incelemelerde heyelanın fore kazıklarıyla güçlendirilendirilen yapılar için risk oluşturmadığı öğrenildi.

Olay yerine sevk edilen polis ekipleri yola güvenlik şeridi çekti. Öte yandan dolgu toprakta meydana gelen heyelan dron ile görüntülendi.

“12 dönüm yerim gitti”

Mustafa Duru isimli vatandaş, “Yağmurdan sonra geldi, devamlı uçtu, yapacak bir şeyimiz yok. Ahırım gitti, 12 dönüm yer gitti, alt tarafta önceden zarar gören 9 dönüm yer var” dedi.

“Korkunç bir durum”

Mahalle sakini Eren Atasoy, “Biz de sabah öğrendik, gerçekten korkunç bir durum. Gelirken maden bölgesinden geçtik, buranın da alt taraflarında ufak çatlamalar görüyoruz. Umarım daha büyük bir felakete neden olmaz, bu doğal afetin ötesinde bir durum, Karadeniz Bölgesi son günlerde yağışlardan sonra ciddi heyelan tehlikesi altında. Umarım Karadeniz’deki maden projelerinden de vazgeçerler” diye konuştu.

“Annemin mezarı kayboldu”

Mahalle sakini Hasan Kofraz, heyelan nedeniyle büyük hasarın olduğunu ve aile mezarlarının kaybolduğunu belirterek, “Büyük bir hasar var, sınırlarımız kayboldu. Bahçe yolumuz, yaklaşık 50 dönüm yer kaydı, bahçe yolumuz yaklaşık 1 kilometre aşağı gitti. Allah’tan gelene razıyız. Mezarlığımız kayboldu, annemin mezarı kayboldu, bazı evler boşaltıldı, ne varsa dereye toplandı. Halen de kaymaya devam ediyor” ifadelerine yer verdi.

“Heyelan evime 15 metre yaklaştı”

Heyelanın evine 15 metre kadar yaklaştığını ve annesinin mezarının kaybolduğunu ifade eden Mustafa Kofraz ise, “Çok büyük afet. Bu olay 4 gün önce başladı, bugün ise sabah saatlerinde büyük bir heyelan oldu” şeklinde konuştu.

Öte yandan, bölgede ekiplerin incelemeleri devam ediyor.

Oluşan toprak kaymasının ardından, yol güvenliğini sağlamak ve yeni bir heyelan riskini ortadan kaldırmak amacıyla taş tahkimat çalışması gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalar kapsamında riskli alan güçlendirilerek, yol ve çevresinde meydana gelebilecek olumsuzlukların önüne geçildi.

Ekipler tarafından bölgede gerekli kontrollerin sağlandığı ve çalışmaların tamamlandığı öğrenildi. Yapılan müdahale ile birlikte mahallede ulaşımın güvenli bir şekilde sürdürülebileceği belirtildi.

“Heyelan burada beklenen bir durumdu”

Ordu Valisi Muammer Erol heyelan bölgesinde yaptığı açıklamada, “Heyelan burada beklenmeyen bir şey değildi. AFAD’ın da bu bölgeyle ilgili önceden tespitleri vardı. Hak sahibi yerlerindeki vatandaşların müracaatı olmuştu. Çok sürpriz bir durum değildi sonuçta burada heyelan bölgesi olduğu için bu toprak kaymasını bekliyorduk. Sevindiğimiz taraf ise çok şükür can kaybının bu yaşanan heyelanda olmamasıdır. Maalesef heyelan kitlesi dönüm olarak çok büyüktür. Maalesef kitle ile birlikte toprak kayması meydana geldi yaşanan süreçte ise evler zarar gördü. Bölgemizde etkili olan sağanak yağış nedeniyle birçok bölgede toprak kayması meydana geldi fakat genel olarak buradaki kadar hasar oluşturmadı. Yaşanan bu sağanak yaş sonrasında Ünye ilçemizde de ciddi anlamda bir toprak kayması meydana gelmişti bu tür durumlarda vatandaşların çok dikkatli olması gerekir” dedi.

“Bölgemizde heyelan çoğalabilir”

“Korkum ve endişe bölgemiz adına çok aşırı yağan yağmur neticesinde toprak suya doydu ve bu nedenle toprak kaymalarının bölgemizde artacağı endişesini yaşıyoruz” diyen Vali Erol, “Vatandaşlarımızdan isteğim bu zamanlarda özellikle dere yatağının önlerine kapatacak bir hamlelerde bulunmaları ve bu konuda hassasiyet göstermelerini rica ediyorum. Ayrıca bölgemizde kar yağışı nedeniyle ciddi anlamda bin metre üzerinde iki metreye bulan kar kütlesi ola yerlerimiz var. Hızlı bir erime olursa kar kütlesinin maalesef dere yatakları daha da coşacaktır bu anlamda da toprak kaymaları daha da fazlalaşacaktır” şeklinde konuştu.

