“Gemi İstanbul’a gelseydi bu elim kaza vuku bulmayacaktı”

Tutuklu sanık Saffet Ö., suçlamaları kabul etmedi. Kaptan Cemal Turan’ın basiretsiz bir karar aldığını öne süren Saffet Ö., “(Olayın yaşanması) Kaptanın basiretsiz bir kararı. Biz müdahil olamıyoruz. Geminin bakım ve tamiriyle ilgileniyorum. Ben olmadığım vakit atanmış kişi Aytekin D. ilgileniyor. Eksik olan bir şey olsa gemi yola çıkmaz, gemi devamlı denetleme görüyor. Aytekin D, gemi kaptanına İstanbul’a devam etmesi noktasında tavsiye etmiş. Kaptanın kararı yanlış bir tavır olmuş. Ereğli’ye gideceğine İstanbul’a gelseydi bu elim kaza vuku bulmayacaktı. Gemi kaptanı Cemal Turan, Aytekin D.’nin tavsiyesine uymamış, uymak zorunda da değil. Gerisi kaptanın kararına kalmış. Ben suçlamaları kabul etmiyorum, beraatımı istiyorum” şeklinde konuştu.

Şirketin yönetim kurulu üyesi Kayacan Ö. ise Kafkametler gemisinin 2022 yılında ağır bakımlarının yapıldığını tabir ederek, “Türk bayraklı tek bir gemimiz vardı. Kelam konusu olayda batan gemidir. Rastgele bir eksik yoktu, bakımlarını yaptık, evraklarını aldık. Eksik olsa esasen yük taşınmasına müsaade verilmez. Her limanda gerekli görüldüğünde denetleme yapılıyor. Kimilerinde ise rapor tutuluyor” tabirlerine yer verdi.

Olayın yaşandığı gün ilgili kurumlara bilgi verdikten sonra Karadeniz Ereğli ilçesine yola çıktıklarını anlatan Kayacan Ö., “Yola çıktıktan sonra 3-4 saatte Ereğli’ye geldik. O saatte olay teyit edildi. Devlet kendi grubunu kurarak arama kurtarmalar yaptı. Biz de bilgi olarak yardımcı olmaya çalıştık. Bu olaydan ötürü üzgünüz. İçlerinde 10-15 yıllık tanıdıklarımız var. Birlikte ekmeği bölüştüğümüz beşerler vardı. Bu türlü bir şeyin olmasını istemedik” dedi.

Tutuksuz sanık G.Ö. de geminin askeri mendireğe çarptığını öğrendikten sonra daima birlikte şirkette toplandıklarını, yaşanan olaydan ötürü üzgün olduklarını belirtti.

Rusya’dan yola çıkan geminin rotasının İstanbul Boğazı’nı geçerek İzmir’e inerek yükünü boşaltacağını, rotasının bu istikamette olduğuna dikkat çeken sanık avukatı, geminin kaptanının Karasu önlerine geldiğinde önlerinde 6 saatlik yol varken şirketin Boğaz’a gitme tavsiyesine uymadığı tarafındaki tezleri yineledi. Sanık avukatı, 2004 yılında bir kaza yaşandığına atıfta bulunarak, bu sebeple boğaz geçişi kapalı bile olsa kıyı emniyetinin küçük gemileri boğaz içine aldığının altını çizdi. Sanık avukatı ayrıyeten, harika hava koşullarında olayın meydana geldiğini kelamlarına ekledi.

“Gemide daima bakım yapılmadığını düşünüyorum”

Kazadan bir gün evvel gemi çalışanı olan babası Tamer Özer ile görüştüklerini anlatan Atınç Özer, “Kastamonu açıklarındaymışlar. İstanbul Boğazı kapalı olursa Karasu yahut Ereğli’ye gideceklerini bana söyledi. Son seferiydi, İzmir’de yükü indirdikten sonra işi bırakacaktı. Gemi Zonguldak’ta bir sefer arıza vermiş. Gemide daima bakım yapılmadığını düşünüyorum. Geminin girmesine müsaade vermeyen Karasu ve Ereğli Limanı yetkilileri ile Ereğli pilot sorumlularından şikayetçiyim” halinde konuştu.

