“Gastronomi ve turizmi öne çıkartmak için kolları sıvadık”

Sunum programında konuşan Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Hilmi Güler, Ordu’nun gastronomisini harekete geçirmek için 88 çeşit yemek hazırlandığını belirterek, hazırlanan tüm yemeklerin şehrin özelliklerini taşıdığını belirtti. Başkan Güler, “Bunu çok rahatlıkla 100’ün üzerine çıkarmamız mümkün. Türkiye’de ve dünyada ’Biz artık varız’ diyeceğimiz bir noktadayız. Zaten Allah’ın bütün güzelliklerini verdiği, bizim de ona layık olmaya çalıştığımız güzel bir kent. Dolayısıyla biz burada gastronomi ve turizmi öne çıkartmak için kolları sıvadık” dedi.

“Karadeniz mutfağını ispat edeceğiz”

Başkan Güler, düzenlenen sunumda Ordu’nun kazından melocana, galdirik ve sakarcasına kadar birçok lezzetin yer aldığını belirterek, “Mutfak olarak hep Ege mutfağı bahsedilir. Aslında bizim Karadeniz mutfağı aşağı kalmaz, fazlası vardır, onu da ispat edeceğiz. Mühendislikte bir söz vardır; mühendisler iknaya çalışmaz, ispat eder, biz de bunu ispat edeceğiz” diye konuştu.

“Amacımız Ordu’nun saklı lezzet hazinelerini yerelden globale taşımak”

İl Kültür ve Turizm Müdürü Uğur Toparlak ise bugün burada sadece yemek yapmadıklarını, bir coğrafyayı, bir kültürü ve binlerce yıllık bir birikimi tabağa yansıttıklarını ifade ederek, “Ordu demek sadece fındık demek değildir. Ordu demek dağdaki sakarcadan, denizdeki mezgit balığına, yayladaki kuzu etinden, sofradaki karalahana sarmasına uzanan devasa bir lezzet haritasıdır. Ordu mutfağı yeşilin ve mavinin en doğal buluşmasıdır. Biz bu festivalle dünyaya şunu diyoruz; ‘gelin doğallığın tadını en saf haliyle yerinde bakın.’ Asıl amacımız Ordu’nun saklı lezzet hazinelerini yerelden globale taşımak ve bu mirası gelecek nesillere şeflerimizle beraber aktarmaktır” şeklinde konuştu.

Sunum programı, protokol üyeleri ve katılımcılara yöresel yemeklerin ikramı ile devam etti.

Programa Ordu Valisi Muammer Erol, Altınordu Kaymakamı İsmail Hakkı Ertaş ve ünlü şefler de katıldı.

“Biz istiyoruz ki bunu önce yerel kamuoyu sonra da dünya kamuoyu bilsin”

Düzenlenen programda konuşan Çorum Valisi Ali Çalgan, “Çorum için şu heyetin, buradaki hazırunun, şehri idare edenlerin, şehir dinamiklerinin bir araya gelerek bu şehre ne yapabiliriz düşüncesi sonunda ortaya çıkmış bir şey değil. Şehrimizin mutfak kültürü bizi böyle bir çalışma yapmaya mecbur bırakmıştır. Bu üretilmiş bir çalışmanın sonucu değil. Bize dayatılmış bir sonuçtur. Biz İstiyoruz ki bunu önce yerel kamuoyu sonra da dünya kamuoyu bilsin” dedi.

“Çorum Anadolu’da kurulmuş olan Anadolu’daki ilk başkent”

Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın da, “Çorum sıradan bir şehir değil. Anadolu’daki ilk başkent. Yöresel mutfak noktasında çok da istekli olmadığımız bir noktadan şu 3-5 yıl içerisinde Çorum Belediyesi’nin açmış olduğu 17 tane sosyal tesis içerisine Çorum mutfağını yöresel mutfağını kurmak suretiyle açtığı çığır. Onun dışında bizim Çorum su böreğimiz, tatlılarımız çok bulunamıyordu. Şu an aynı kalitede üretmek suretiyle birçok noktada bunların bulunduğu bambaşka noktalar var. Hamdolsun 3-5 yıl içerisinde bu gastronomi zenginliğimizi taşımayı başardık” diye konuştu.

