“Dualarımızın kabul olmasını temenni ediyorum”

Vali Doç. Dr. Zülkif Dağlı, yaptığı açıklamada Ramazan Bayramı arefesinde birlik, beraberlik ve dayanışma bildirisi verdi. Esnafın gösterdiği dayanışma ruhundan ötürü teşekkür eden Vali Dağlı, bu çeşit geleneklerin toplumun kültürel yapısını güçlendirdiğini belirtti. Dağlı, “İnşallah bugün burada edilecek dualar, hepimizin hayrına olacak safiyane dualar olacaktır. Dualarımızın kabul olmasını temenni ediyorum. Bu geleneğin kalıcı olmasını diliyorum zira bu, bir marka üzere, bir simge üzeredir. Kentleri şehir yapan, milletleri millet yapan özel şeyler bunlardır. Bunları koruyacağız. Allah’tan bu geleneğin daim olmasını ve dualarımızın kabul olmasını niyaz ediyorum. İdrak edeceğimiz Ramazan Bayramı’nın kentimize, ailelerimize, memleketimize ve tüm insanlığa, İslam alemine hayırlar getirmesini diliyorum” dedi.

“Rabbim kaç ramazanları bize nasip etsin”

Belediye Lideri Dr. Halil İbrahim Aşgın da, ramazanın manevi atmosferine dikkat çekerek, bayramın dualarla ve arınmış bir şuurla karşılanması temennisinde bulundu. Aşgın, “Rabbim birçok ramazanlara, şu an olduğu üzere birlik içerisinde, kardeşlik ve beraberlik içinde ulaşmayı bizlere nasip etsin. Bin aydan daha güzel olan Kadir Gecesi’ne tekrar erişmeyi nasip etsin” dedi. Ramazan ayının manevi ikliminin toplumun her kesitini kucakladığını belirten Aşgın, “İnşallah ramazan bittiğinde af olmamış bir tane günahımız kalmasın” tabirlerini kullandı.

“Ramazan Bayramı’nı gönülden kutluyorum”

Bayramların, manevi yenilenme ve kardeşlik hislerinin pekiştiği vakitler olduğuna vurgu yapan Aşgın, “Ramazan Bayramı, günahsız bir şuurla, dualarla buluşacağımız, arınmış bir bayram olsun. Buradan tüm vatandaşlarımızın mübarek Ramazan Bayramı’nı gönülden kutluyorum. Birlik, beraberlik elimizi sıkarak değil, kucağımızı açarak olur. Bu program da bunun bir örneğidir. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” diyerek kelamlarını tamamladı.

Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (ÇESOB) Lideri Recep Gür ise, aktifliğe iştirak sağlayan herkese teşekkür ederek, bu geleneğin Türkiye’de az örneklerden biri olduğunu söyledi.

Etkinliğe, Vilayet Emniyet Müdürü Arif Pehlivan, İl Jandarma Kumandanı Albay Naim Çetinkaya, Vilayet Müftüsü Şahin Yıldırım, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, esnaflar ve vatandaşlar katıldı.

“Bu asırlık geleneği köylerden kente indirmek istedik”

Etkinliğe vatandaşların ağır iştirak sağladığını ve ilgiyle takip ettiklerini söyleyen Gümüşhane Ülkü Ocakları Başkanı Sadık Coşkun, “Ülkü Ocakları Gümüşhane Vilayet Başkanlığı olarak Kalandar Programı yapmak istedik her Ocak ayının 13’ü Kalandar olduğu için. Biz de Cumartesi gününe denk geldiği için ayın 11’inde yapmak istedik. Daha evvel köylerde ağır bir iştirakle yapılıyordu bizler de bunu kente indirelim istedik. Daha sonra köylerimize gittik oradaki vatandaşlarımızla görüştük sağ olsunlar kendileri de bize takviye verdiler. Ağır bir iştirak ve istek vardı çok hoş devam ediyor, köy oyunlarımız devam ediyor, yöresel aletlerimizi, yöresel lezzetlerimizi sergiledik. Develer, öküz otomobilleri, at otomobilleri burada unutulmaya yüz tutmuş köydeki bütün aletlerimizi buraya getirerek burada sergiledik. İştiraklerinden ötürü Gümüşhane halkına çok teşekkür ediyorum. İnşallah bunu gelecek yıllarda tekrar yapmayı planlıyoruz. Şu anda yaklaşık 10 köyden iştirak var, Kelkit, Köse, Torul ilçesi ve Kürtün ilçesi olmak üzere Gümüşhane merkezde bu işi organize ettik. Caddedeki yürüyüşümüzde caddedeki ve balkondaki vatandaşlar ağır ilgi gösterdi. Eski gelenekleri gördüler çok keyifli oldular biz de bu geleneği yaşattık ve yaşatmaya da devam edeceğiz” dedi.

“Ben bu Kalandar’a soba olarak katıldım”

Asırlardır köylerde kutlanan Kalandar geleneğinin kent merkezinde coşkuyla kutlanmasından ötürü çok mutlu olduğunu belirten Karamustafa köyü sakini gelen Yılmaz Demirel, “Biz burada Kalandar geleneğini yaşatmak istedik. Geçmişteki yılbaşımız Kalandar, küçükken konutlara gidiyorduk meskenlerden elma, armut, un, yağ toplayıp köy odalarında birleşip daima birlikte cümbüş yapıyorduk. Benim üzerimde soba var, sakal ve fes var. Üzerimde soba var zira kış olduğu için hem ısınıyorduk hem de meskenleri geziyorduk. Ben de o nedenle sobayı temsil ettim. Birinci sefer Kalandar’ı kentte yapıyoruz, herkes geldik teşekkür ediyoruz, inşallah bunu gelecek yıllarda de yaparız” diye konuştu.