“Önceden 6 hanede tahliye kararı vardı”

Belediye Başkanı İbrahim Etem Kibar, “Son 3-4 gündür daha önce de heyelan olan bölgede hareketlenme vardı. Akşam ekiplerin aldığı önlem ile birlikte yolu kapatmıştık. Gece geç saatlerde hareketlilik en yüksek seviyeye ulaştı ve toplamda 6 tane hanenin 4 tanesinin daha önce zaten afet kapsamında tahliye kararları vardı. Şimdi 2 tane daha evimizde daha hasar görünüyor. İnşallah gerekli çalışmalar tamamlanacak” ifadelerine yer verdi.

“Zararım büyük”

Bölgede evi zarar gören Abdulkadir Yirmibeşoğlu, “Burası köy hayatı diye burada kalıyordum, dün akşam Fatsa ilçesine gittim, teravih sonrası buraya geldim. Burada gece saatlerinde bir ses duydum, sıkıntı olduğunu anladım ve ayrılıp geri Fatsa’ya döndüm. Burada 5 yıldan bu yana sıkıntı vardı. Benim evim, ahırım, arılarım gitti, çok zararım var. Bakıp ağlayasım geliyor, bu göz göre göre gelen bir felaket” diye konuştu.

“İnşallah üstesinden geleceğiz”

Burada açıklamalarda bulunan Başkan Güler, “3-4 gündür hiç durmadan devam eden yağmur ve kar nedeniyle heyelanlar meydana geldi. Burası bentonit yataklarının da olduğu killi bir arazi yapısına sahip. 30 metre kayma meydana geldi. Bütün halkımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. Bütün tedbirleri aldık ama daha köklü tedbirler için de çalışmalar yapacağız. Durumu AFAD’a da bildirdik. Can kaybı olmaması en büyük tesellimiz. Burası tamamen araç ve yaya trafiğine kapatıldı. İnşallah üstesinden geleceğiz. Yağmur yağışının durmasıyla alanı tekrar etüt edeceğiz. Tekrar geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum” dedi.

Aynı yerde 2019 yılında da heyelan meydana gelmişti

Öte yandan 2019 yılında küçük çaplı heyelanların meydana geldiği alanda Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen zemin etüt çalışmalarında yaklaşık 20 metre derinliğe kadar killi zemin yapısı tespit edilmiş, yapılan teknik değerlendirmelerde zemindeki hareketliliğin zaman içerisinde büyüyebileceği yönünde tespitler yapılmıştı.

Mevcut durumda geçmişte tahliye edilen 4 konut ile birlikte son gelişmeler doğrultusunda tahliye edilen 2 konut olmak üzere toplam 6 konut boşaltıldı. Bölgede 3 konutun daha risk alanı içerisinde bulunduğunu belirlendi.

Öte yandan heyelan nedeniyle bölgeye elektrik ve içme suyu sağlayan hatlarda meydana gelen kopmaların giderileceği ifade edildi.

“Biz bölgeden gittikten bir saat sonra heyelan olmuş”

Mahalle sakini Hasan Şahin, “Biz burası uçmadan bir saat önce kadar buralardaydık. Evim ilerde buraya yakın bir alandadır. Ağabeyimle beraber köpeklere mama getirmiştik. Jandarma hafiften toprak uçmaları var diye yolu kesmişti. Biz daha sonra buradan geriye döndük. Biz gittikten bir saat sonra burası tamamen kaymış. Buranın bünyesi genelde kilden oluşuyor. Bir de sular alttan girdiği için böyle oldu. Karayolları burada perde duvarlarını yapmadan önce merdiven basamağı gibi yapmadılar. Sonra yol komple aşağı gelmiş. Bizim evimiz ilerde olduğu için biz de bir sıkıntı yok ama tepedeki evi güvenlik nedeniyle boşaltmışlar. Bizim çocukluğumuzdan itibaren bu yol bir metre, yarım metre esnerdi” dedi.

“35 yıldır bu yolu kullanıyorum”

Bölgede 35 yıldır işinin gereği karayolunu kullanan Adem Balcı ise “Biz dün sabahleyin Tekkiraz Mahallesi’ne gitmiştim. Geri geldikten yaklaşık yarım saat sonra baktığımda yol göçmüştü. Ben 35 yıldır Tekkiraz–Akkuş arasında gıda toptancısı olduğum için bu bölgede çalışıyorum. İki günde bir işimiz gereği bu yolu kullanıyoruz” diye konuştu.

Bölgede toprak kaymasının yer yer devam ettiği gözlendi. Güvenlik gerekçesiyle heyelan bölgesindeki bir ev de tahliye edildi.