“Yemek kültürü de atalarımız ve dedelerimizle beraber Çorum’umuza buraya gelmiş bulunmakta”

Çorum’da yemek kültürünün çok eskiye dayandığını vurgulayan AK Parti Çorum Milletvekili Avukat Yusuf Ahlatçı da, “1071 ve Malazgirt’ten Oğuzlar’ın saf bir boyu olan Oğuz boyu bu coğrafyaya yerleşmiş. Şimdi ilçelerimizin isimlerine bakıyorum. Oğuzlar, Dodurga, Bayat, Kargı ve diğerleri tamamı Oğuz boyunun saf boy isimlerinden oluşuyor. Dolayısıyla bu yemek kültürü de atalarımız ve dedelerimizle beraber Çorumumuza gelmiş bulunmakta” şeklinde konuştu.

“Dünyanın farklı ülkelerinde farklı şekilde hafızalara yerleştireceğiz”

Çorum mutfağının farklı bir yere sahip olduğuna dikkat çeken Çorum Esnaf ve Sanatkarlar Odası (ÇESOP) Başkanı Recep Gür ise, “Çorum gerçekten hepimizin için çok önemli, olmasa olmaz şehirlerimizden bir tanesi. Dünyanın birçok ülkesini geziyoruz ama Çorum mutfağının bizde farklı bir yeri var. İnşallah Çorum mutfağını gastronomide de dünyanın farklı ülkelerinde farklı şekilde hafızalara yerleştireceğiz” ifadelerini kullandı.

“Çorum’un en güçlü yanlarından birisi şuanki hayatta canlı bir şekilde varlığını sürdürüyor olması”

Konsept ve Büyüme Danışmanı Yasemin Cerit Doğan da, “Burada hem yerel üretim, hem yerel ürünlerimiz, coğrafi işaretli ürünlerimiz ve de bu ürünleri üreten üreticilerimizi kapsayan programlar geliştiriyoruz. Bunun yanında uluslararası bilgi paylaşımı ve işbirliği UNESCO’nun da çok önem verdiği bir şey. Çünkü bir şehrin içinde yaptıklarımız aslında sadece burada kalıyor. Bunun hem ulusal anlamda diğer şehirlerimizle işbirliğiyle hem de uluslararası anlamda diğer ülkelerle paylaşarak çoğalmasını sağlıyoruz. En önemlisi de aslında katılımcı ve çok paydaşlı bir program modeli olması. Bu ne demek; hem toplumsal hem kamu tarafında hem özel sektörün hem de sivil toplum kurumlarının beraber aynı çatı altında aynı hedefe doğru yürüdüğü bir programdan söz ediyoruz. Çorum’un en güçlü yanlarından biri de aslında bu ekosistemin geçmişte kalmış olması değil, şu andaki hayatta da canlı bir şekilde varlığını sürdürüyor olması” dedi.

“Çorum’un gastronomi şehri olmaması için hiçbir neden yok”

Çorum gastronomisinin hak edeceği yerine geleceğini vurgulayan Halk Mutfakları Araştırmacısı, YazarAdnan Şahin, “Çorum’un gastronomi şehri olmaması için hiçbir neden yok. Tabii ki gastronomi şehri olma azmi yetmiyor. Olması gereken bazı teknik hususlar var. Bu anlamda yürünecek yol bence sonuçtan çok daha değerli. Çünkü siz bu yolu yürüdüğünüz zaman zaten şehrin gastronomik anlamda gelmesi gereken yere geleceğinden de bir şüphemiz yok” diye konuştu.

Öte yandan, UNESCO listesine girmek için Çorum Valiliği, Hitit Üniversitesi, Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ile turizm temsilcilerinin yer aldığı “Gastronomi Yürütme Kurulu”nun çalışmaları yoğun bir şekilde devam ediyor. Mart ayı itibarıyla Çorum’un tescilli coğrafi işaretli ürün sayısı Çorum leblebisi, has naklava ve Alaca boranası gibi değerlerin katılımıyla 31’e ulaştı. Daha önce EMITT ve ITB Berlin gibi dev fuarlarda boy gösteren Çorum mutfağı, 4-7 Haziran tarihleri arasında İspanya, İtalya ve Brezilya başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinden açık ateş pişirme ustalarını ağırlayacak. Ünlü şeflerin katılımıyla gerçekleştirilecek bu özel etkinlikte geleneksel pişirme teknikleri dünyaya tanıtılacak. Çorum ayrıca, Ekim ayında İspanya’nın San Sebastian kentinde düzenlenecek olan dünyanın en prestijli gastronomi fuarlarından San Sebastian Gastronomika’da da yerini alarak uluslararası arenada gövde gösterisi yapacak.