Eşinin 15 yıldır gemide çalıştığını söyleyen Nuran Özer ise geminin ısıtma sisteminde bile arıza olduğunu hatırlatarak, “Karasu’ya gittiklerini, havanın makûs olduğunu söyledi. Son seferiydi. Geminin kalorifer tesisatı çalışmıyordu. Meskenden giderken ısıtıcı alıp gitmişti” dedi.

Duruşmada ayrıyeten daha evvel ortaya atılan geminin yakınında mayın patladığı tezleri da tartışıldı. Tamer Özer’in oğlu Alper Özer, geminin hasar gördüğünü, derme çatma bakımlar yapıldığını, tesisatın yapılamadığını ve babasının konutundan ısıtıcı götürdüğünü kelamlarına ekledi.

“Babamın fütursuzca karar aldığını söyleyenlerden şikayetçiyim”

Babası hakkındaki savlara reaksiyon gösteren gemi kaptanı Cemal Turan’ın kızı Hasret Çakar, babasının 40 yıllık denizcilik deneyimi olduğunu söyleyerek, “Babamın hatası yoktur. Babamın fütursuzca karar aldığını söyleyenlerden şikayetçiyim. Rusya’ya gitmeden evvel bir hafta Tuzla Tersanesi’nde arıza için modül bekledi” sözlerini kullandı.

Cemal Turan’ın başka kızı Meltem Akkuş da, “Karasu Limanı’nda da alay edercesine gemiyi alamayacaklarını söyleyip, ’Ereğli’de bahtınızı deneyin’ denmiş. Ereğli’de de iki gemi çarpışması olduğu için limana alınmamışlar. Kaza yapan gemiye kimse yardıma gitmemiş. Şirket sahipleri bizimle bağlantıya geçmedi. Tüm sorumlulardan şikayetçiyim” dedi.

Gemi kaptanı Cemal Turan’ın Fransa’da yaşanan bir fırtınada gemisini inançlı alana taşıdığı gerekçesiyle ödül aldığını ve gazetelerde haber konusu olduğunu anlatan oğlu Bora Turan ise, “Irgattaki arıza nedeniyle çapa toplanmadı. Toplanmış olsaydı gemiyi limana sokardı. Olay sonrası biz geminin battığını İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’dan öğrendik” tabirlerini kullandı.

“Gelinime ’Mustafa’yı niçin arıyorsun? Arama öldü’ dedi”

Gemici Mustafa Nacar’ın babası Mehmet Nacar, bir gün evvel oğluyla konuştuğunu, kendisine dalgaların geminin üzerinden aştığını söylediğini anlattı. Baba Nacar, “İzmir’e gideceklerini, İstanbul’da tersanede bakım yapılacağını söyledi. Oğlum birinci kere bu gemiye katıldı. Ereğli’den birinci defa gemiye bindiler ve burada gemi battı. A.D. bizimle irtibat kurmadı, 3 aylık gelinime, ’Mustafa’yı niçin arıyorsun? Arama öldü’ biçiminde kelamlar söyledi. Bizim de bu halde haberimiz oldu” dedi.

“Geminin battığını haberlerde gördük”

Geminin 3. Kaptanı Berke Çamurtaş’ın babası Güngör Çamurtaş, haberlerde olayı görünce ilçeye hareket ettiklerini söyledi. Çamurtaş ayrıyeten, şirket yetkililerinin başsağlığında bile bulunmadığını kelamlarına ekledi.

“54 yıllık hayatımda bu türlü bir fırtına görmedim”

Kafkametler Şirketi’nde 4 yıldır karada yetkilendirilmiş kişi olarak misyon yapan Aytekin D., mahkemede şahit olarak dinlendi. Hava durumunun berbat olduğunu öğrenince geminin kaptanı Cemal Turan’a ulaştığını anlatan Aytekin D., şunları söyledi:

“Havanın makus olduğunu, İstanbul’a gelmesini tavsiye ettim. İstanbul’a gelirseniz acente olarak devreye gireceğimi, yardımcı olacağımı söyledim. Karasu’ya kadar gelmişken ’Ne gerekiyorsa yaparız.’ dedim. Bunun üzerine emniyetli görmediğini söyleyerek, Ereğli’ye döneceğini söyledi. Yaşı benden büyük olduğu için ’tamam ağabey.’ dedim. ’Orada da birebir durumla müsabaka, gerekirse sorabilirsiniz.’ dedim. Son konuşmamız bu formdaydı. Gemi 18 Kasım’da dış limana demirlemiş iletisi geldi. 19 Kasım sabahı aradım demir taraması yaptığını söyledi. Daha sonra da irtibat sağlayamadık. Ereğli’ye geldik. 54 yıllık hayatımda bu türlü bir fırtına görmedim. Bozhane limanı çok berbattı, görüş arası sıfırdı. Gemide daha evvelden bir arıza yoktu. Arıza olsa gemiye aslında kalkış müsaadesi verilmez.”