Valilikten yapılan açıklamada, heyelan sonucu yolda oluşan risk nedeniyle güvenlik önlemi olarak yolun trafiğe kapatıldığı belirtildi. Açıklamada, Şenler Köyü’ne ulaşımın Pirinçlik – Sipahiler Köyü Belen Mahallesi güzergâhı üzerinden alternatif olarak sağlandığı ifade edildi. Yetkililer, bölgede gerekli inceleme ve çalışmaların sürdüğünü bildirirken, vatandaşlardan ulaşım sırasında dikkatli olmaları ve yapılan yönlendirmelere uymaları istendi.

“Karın hızlı bir şekilde sıcaklık artışına bağlı olarak eridiğini görüyoruz”

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Heyelan Uygulama Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hakan Ersoy, karın su kaynaklarını besleyen en önemli kütle olduğuna dikkat çekerek “Doğu, Orta ve Batı Karadeniz Bölgesi’nde fazla kar görmüyoruz. Bazı durumlarda mevcut karın hızlı bir şekilde sıcaklık artışına bağlı olarak eridiğini görüyoruz. Bu tabi heyelanları tetikliyor. Buna mühendislik yapılarında çok şahit olduk. Dolayısıyla buna dikkat etmek önemli. Kar su kaynaklarını besleyen en önemli kütle. Karın yavaş yavaş erimesi yerine yüksek sıcaklıklara bağlı olarak hızlı erimesi akışın yeraltına değil de yüzeye geçmesini sağlıyor. Dolayısıyla yeraltı sularını beslemesine sebep oluyor. Bu tür ısınmalar sadece beraberinde belki taşkın heyelanı getirebildiği gibi tam tersine kuraklığı da getirebiliyor. O zamanlardayız. Şu anda çığ tehlikesi karşımıza çıkıyor. O anlamda kamu kurulunda kuruluşlarının özellikle bu anlamda yaptığı uyarıları ve dikkatlere kulak asmalıyız” ifadelerini kullandı.

Elde edilecek veriler, yalnızca Uzungöl’ün geçmişine ışık tutmakla kalmayacak

KTÜ’lü akademisyenler ve AFAD ekipleri tarafından yürütülecek çalışmalarda jeolojik, jeofizik ve jeomorfolojik incelemelerle heyelanın tetikleyici unsurları belirlenecek. Elde edilecek veriler, yalnızca Uzungöl’ün geçmişine ışık tutmakla kalmayacak, aynı zamanda bölgedeki olası afet risklerine karşı önleyici adımların atılmasına da katkı sağlayacak.

Eski bir heyelan gölü olan Uzungöl, bugün ahşap mimarisi ve dört mevsim sunduğu görsel zenginlikle dünya çapında tanınan bir destinasyon haline geldi. Bilim insanlarının yürüteceği bu proje, Uzungöl’ün yalnızca kartpostallık görüntülerden ibaret olmadığını, ardında güçlü bir jeolojik hikaye barındırdığını da gözler önüne serecek.

“Uzungöl eski bir heyelan gölü”

Uzungöl’de yürütülen çalışmalarla ilgili bilgiler veren Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Heyelan Uygulama Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hakan Ersoy, turizm merkezinde ilk oluştuğu heyelan gibi tehlikenin olmadığını belirterek “Uzungöl eski bir heyelan gölü. Günümüzde kısmen de olsa üst kısımlarda heyelana yönelik bazı aktiviteler tespit edildi. Bu anlamda AFAD İl Müdürlüğümüzün koordinasyonunda KTÜ Heyelan Uygulama Araştırma Merkezi olarak çalışmalara başladık. Üçüncü toplantısını yaptık. Uzungöl‘ün oluşum mekanizmasını ortaya koyarak bundan sonra özellikle iklim değişikliğine bağlı olarak gelişebilecek büyük çaplı heyecanların önüne nasıl geçilir bunu anlamaya çalışıyoruz. Trabzon olarak Uzungöl bizim incimiz. Uzungöl özelinde başlayarak çalışmalarımıza devam edeceğiz. Start başladı önümüzdeki birkaç ay içinde de belki somutlaştırılmış bir proje ortaya çıkacak. Bir tehlike düşünülmüyor. Lokal problemler oluyor. Örneğin aşırı yağışlara ya da karların erimesine bağlı olarak vadi tabanlarında taşkınlar meydana gelebiliyor ama ilk oluştuğu heyelan gibi bir problem tabii ki orada söz konusu değil. Bizim oradaki araştırmamız bilimsel yönde olacak” ifadelerini kullandı.

Heyelan alanına giden Kaymakam  Mert Çanga, İl Özel İdaresi ekiplerinin yürüttüğü çalışmaları yerinde denetledi. Kaymakam Çanga’ya Yenice Belediye Başkanı Sertaş Karakaş da eşlik etti.