Sevda Çelik de, “Biz burada Lemis yapıyoruz Gümüşhane’mizin yöresel lezzetlerinden bir adedidir, göç yapılırken annelerimiz ninelerimiz bize bundan yapardı. Birinci sefer kentte yapıyoruz, genelde daima köylerde yapılırdı. Köylerde çok kalabalık halde yapılırdı, kente indi çok hoş bir tertip oldu” halinde konuştu.

“Oyun oynamak isteyenler ilçe merkezine gidiyorlar”

Kahvehane sahibi Mehmet Albayrak da, oyun oynamak isteyenlerin ilçe merkezine gittiklerini belirterek, “Eskilerimizin buranın uleması çok olduğundan onlara hürmet ve hürmeten hiç kimse bu işe başlamadı. Buranın insanın vakti çok kıymetli. Bir dakikası bile kıymetli. Çalışma ve üretmesi lazım. Oyun oynatmayı düşünmüyoruz. Oyun oynamak isteyenler ilçe merkezine gidiyorlar. İnşallah bu geleneğimiz sürer. Dışarıdan gelip oyun oynamak istediğini söyleyenler oluyor. Biz de yok deyince şaşırıyorlar. Öyküsünü soruyorlar. Bildiğimiz kadarıyla anlatıyoruz. Birtakımı mutlu oluyor, kimileri da canımız sıkılıyor vakit geçirseydik diyor” dedi.

Yöre sakinlerinden Asım Albayrak ise, “Kahvelerimizde oyun yok. Bu mahallenin kuruluşundan beri burada oyun yok. Bu geleneğimiz Hacı Baba’dan geliyor. Buralarda oyun falan hiçbir vakit olmamış” halinde konuştu.

“Oyunlu kahvehanelere gitmiyoruz”

Özdil mahallesinde yaşayan 25 yaşındaki Muhammet Bayındır ise, oyunlu kahvehanelere gitmediklerini kaydederek, “Bu gelenek devam edecek. Mahallenin bu geleneğini yıkmak olmaz. Oyun çok ön plana çıkartılacak bir bahis değil. Artık teknoloji çağındayız. Bunu telefonla da oynayabiliyorsun. Oyunun peşine gitmiyoruz. Bu mahallede büyüdüğümüz için alışkanlıklarımız bu istikamette. Oyunlu kahvehanelere gitmiyoruz. Buraya gelip çayımızı içip vakit geçiyoruz” tabirlerini kullandı.

“Selçuklu’dan sonra, Çorum’da büyük bir Osmanlı şehirciliğini görüyoruz”

Çorum’da özellikle hamamlarda ve türbelerde Osmanlı geleneğinin ön plana çıktığını kaydeden Sevim, “Biz şu anda Kalehisar ören yerindeyiz. Buradaki kazı çalışmalarımız devam ediyor. Burası bir Selçuklu kenti. Ama Selçuklu’dan sonra, Çorum’da büyük bir Osmanlı şehirciliğini görüyoruz. 1420’li yıllarda Çorum fiilen, bir kentleşme hızı ile Osmanlıların hakimiyetine giriyor. Şehir müreffeh bir ortama dönünce Osmanlı döneminde yapılaşma hızla artıyor. Osmanlı’nın başkenti Bursa ve İstanbul’daki hamam planlarının Çorum’da birebir tekrar edildiğini görüyoruz. Kalehisar’da şu an bir Selçuklu hamamını görüyoruz. Şu anda bunu meydana çıkartmaya çalışıyoruz. Tacettin Paşa Hamamında, Ali Paşa Hamamında, Osmancık’taki Mehmet Paşa Hamamı’nda ise Osmanlı geleneği görüyoruz. Camilerde ise biraz mahalli üslup tarzında mimari görüyoruz. Bu yüzden bizler Çorum’u önemsiyoruz. Kalehisar örenlerinde özellikle bir Türk şehirciliğinin, Selçuklu kentleşmesinin olduğunu görüyoruz. Aynı örneğin Çorum’da tekrar edildiğini görüyoruz. Buna örnek olarak, Çorum Kalesi ve hemen yanındaki Ulu Cami, Güpür Hamamı ve güneyinde Veli Paşa Hanı ve saat kulesi ile bir Türk şehir gelenekçiliğinin Çorum’da devam ettiğini görüyoruz. Biz bu verilerden yola çıkarak Çorum’da bir doktora tezi hazırladık. Hem Selçuklu hem de Osmanlı yapılarını, tüm ilçeleri gezerek ortaya koymaya çalıştık. İnşallah ilerleyen yıllarda da bu çalışmamızı kitap olarak yayımlamaya çalışacağız” dedi.

“Osmanlı’nın başkenti Bursa’da, İstanbul’da bu plan tipini görüyoruz”

İstanbul ve Bursa’daki mimari planların Çorum’daki birçok yapıda gözüktüğünü kaydededen Sevim, “Osmanlı geleneğini daha çok hamamlarda ve bazı türbelerde gördük. Koyunbaba Türbesi’nde, Demirşeyh Türbesi’nde Osmanlı etkisi görülüyor. Güpür Hamamının kadınlar kısmında Selçuklu geleneği, daha sonra yapılmış erkekler kısmında ise Osmanlı geleneğini tespit ettik. Osmanlı hamamlarında sıcaklık kısmı enine dikdörtgen, ortası kubbeli ve çifte aletlidir. Osmanlı’nın başkenti Bursa’da, İstanbul’da bu plan tipini görüyoruz. Bu plan tipinin ilçelerde dahi tekrar edilmesi bizlere plan mimari anlamında Çorum ilinde devam ettiğini gösteriyor” diye konuştu.