“(Mayın patlaması) Gemide hasar olsa aslında oradan göndermezlerdi”

Ukrayna’da geminin yakınında mayın patladığında hasar oluşup oluşmadığı istikametindeki soruya cevap veren Aytekin D., “Gemi kaptanı beni aradı kıç tarafında bir patlama olduğunu söyledi. Geminin durumunu bildirdik. Çabucak Ukrayna kıyı güvenlik takımları geldi. Kontrol yaptılar, denetim ettiler. Kaptan bir hasar yok dedi. Gemide hasar olsa esasen oradan göndermezlerdi. Geminin ağır bakımları yapıldı. Gemide ufak tefek arızalar olabilir, bu arızalar mühendis tarafından giderilir. Büyük arıza olsa zati yola çıkılmaz. Rastgele bir arıza olursa ufak tefek onlar kendileri yapıp kayıt tutarlar” formunda konuştu.

“Her şeyi çalışır vaziyette kendisine teslim ettim”

Cemal Turan’dan evvel geminin kaptanlığını yapan İbrahim G. de mahkemede şahit olarak dinlendi. İbrahim G., “Yakınımızda 30-40 metrede mayın patladı. Kıyı güvenlik geldi kontrol yaptı. Her tarafının denetimleri yapıldı. O denli bir arıza olmuş olsa esasen müsaade vermezler. Benden sonra geminin kaptanı olan Cemal Turan’a gemiyi teslim ettiğimde her şey çalışıyordu, çalışır vaziyette kendisine teslim ettim” dedi.

Sanık Saffet Ö.’nin sabit ikametgah ile tahliyesini isteyen sanık avukatı, eksper raporunun ön rapor biçiminde olduğunu öne sürerek itirazda bulundu. Tutuklu sanık Saffet Ö.’nün tutukluluk halinin devamını talep eden cumhuriyet savcısı da, mütalaasında evraktaki eksikliklerin giderilmesini talep etti.

Tutuklu sanığa oy çokluğuyla tahliye kararı

Mahkeme heyeti, tutuklu sanık Saffet Ö. hakkında oy çokluğuyla isimli denetim kararları uygulanarak yurt dışına çıkış yasağıyla tahliyesine karar verdi. Sanıkların vazife ve sorumluluklarının tespit edilmesi, evrak kapsamında bulunan bütün bilgi ve dokümanların incelenerek kusurlu olup olmadıkları; kusurlu olmalarının tespiti durumunda da asli ya da tali kusurlu olup olmadıkları tarafında rapor düzenlenmesine karar verildi. Duruşma, 7 Temmuz tarihine ertelendi.

Mahkeme sonrası gazetecilere açıklamalarda bulunan mağdur avukatı Hasan Ali Tan, üç sanık hakkında tutukluluk talep ederken tutuklu sanığın da tahliye edilmesine reaksiyon gösterdi. Tan, “Batan gemide adalet arayışına devam edeceğiz” formunda konuştu.

Mahkemede sanıklar tercüman aracılığıyla savunmalarını yaptı

Duruşmada savunma yapan geminin kaptanı M.D., Kolombiya’ya ulaşmadan önce mürettebatın tamamıyla toplantı yaptığını, güvenlik açısından deniz tarafında çift gözlem istediğini anlattı. Geminin Türkiye’ye gideceğini kısa süre içerisinde öğrendiğini anlatan M.D., “Özellikle deniz tarafında çift gözlem istedim. Bütün mürettebat yeni, herkes yeni geldi. Şirketten özel güvenlik istedim. Eğer gelseydi uyuşturucu olmazdı. Suçlamaları kabul etmiyorum” dedi.