Sahadaki son durum hakkında yetkililerden bilgi alan Kaymakam Çanga, alınan güvenlik tedbirlerini değerlendirdi. Heyelan nedeniyle oluşabilecek olumsuzlukların önüne geçmek amacıyla çalışmaların titizlikle sürdürüldüğünü belirten Çanga, hızlı ve etkin müdahalede bulunan ekiplere teşekkür etti. Yetkililer, bölgede gerekli kontrollerin devam ettiğini ve vatandaşların can ve mal güvenliği için tüm önlemlerin alındığını ifade etti. Çalışmaların tamamlanmasının ardından heyelanın etkilerinin en kısa sürede giderileceği bildirildi.

“Arkasındaki yerleşim yerlerindeki binalara bir zararın gelmeyeceğini düşünüyoruz”

Yaşanan heyelan ile ilgili bilgiler veren Yomra Belediye Başkanı Mustafa Bıyık, kaçak döküm sahasına hafriyat döken firma ile ilgili hukuki sürecin devam ettiğini belirterek, “Kaşüstü mahallemizde meydana gelen heyelanlı alan 2015-2019 yılları arasında bölgede yapılan inşaat faaliyetleri döneminde hafriyatlarının döküldüğü bir sahadır. Büyükşehir belediyesine ait bir izinli döküm sahası olmaması vesilesiyle kaçak döküm alanı olarak söylenir. Burada sanırım yüzlerce araçlık bir malzeme var. Bu bölgede vatandaşların kullanmış olduğu yollar var. Aynı zamanda doğal gaz hattının geçtiği, su hatlarının geçmiş olduğu bir alan var. Aynı zamanda şu anda heyelanın olup da aşağıda inmiş olduğu alanda Kaşüstü mahallemizden hastaneye doğru yapılması planlanan yeni hastane yolunun olduğu güzergah var. Heyelanın oluştuğu alanın tahribatının giderilmesini bekliyoruz. Sonrasında da havaların biraz daha ısınmasının ardından alanda nasıl bir çalışma yapılacağını planlayacağız. Hafriyatın üzerine yapılmış olan yollar şu anda trafiğe kapatıldı. İnşallah kurumlarımızla birlikte ilgili çalışmaları yapacağız. Mahalleden bu sorunu ortadan kaldıracağız. Çünkü bu sorun yaklaşık 10 yıldır ilçemizin o bölgede olan ciddi bir sorunudur” ifadelerini kullandı.

“Heyelanlı alanın hemen önünde çalışıyoruz ve tedirginiz”

Sanayi sitesinde esnaflık yapan Okan Çakmak, “Yaklaşık 3 ay önce, işletmemizin önünde bulunan istinat duvarı dağdan gelen heyelan nedeniyle çöktü ve bu süreçte işletmemiz kapatıldı. Daha sonra heyelanlı alanın boşaltılması ve ön kısma istinat duvarı yapılmasının ardından işletmemizin yeniden faaliyete geçmesine izin verildi. Ancak buradaki çalışmalar tam anlamıyla tamamlanmış değil. Yol çalışmaları ve dağın içinden geçtiği söylenen suyun tahliyesi gibi işlemler henüz bitmedi. Bu nedenle yaşadığımız mağduriyet tam olarak giderilmiş değil. Ön tarafta işletmemizin önüne bir istinat duvarı yapıldı, dağın üst kısmına da yeniden bir duvar inşa edildi. Dağda şu an yeniden bir hareketlilik olup olmadığını teknik olarak bilemem; bunu yetkililer ve mühendisler daha iyi değerlendirecektir. Ancak gözle görülebilen bir çatlak var. Hareket olup olmadığını bilmiyorum ama bu çatlağı görmek insanı ister istemez tedirgin ediyor. Çatlak, işletmemizin tam karşı kısmında bulunuyor. Üst taraftaki istinat duvarı yapıldıktan sonra, dağın orta kısmında bir çatlak oluştu. Daha sonra bu durumu önlemek amacıyla ön tarafa da bir duvar yapıldı. Şu an bu çatlağın ilerleyip ilerlemediğini bilmiyoruz ancak gözle görülür şekilde mevcut. Bu durum ister istemez tedirginlik oluşturuyor. ‘Yeniden heyelan olur mu, işletmeler tekrar kapatılır mı?’ endişesi yaşıyoruz. Sonuçta biz buradan ekmek yiyoruz. Bu süreçte bazı esnaf arkadaşlarımız mağdur oldu; iş yerini kapatanlar, kirada olduğu için çıkanlar oldu ve bazı işletmeler boş kaldı. İnsanlar doğal olarak tedirgin. Çünkü biz burada, heyelan alanının hemen önünde çalışıyoruz” dedi.

Açıklamada, “Karabük-Zonguldak demiryolu hattının Bolkuş-Balıkısık İstasyonları arasındaki bölümünde meydana gelen heyelan nedeniyle söz konusu hat, ikinci bir duyuruya kadar tren seferlerine kapatılmıştır” ifadelerine yer verildi.