“’Michelin Yıldızı’nın yerine ’Mengen Akreditasyonu’”

Programda konuşan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “Bundan sonra en azından Anadolu yemekleri, Anadolu geleneğini, kültürünü akredite eden ’Michelin Yıldızı’nın yerine ’Mengen Akreditasyonu’ gibi bir şey oluşturalım istiyorum hep beraber. Böyle bir şey yapalım. Bundan sonra Anadolu’nun neresine gidersek gidelim. Yerel yemekler, yerel kültür Anadolu yemekleri, anne reçeteleri sunan restoranların hepsinde Mengen Akreditasyonu arayalım arkadaşlar. Bilmiyorum ben bunun, hukuki boyutu nedir? Nasıl yapılır? Ama burada Valimiz var, Bolu Belediye Başkanımız, Mengen Belediye Başkanımız, milletvekillerimiz var. Bu kadar kişi Kültür Bakanlığı’na bu konuda talepte bulunursa ben inanıyorum ki en azından bir mesafe kat ederiz. Hem de Mengen’e de bu vesileyle de bir değer daha kazandırmış oluruz. Ayrıca da Michelin Yıldızı’nı, artık o ifadeyi de başka ortamlarda kullanmak durumunda kalırız. Şimdi başka bir referans değer üretmiş oluruz diyorum” dedi.

“Yeni dönemde gastronomi ile ilgili adımlarımızı da bu şekilde atacağız”

Gastronomi okullarıyla ilgili önemli adımların atılacağını dile getiren Bakan Tekin, “Bu festival bağlamında bir şeyi söyleyeyim. Yapmak istediğimiz şey; Anadolu’da bizi bir arada tutan etnisite, din, dil, kültür, siyasi görüş hiçbir ayrım gözetmeksizin bizi bir masanın etrafına toplayan, bizi beraber bir arada tutan referans değerlerimizin, bizim millet olarak değerlerimizin gelecek kuşaklara aktarılmasını istiyoruz. Biz bizim arzumuz ve isteğimiz bu. Bu minvalden baktığımızda bizim yemek kültürümüzden tutun, oturma kültürümüze, birbirimize saygı ve sevgi içerisinde dinleme kültürümüze kadar her şey yeni müfredatımızın içerisinde, gelecek kuşaklarımız aktarılacak birer değer. Şimdi çok fazla Ortaöğretim kurumu yayılmaya başladı. Yükseköğretim düzeyinde de hem ön lisans hem de lisans düzeyinde programlar yaygınlaşmaya başladı. Fakat biraz problem gördüğüm için, bazı hususları eksik gördüğüm için biz müdahale etmek gereği hissettik. Türkiye’nin tanınmış şeflerini de davet ederek bu gastronomi liselerimizin bir formatla Anadolu kültürünü, Anadolu mutfağını yaşatacak bir formatla tekrar bir organize edelim, düzenleyelim dedik. Bu okullar, gastronomi okullarımız sadece ve sadece eline tutuşturulan malzemeyle yemek yapan, ya da insanlara hizmet bir mekanizma olmaması gerekiyor. Burası aynı zamanda bizim kendi kültürümüzü bilen, kendi kültürümüzün içinden çıkan yemek kültürünü bilen, öğreten, gelecek kuşaklara aksettiren, servis eden ve aynı zamanda da kullandığı ürünlerin hem kullanımını hem de yetiştirilmesi konusunda hassasiyet sahibi bireyler yetiştirmek istiyoruz biz gastronomi liselerimizde. Kabaca şöyle bakıyoruz. Aslında gastronomi dediğimiz şey birbirini tamamlayan bir ekosistem. Bu ekosistemin içerisinden bir parçayı çıkardığınızda herhangi bir parçayı eksik bıraktığınızda biz çok farklı noktalara varmış oluruz. O yüzden biz yeni dönemde gastronomi ile ilgili adımlarımızı da bu şekilde atacağız” dedi.