Geminin 2. Kaptanı A.A. ise gemiye yük almadan önce ambarda temizlik yapıldığını aktardı. A.A., ambarların kuru ve güvenli olduğunun kontrolünü yaptığını ifade ederek, “Kolombiya’da da bu kontrolü yapıp ambarların temiz olduğu bilgisini kaptana ulaştırmıştım. Sonrasında bu konuya ilişkin formları doldurdum. Gemiye kömür yüklemenin bittiği bilgisi bana diğer görevlilerce bildirildi. Ben de kapakların kapatılması talimatını verdim. Kolombiya’da uyuşturucu madde araması yükleme bittikten sonra yapılır. Kömür yüklemesi yapıldıktan sonra Kolombiya’da görevli ekipler ve sahil güvenlik arama yaptı. Liman görevlileri Karadeniz Ereğli’ye gelmeden önce yük taşımaya uygun olup olmama noktasında kontrollerini yapmışlardır. Kömür yükleme işi 6 gün kadar sürdü. Yükleme ise Kolombiya liman işçileri tarafından yapıldı. Bizim gemi çalışanları olarak yüke dokunmamız yasaktır. Bu kişiler gemiye geldiklerinde herhangi bir çanta ile girmeleri mümkün değildir. Suçlamaları kabul etmiyorum. Beraatimi istiyorum” ifadelerini kullandı.

Geminin denizde olduğu sırada yağlama ve temizlik işlerini yapan V.F.O. ise yükleme yapıldığı sırada başkaca bir görevinin olmadığını söyledi. V.F.O., “Gemide bulunan uyuşturucu ile ilgili bir bilgim yoktur. Bu suçta hiçbir şey yapmadım ve acısını çekiyorum. 8 ay boyunca ne sebeple cezaevinde tutulduğumu bilmiyorum. Beraatimi talep ediyorum” diye konuştu.

“Uyuşturucunun gemiye kömür yükleyen kişilerce konulduğunu düşünüyorum”

Gemide ikinci kaptanın emri altında görev yaptığını anlatan C.K. ise “Geminin girişinde gözetmenlik görevi verildi. Gece ve gündüz 4 saatte bir gözetleme yapıyorduk. Dört saatlik gözetmenlik süremde şüpheli bir şey görmedim. Yükleme yapıldıktan sonra ambar kapakları kapatıldı. Ereğli’ye gelene kadar ambar kapakları asla açılmadı. Uyuşturucunun gemiye kömür yükleyen kişilerce konulduğunu düşünüyorum. Uyuşturucuya ilişkin bilgim yoktur” dedi.

“Güvenlik zafiyeti nedeniyle uyuşturucu maddenin gemiye yerleştirildiği kanaatindeyim”

Geminin üçüncü kaptanı P.G. de geminin içinde iki Kolombiyalı görevlinin olduğunu hatırlatarak, “Kolombiya limanında ambarların denetimi vardı. Liman görevlisi denetmen giriş yaptı yükleme için. Bu şu demek. Bunlar tamamen açık ve boştu. Bu denetmenler gerekli dokümanları aldı. Yükleme operasyonu günde 24 saat devam etti. Bütün bu işler Kolombiyalılar tarafından yapıldı. İki vinç kullanıyorlardı. İki yada üç gözetmen liman tarafından görevlendirilmiş üç kişi gözlem yapıyordu. Bizim gemimiz tamamen güvensizdi. Yirmi tane giriş var. Kapılar tamamen güvensiz. Açmak için metal halkalar var. Bütün bunların kapalı olması gerekirdi. Hiçbiri kapalı değildi. Güvenlik kameraları her şey kaptan tarafından emrediliyordu. Şirketten güvenlik zafiyeti sebebiyle kaptana istekte bulunuldu ancak yerine getirilmedi. Güvenlik zafiyeti nedeniyle uyuşturucu maddenin gemiye yerleştirildiği kanaatindeyim. Suçsuzum beraatimi talep ediyorum” dedi.

Gemide ekipmanları ve can kurtaranları kontrol etme görevi bulunan 31 yaşındaki dördüncü kaptan A.A. da 180 metre uzunluğundaki gemide ondan fazla asma kilitsiz giriş, 20’den fazla ambara girişin bulunduğunu anlattı.