YOLCULAR İÇİN KARAYOLU AKTARMASI YAPILIYOR

Yolcu taşımacılığında aksama yaşanmaması için Bolkuş-Balıkısık arasında karayolu aktarması yapılarak tren seferlerinin sürdürüleceği belirtildi. Açıklamada, heyelan nedeniyle kapanan hattın yeniden ulaşıma açılması için çalışmaların aralıksız olarak sürdürüldüğü ifade edildi.  

Yer altı suyu ve ormanlar ortasında hayati bağ

Ormanlardaki ağaç köklerinin yer altı suyu ile kontaklı olduğu vurgulayan Gümüş, bu doğal yapının bozulmaması gerektiği tabir ederek, “Kar ve yağmur sularının süzülerek toprakla buluşmasını sağlamalıyız. Suyun topraktan süzülmesini sağlamamız lazım. Biz ormanlar ve ağaçlar üzerine çalışıyoruz. Ormandaki ağaçlar üste gerçek hem de aşağıya gerçek, yani kökleriyle büyür. Biz çoklukla üste hakikat büyümeyi görürüz; lakin kökler bir müddet sonra yer altı suyuyla buluşur ve yer altı suyundan beslenir. Yüzlerce yıllık ormanlarda ağaçlar öldüğünde, kökleri de çürür. Kök çürüdüğünde, yer yüzeyi ile yer altı suyu ortasında bir delik oluşur. Orman yerini kaplayan meyyit örtü (yapraklar ve ibrelerden oluşan katman) bu deliğin kapanmasını önler. Münasebetiyle ormana hiç dokunmazsak, yağışların büyük kısmının yer altı suyunu beslediğini görürüz. Yer altı suyu bizim için hayati ehemmiyettedir: tarım, içme suyu ve ekosistemler daima buna bağlıdır. Şayet ormanları yok edersek, bu su akışa geçecek ve bize ziyan verecektir. Bu yüzden ormanları olduğu üzere korumak, temel maksadımız olmalıdır” halinde konuştu.

“Şehirleşmeden çok tarım alanı genişlemesi tasa verici”

Nüfus artışıyla birlikte artan tarım yeri gereksiniminin ormanları tehdit ettiğini belirten Gümüş, “Bizi daha çok endişelendiren, kentleşmeden fazla tarım alanlarının genişlemesidir. Nüfus arttıkça, daha fazla tarım alanına muhtaçlık duyuluyor. Daha fazla tarım alanı muhtaçlığı da ormanların azalması manasına gelir. Meğer ormanların azalması, hayatın sona ermesi demektir” diye konuştu.

“Trabzon’da heyelan riski altında bulunan yaklaşık 450 konut var”

Risk altında bulunan 450 konutun ivedilikle yıkılması gerektiğini de kaydeden Ersoy, “Bu bölgede köyler aslında eski heyelan düzlüklerinde kurulmuş. Eski heyelan düzlüğü dediğimiz düz alanlar toprak kalınlığının biraz fazla olduğu tarıma elverişli alanlar olarak tanımlanan alanlar beşerler tarafından köyler kurularak yaşama geçirilmiş. Bir yağış sonucunda buralardaki toprak kalınlığı fazla olduğu için toprak su içeriğinin artmasına bağlı olarak heyelan meydana getiriyor. Konutlar heyelana maruz kalarak hareket eder duruma geldi. Bu bölgelerdeki çalışmaların belediyemizce yapılarak projelendirilmesi gerekiyor. Trabzon’da heyelan riski altında bulunan yaklaşık 450 konut var. Lakin hiç biri tam manasıyla boşaltılmadı ve yıkımı başlamadı. Biz Heyelan Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak boşaltılması gerektiğini söylüyoruz. Bir yağış meydana geldiğinde o bölgedeki konutlar risk altında. Lakin o konutlarda hayatlar var. Bu konutların ivedilikle boşaltılması ve yıkılması gerekiyor. Bu konutlar Trabzon merkez mahallelerinde bulunuyor. Hem deniz kenarında hem heyelanlı bölgede bulunuyorlar. Bu raporlar Etraf Değişiklik ve İklim Bakanlığı’nın çalışmaları sonucunda raporlanmış. Fosil heyelan düzlüklerinde kurulmuş köylerde ve dere yataklarında bulunan evler” tabirlerini kullandı.

Merkez ilçeye bağlı Şenler köyünün yolunun Salmanlar köyü yol ayrımında heyelan meydana geldi. Heyelan nedeniyle kapanan ulaşım ise Pirinçlik-Sipahiler köyü Belen Mahallesi güzergahı üzerinden sağlanıyor.
İl Özel İdaresi ekipleri ise yolun yeniden ulaşıma açılması için çalışmalarını sürdürüyor.