Konuşmaların ardından katılımcılar stantları gezdi. Stantları gezen Bakan Tekin’in yanına gelen bir çocuk, Tekin’le birlikte Olimpiyatlarda simge olan Yusuf Dikeç’in pozunu verdi.

Gastronomi şehrinde lezzet turu

Orta Karadeniz Bölgesi’nde, özellikle gastronomi alanında öne çıkan Tokat ili, UNESCO Şehirler Ağı’na gastronomi teması ile dâhil edilmesi hedefiyle Tokat Belediyesi ve Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı iş birliğiyle yürütülen çalışmalar sonucunda 23 Haziran 2023 tarihinde UNESCO Türkiye Milli Komisyonu tarafından UNESCO Şehirler Ulusal Listesi’ne dâhil edildi.

Geçen aylarda yine OKA desteğiyle uygulanmaya başlanan ’Gastronomi Şehri Tokat Projesi’ de Tokat ilinin UNESCO Yaratıcı Şehirler Uluslararası Listesi’ne katılabilmesine yönelik olarak 2025 yılı ilk yarısına kadar gerçekleştirilmesi gereken faaliyetleri içeriyor. Proje kapsamında Tokat gastronomisinin Türkiye ve dünya gündeminde daha fazla yer almasına yönelik çalışmaları yürütecek. Tokat Belediyesi bünyesindeki ekibe danışmanlık desteği sağlanacak.

Tüm bu kazanımların yansımalarından biri olarak değerlendirilen, Tokat’ın gastronomi zenginliğinin ve tarihi birikiminin tanıtımına katkı sağlayacak olan sinema filminin oyuncu kadrosu Tokat’a özgü lezzetleri deneyimlemeyi ihmal etmedi. Oyuncular, tescilli Tokat Kebabı başta olmak üzere Tokat’ın özgün yemeklerini fotoğraflayıp sosyal medya hesaplarında paylaştı. Filmin oyuncuları 5 Ağustos’ta OKA Yöneyim Kurulu Üyesi, Tokat Belediye Başkanı Mehmet Kemal Yazıcıoğlu ile bir araya geldi. Buluşmadan bir fotoğraf paylaşan Başkan Yazıcıoğlu, “Çekimlerinin tamamı kentimizde gerçekleşecek olan ’Aşk ve Yemek’ konulu sinema filmi için değerli sanatçılarımızı gastronomi şehri Tokat’ımızda misafir ediyoruz. Kentimizi tüm dünyaya tanıtmak için üretmeye, Tokat’ımıza değer katmaya devam edeceğiz” dedi.

Sulu Sokak’a Hayran Kaldılar

’Aşk ve Yemek’ filminin çekimleri Tokat’ta eski kent merkezini ve aynı zamanda kentin tarihi ticaret merkezini oluşturan tarihi Sulu Sokak bölgesinde 4 Ağustos’ta başladı. Tokat’ın kent tarihine giriş kapısı olan, İpek Yolu üzerinde bulunan Sulu Sokak Meydanı ve meydana cephesi olan anıtsal yapılar, OKA destekleriyle tarihi iklimin yeniden işlevlendirildiği bir görünüme sahip. Tokat Şehir Müzesi ve Arkeoloji Müzesi ziyaretçilerini derin bir bilgi ağıyla kadim medeniyetlerle yeniden buluştururken, Anadolu’nun ilk Türk-İslam Üniversitesi olan ve bilim tarih müzesine dönüştürülen Yağıbasan Medresesi bin yıl önceki gök bilim araştırmalarını görme fırsatı sunuyor. Ajans destekli yatırımların ardından alandaki iki şehir hanı da butik otel olarak hizmet vermeye başladı.