Kolombiya’daki yükleme sırasında saat 17.00 ila 19.00 arasında liman işçilerinin gemiye geldiğini ve en az üç ambarda sürekli olarak kömür yüklemesi olduğunu anlatan A.A., “Kargo operasyonlarında güvenlik ekipmanları yoktu. Denizcilik kanuna göre görevler belirlenmiştir. Ama bu gemide bu görevler kesin bir şekilde ayrılmamıştı. Güvenlik ile yükleme arasındaki görevler net değildi. Gemideki görevli sayısı her gemi için farklı. Bu yüzden her şirket yönetmelik yayınlamalıdır. İşleri, yetkiyi, sorumluluğu ayırması gerekiyor. Geminin genel güvenliği, seyir. Yük Gemiye katıldığımdan beri ikinci kaptanın işlerine karışmadım. Gözetmenliğim sırasında bir tek usta denizcim vardı. Bu her zaman girişte yer alıyordu. Bana yöneltilen suçlamaları kabul etmiyorum. Bulunan uyuşturucuyla ilgili bir bilgim yok. Sadece ailem için çalışıp onların ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyorum. 12 yıldır denizdeyim. 4. Kaptan olmak sekiz yılımı aldı. Ailemi böyle geçindirebilirim” şeklinde konuştu.

“Bütün uyuşturuculara karşıyım”

Geminin başmühendisi L.P. ise makine bölümünden sorumlu olduğunu ve makinelerin teknik bölümleriyle ilgilendiğini anlattı. Kendisine yöneltilen suçlamaların temeli olmadığını, 30 yıldır bu işi yaptığını söyledi.

Uyuşturucuya karşı olduğunu söyleyen L.P., “Bana yöneltilen suçlamaların temeli yok. Dürüst ve deneyimli bir mühendisim. İşlerimi görevim çerçevesinde yapıyorum. 30 yıldır bu işi yapıyorum. Bütün aşamaları geçtim. 13 yıldır başmühendisim. Hayatım boyunca hiç uyuşturucu almadım. Kullanmadım. Bütün uyuşturuculara karşıyım. Türk hükumetini savunuyorum uyuşturucuya karşı savaşta. Ama bütün bunlar kanunlara uygun yapılmalı. Bütün suçlamalar kanıta dayalı olmalı. Bu olaydan önce Kolombiya’da hiç bulunmadım. Kaptan Kolombiya’da bu olayların olduğunu biliyordu. Maalesef gerekli önlemleri almadı. Görevinde ihmali var. O da bu olaya neden oldu. Üçüncü kaptanın bahsettiği gibi Kolombiyalıların gemide kalmasına izin verdi. Kalabiliyorlar da gemide, özgürce gezebiliyordular. Rahatça gemideydiler. Çok garip. Bu iki kişi her yere rahatça girip çıkabiliyordu. Hiç kimse onları kontrol etmediği için her yere rahatça girebilirler böyle bir fikrim var. Kolombiya’daki limandayken gemiyi koruma işi yapılmadı. Güvenlik toplantısı yapılmadı. Gözetim de sıradandı. Kaptanın yeterli önlemi almadığını düşünüyorum” ifadelerine yer verdi.

Tutuklu 10 sanığın savunmalarının ardından taraf avukatlarınca mahkeme heyetine sunulan flaş bellekteki görüntülerde söz konusu kömürün dışarıdan vinç ile yüklendiği izletildi. Bahse konu vinçlerde kömür taşınırken yasaklı maddenin de ambara taşınabileceği öne sürüldü.

Sanık avukatları, sanıkların hangi suçu işlediklerinin tam olarak belirlenmediği, uyuşturucu maddenin ithaline ilişkin uygulama alanının bulunmadığını, uyuşturucunun tonlarca kömür arasından ele geçirildiğine dikkat çekti. Avukatlar; savunmalarında, yapılan tüm araştırmalara rağmen uyuşturucu maddeyi kömürlerin arasına bırakan failin tespit edilemediğini; parmak izi incelemesinin ise sanıklar aleyhine sonuç doğurmadığını söyledi.

Cumhuriyet Savcısı duruşmada, sanıkların tutukluluk halinin devamını talep etti.

Mahkeme heyeti; savunmaların ardından tanıkları dinledi. Duruşma; dinlenmeyen tanığın dinlenmesi ve dosyadaki eksik hususların giderilmesi için duruşmayı 18 Temmuz tarihine ertelendi.

Duruşmayı Hırvatistan’ın Ankara Büyükelçisi Hrvoje Cvitanovic’in yanı sıra diğer ülkelerin konsolosluk görevlileri de yakından takip etti.