“İhbarımızdan sonra yolu trafiğe kapatmışlardı tıpkı gün de heyelan meydana geldi”

Gümüşhane-Giresun karayolunun ağır olarak kullanıldığını ve mümkün bir facianın önüne geçebildiği için keyifli olduğunu söz eden Recep Aslan, “O gün biz yerimize gidiyorduk çalışmak için. O patika yol üzerinde bu kütlenin hareket halinde olduğunu gördükten sonra biz ilgili arkadaşlara müracaat ettik. Daha sonra durumu 112 acil davete bildirdik. Jandarma ve başka grupları bize dönüş yaptı. Bir gün sonra ise ben burada değilim Gümüşhane’deydim saat 16.00 sıralarında heyelanın meydana geldiğini söylediler. İhbarımızdan sonra yolu trafiğe kapatmışlardı tıpkı gün de heyelan meydana geldi. O gün o görüntüyü gördüğümde ’Bu yol kayabilir, altından geçen insanlara ziyan verebilir’ dedim. Hatta 112 acil davetteki arkadaşla konuşurken felaket tellallığı yapmak istemem lakin biz burada risk görüyoruz dedim. Bu yol daima kullanılıyor olumsuz bir sonuç meydana gelebilirdi. En azından bu ihbar sayesinde bunu engellemiş olduk. Yere gittiğimiz vakit yolda çatlaklar vardı, kayaların yeri ayrılmıştı ve taşlar da hareket halindeydi. Hatta oradan geçerken sesler de duyduk. Sağ olsunlar onlar da misyonlarını yaptı ve bu olay kayıpsız atlatıldı. Vicdanım rahat her vatandaşın yapması gerekeni yaptık, bunu benim yerimde bir diğeri da olsa yapardı” dedi.

“Bu facia engellendi lakin bu yolda tehlike devam ediyor”

Bölgede güvenlik tedbirlerinin alınmasının akabinde heyelanın meydana geldiğini belirten Mustafa Aslan ise “Oradaki çatlakları gördüm ve görüntüsünü çektim. Görüntüyü görünce zati durumu yetkililere bildirmemiz gerektiğini söylediler. Daha sonra yetkililerle birlikte bölgeyi gezdik ve bölgeden ayrılmamızdan 1-2 saat sonra heyelan gerçekleşti. Burada güvenlik tedbirleri alınmıştı. Bizler sorumluluğumuzu yerine getirdik onlar da tedbirini aldı. Biz bu durumu yetkililere bildirmeseydik büyük bir facia olurdu. Bir an öne bu yollara bir tahlil bulunmasını istiyoruz yetkililerden. Esasen yıllardır gündemde olan bu yol bir türlü yapılamıyor. Biz gördük buradaki facia engellendi lakin burada daha çok tehlikeli yer var” diye konuştu.

“Vatandaşın ihbarı 10’larca insanın hayatını kurtardı”

Heyelanın gerçekleştiği gün bölgede yeri olan bir vatandaşın çatlakları görerek ihbarda bulunduğunu tabir eden Kürtün Vilayet Genel Meclisi Üyesi İrfan Bayram, “Heyelanın olduğu bölgenin üstünde toprağı olan emekli bir polis arkadaşımız bölgeden geçerken çatlakların oluştuğunu görüyor ve jandarmaya ihbarda bulunuyor. Jandarma da Karayolları ve AFAD’a haber veriyor. Birebir günde AFAD, Karayolları ve Jandarma takımları çalışmaya başlıyor. AFAD yaptığı çalışmalarda buradaki riski görüyor ve yolda gerekli tedbirler alınıyor. Jandarma tıpkı gün içerisinde saat 16.00’da yolu kapatıyor ve heyelan oluyor. Devletimiz gerekli tedbirleri alarak çalışmaya başladı burada. Vatandaşımızın sağduyusu çok değerli esasen gördüklerinde ihbarda bulunuyorlar. Lakin burada tekrar bir tehlike var, taş akma olayı devam ediyor. Bu ihbarı yapan vatandaşımız bu yollardan geçen 10’larca 100’lerce insanın da hayatını kurtardı” dedi.

“Büyük bir patlama oldu”

Yöre sakinlerinden Baki Birinci, büyük bir patlama olduğunu belirterek, “Burada ağır bir sis vardı. Çok net görülmüyordu. Büyük bir patlama oldu. Üstte akrabalarımın konutu var. İkisinin konutu de ziyan gördü. Biri büsbütün yıkılarak toprağa karıştı. Başkası de yan yattı. Heyelanın derinliği ve facia açık bir biçimde gözüküyor. Heyelan devam ediyor. Sular akıyor, toprak kaymaları sürüyor. Yayla yolu ulaşıma kapandı. Burası şuanda hayat olmayacak vaziyette. Vahim facia ile karşı karşıya kaldık. Akşam saatlerinde ikinci kere patlama oldu” dedi.

“Korku dolu anlar yaşandı”

Hayrettin Birinci ise, dehşet dolu anlar yaşandığını kaydederek, “Heyelanın olduğu gün buradaydım. Ağır bir sis vardı. Ses gelmeye başladı. Kaygı dolu anlar yaşandı. Mecbur burada yaşamayı sürdürüyoruz. Dayımın meskeni yıkıldı. Meskende kimse yoktu” halinde konuştu.

Mahalle sakinlerinden Mestan Birinci de, “Olay anında buradaydım. Büyük bir gürültü ile heyelan koptu. Üstte iki meskende vardı. Birini kaya modülleri yıktı. Şuanda yayla yollarımız kapandı. Yetkililerden yollarımızın açılmasını istiyoruz. Meskende kimse yoktu. Mezirelere göç olmadığı için şanslıyız. İki meskenden birisi yıkıldı. Üç bir taraftan su akıyor. Çok şükür can kaybımız yok” sözlerini kullandı.

“Hangi iklim şartlarınıda olursa olsun artık bir heyelan ve taşkın gerçeğini yaşamaya başladık”

Heyelan ve taşkın gerçeğinin bilinmesi gerektiğini kaydeden Ersoy, “Hemen çabucak her gün ya da Doğu Karadeniz kıyı vilayetlerinde irili ufaklı bizim haberdar olduğumuz ya da olmadığınız kütle hareketleri kaya düşmeleri de dahil yaşanmaya başladı. Burada en büyük tesirlerden biri de doğal ki yağış. Zira çok yağışı yer alınca suya doygun hale geliyor sonra küçük bir tetikleme ile birlikte bu olaylarla karşılaşıyoruz. Arhavi’de 4 kişinin maalesef hayatını kaybetmesine neden olan bir heyelanı da yaşadık o günlerde de dikkat ederseniz ki 15 gündür hava sıcaklığı 15 derecenin üzerindeydi. Hasebiyle artık bölgemizde bir gerçeği kabul etmemiz lazım. Bu gerçek hangi iklim kurallarında olursa olsun artık bir heyelan ve taşkın gerçeğini yaşamaya başladık. Bunu bilerek düşünmemiz lazım” diye konuştu.

“Bölgemiz açısından ulusal ölçekte bir aksiyon planının alınması lazım”

“Bölgemiz açısından ulusal ölçekte bir aksiyon planının alınması lazım” diyen Ersoy, “Doğa kaynaklı afetler ile başa çıkabilmemiz için ulusal ölçekte bir direnç sağlamamız lazım. Zira ferdi eforlarla ya da mahallî imkanlarla bu şeylerden kalkmak güç. Birleşmiş Milletler 2020’li yıllarda yaptığı tarifte afeti mahallî imkanlarla önüne geçilemez olay olarak görüyor. Münasebetiyle ülke genelinde biz Maraş sarsıntılarından sonra bilhassa ülkemizin bir sarsıntı ülkesi olduğunu kabul edip ona nazaran aksiyon planları aldığımızı düşünürsek bölgemiz açısından da ulusal ölçekte bir aksiyon planının alınması lazım. Bilhassa çığ olayları da gündeme gelmeye başladı. Bilhassa kıyı vilayetlerinin güney kısımlarında çığ olaylarını da ağır yaşıyoruz. Vatandaşların muhakkak devlet kurumlarının yaptığı ikazlara dikkat etmeleri lazım. Mesela şu anda yayla göçleri yavaş yavaş başladı. Çığ riski beraberinde gelecek mi bilemiyoruz. Hasebiyle bu durumda resmi kurumsal sitelerde bu ikazlar sık sık yapılıyor. Vatandaşların bu ikazları dikkate alması gerekiyor. Dere kenarları meşakkat etrafında taşkınlar var. Çabucak etrafında de yamaçlar var. Hasebiyle bizim bölgemizin bir gerçeği bu. Biz yamaçlara şayet uygun kaidelerde jeolojik kaidelerde düşünürsek yapılaşma yapabiliriz. Ancak jeoteknik etütlerin sağlam olması lazım. Hiçbir etüt olmadan hiçbir bilimsel bir bilgi olmadan biz bunu yaparsak sorunlar ile karşılaşacağız” sözlerini kullandı.

Tünellerin giriş ve çıkışlarında heyelan tehlikesi

“Karadeniz Kıyı Yolu’nda bilhassa tünellerin giriş ve çıkış portalları tekrar gözden geçirilmelidir” diyen Ersoy, “O yıllarda galeri atımları ile yol açılıyordu. Biz galeri atımları ile patlattığımız bölgelerden hem taşı alıyorduk kullanıyordum hem ocakçılık yapıyorduk hem de yol açıyorduk. Örseliyorduk. Günümüzde artık bu türlü bir uygulama yok. Standart patlatma teknikleri uygulanmıyor. Bu patlatma tekniklerinde kayacı yormuyoruz. Lakin geçmişte yapılan faaliyetlerde çok büyük atımlar olduğu için doğayı mahvediyorduk. Oradan tünel geçirince 20 sene onun bedelini artık ödemeye başladık. Dolgunun da bir mühleti var. Jeoloji mühendisi bir hoca olarak şunu söyleyebilirim. Denizde meydana gelen fırtınalarla birlikte denize sıfır olan yolumuzu da olumsuz tesirler. Bu öngörülen bir şey. Bu yolun aşikâr bir ömrü var. Bu ömür dolduğu vakit ıslah çalışmalarına başlanıyor. Bu beklenen bir şey” sözlerini kullandı.

“Heyelandan 3-5 saniye ile kurtuldum”

Heyelanın yaşandığı gün göçük altında kalmaktan saniyelerle kurtulduğunu belirten mahalle sakini Seyfettin Çelebi, “Ekmek almaya gitmek için karşı tarafa geçmiştim, o anda 3-5 saniye ile kurtuldum. Burada her yıl 1-2 kez tıpkı olay oluyor. Kar yağışından sonra toprak yumuşuyor ve burada toprak kaymaları oluyor. Burada araçlara gelebilir, konutlara de gelebilir. Heyelan noktasında büyük bir taş var o meskenler için tehlikeli” dedi.

“Kar yağışı da heyelan da çok oldu”

Mahalle sakini Murat Çelebi ise yılda 1-2 sefer heyelan yaşandığını lakin bu kadar büyük bir olayın daha evvel gerçekleşmediğini belirterek, “Buradaki heyelan kar yağması sonucu 22 Şubat tarihinde gerçekleşti. Olay olduktan sonra görüntülerini alıp CİMER’e yazdık. Burada daima olarak heyelan oluyor, kalıcı bir tahlil yapılması gerekiyor. Yılda 1-2 sefer toprak kayması oluyor lakin bu kadar büyük heyelan olmamıştı, bu sefer kar yağışı da çok oldu. Evvelce burada 2 gidiş, 2 geliş vardı, heyelan nedeniyle bir şerit kapandı ve ulaşım 1’er şeride düştü” diye konuştu.

Öte yandan, heyelan bölgesinde toprak kaymalarının devam ettiği, bu nedenle molozların ilerleyen günlerde kaldırılacağı ve alanda çalışma yapılacağı öğrenildi.

Bölgede devasa gölet oluştu

Heyelanın büyüklüğü, sabahın birinci ışıklarıyla net bir biçimde ortaya çıktı. Daha evvel derenin bulunduğu bölge, yolun sular altında kalmasıyla büyük bir gölete dönüşürken, heyelan dev toprak kütlesinin meskenleri ve ahırı sürüklediği alanda büyük ziyana yol açtı.

Köy sakinlerinden Keyifli Demir, yaptığı açıklamada, “Olayın yaşanmasının akabinde biz de köydeki vatandaşlarla birlikte bir yardımımız dokunur diye ve olayın büyüklüğünü anlamak için heyelanın olduğu bölgeye indik. Gecenin karanlığında tam anlayamadık ancak gün ağarınca olayın nitekim büyük olduğunu idrak etmiş olduk. Elimizden geldiğince birşeyler yapmaya çalıştık. Tarladan, farklı noktalardan meskenlerde insanların bulunduğu yerlere inerek yardımcı olmaya çalıştık. Daha sonra AFAD ve sıhhat gruplarının geldiğini gördükten sonra bizler tehlike arz ettiğinden ötürü olay mahallinden uzaklaşmayı tercih ettik” dedi.

Bölge, dron ile havadan görüntülendi. Manzaralarda, dev toprak kitlesinin kayarak meskenleri sürüklediği ve büyük bir alanın ziyan gördüğü açıkça gözler önüne serildi. Heyelan sonrası köydeki kimi yolların da sular altında kalması, ulaşımı zorlaştırdı. Afet ve Acil Durum İdaresi Başkanlığı (AFAD), hasar tespit çalışmaları için bölgede çalışmalarını sürdürüyor.

Çalışmalar gece saatlerin de devam etti

Gece boyunca grupların yürüttüğü çalışmaların akabinde yol denetimli olarak ulaşıma açıldı. Yoldaki büyük kaya kesimleri kaldırılırken, bir yandan çalışma yürütülüyor, bir yandan da muhakkak aralıklar ile çalışmalar durdurulup, trafik denetimli olarak sağlanıyor.

“Büyük bir ses çıktı”

Heyelanın iftar vaktine yaklaşık 15 dakika kala meydana geldiğini söyleyen mahalle sakini Aladdin Ay, “Büyük bir ses çıktı, bir baktık ki burası göçmüş, yol kapanmış. İftara da kısa bir müddet vardı” dedi.

Öte yandan grupların bölgedeki çalışmaları devam ediyor.