“Samsun çok zengin gastronomi çeşitliliğine sahip”

Kahvaltı programında konuşan Ondokuz Mayıs Üniversitesi(OMÜ) Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yetkin Bulut, “Biz Samsun Gastronomi Ekibi olarak 17 tane ilçemizi gezdik. Neler yapılabileceği konusunda bir envanter çıkardık. Samsun, yaşadığımız coğrafya itibarıyla çok zengin ürünü olan bir gastronomi çeşitliliğine sahip. İnsanlar gastronomi turizmi için birçok yere gidiyorlar. Kahvaltı için birçok yere gidiyorlar. Burada şunları yapmak lazımdır: Bu organizasyonun kesintiye uğramaması gerekiyor. Her ilçenin kendine özgü kahvaltılarının oluşturulması lazım. Samsun bulunduğu coğrafya itibarıyla Anadolu’ya, Karadeniz’e açılan bir ulaşım aksının içindedir. Hem Yakakent, Bafra tarafına hem de doğu tarafına baktığımız zaman aslında birer kümelenme merkezleri de var. Buralara yapılacak olan tesisler aracılığıyla buradaki yöresel ürünlerin sergilenmesi, satışa sunulması ve bunun sonucunda kahvaltıların oluşması çok büyük bir avantaj sağlayacaktır” dedi.

“Samsun gastronomisini tanıtmaya yönelik çok ciddi faaliyetler yapıyoruz”

Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürü Cemal Almaz ise “Bugün Dünya Kahvaltı Günü. Samsun kahvaltısını tanıtıyoruz. Samsun’un tüm değerlerini çeşitli platformlarda tanıttığımız gibi kahvaltısını da tanıtıyoruz. Anadolu’nun birçok şehri gibi Samsun da artı yönleriyle dikkat çekmektedir. Sadece iklimi, denizi, doğası, sosyal ve kültürel alanları değil aynı zamanda gastronomisi de çok çok ünlüdür. Samsun gastronomisini tanıtmaya yönelik çok ciddi faaliyetler yapıyoruz. Burada ekmek çeşitleri, peynir çeşitleri, turşu çeşitleri de var” diye konuştu.

Programda ayrıca Ladik Kadın Kooperatifi tarafından Ladik’e özgü yemeklerin bulunduğu stant açıldı. Programa kaymakamlar, kurum amirleri ve çalışanları katıldı.

Öne çıkan çorba ve sebze yemekleri

Samsun deyince akla gelen çorba ve sebzeli yemeklerden bahseden Yetkin Bulut, “Samsun’un gastronomi alanında öne çıkan yöresel çorba çeşitleri arasında arpa çorbası, buğday çorbası, un çorbası, yeşil fasulye çorbası, halukça çorbası, dutmaca aşı, işkembe çorbası, fasulyeli pirinç çorbası, vurma lahana, yeşil mercimek çorbası, mısır çorbası ve patatesli hamur çorbası yer alıyor. Sebze yemeklerinde ise baldırcan şakşakı, ebegümeci, borani, fındık yaprağı dolması, kabak kavurması, kaldırayak kavurması, pancar kavurması, patates kavurması, patates muhlaması, zeytinyağlı pırasa dolması, pırasa karması, efelik yemeği, fasulye turşusu kavurması, ekşili fasulye, kapuska, Gürcüce, kaldırayak dolması, pırasa çullaması, koruklusu, muhlaması, fasulye yaprağı sarması, ısırgan yemeği, ıspanak kökü zeytinyağlısı, kömeç kavurması, kuru barbunya ezmesi, madımak yemeği, pirinçli mücver, sirken kavurması, ıspanak muhlaması ve zeytinyağlı biber dolması dikkat çekiyor” diye konuştu.

Hamur işi, yumurtalı ve et yemekleri

Oldukça zengin çeşide sahip Samsun gastronomisinin et, yumurta ve hamur işi lezzetlerine de değinen Prof. Dr. Bulut, “Yöresel et yemekleri arasında Samsun’da öne çıkan yemekler kaz çevirmesi, kaz tiridi, fırında keşkek, topalak, zabranlı yahni, keşkek, yufkalı et, lepsi, zeti, tirit, şipsi, herse ve tavuklu erik yemeği yer alıyor. Yöresel balık yemeklerinden öne çıkanlar hamsi buğlama, hamsi kuşu, tahta balığı ekşisi, tavada kalkan, hamsi pilavı, kefal doldurması, hamsi tuzlaması, morina ızgarası, sebzeli palamut ve tirsi balığı ızgarası dikkat çekiyor. Yumurta kullanılan yöresel yemekler ise çılbır, yumurta piyazı, yumurtalı çökelek ve çakallı menemeni başta geliyor. Yöresel hamur işleri arasında da alt üst börek, bulgurlu börek, buzlamac, hamsili ısır ekmeği, mantı, kuymak, yarımca börek, kavurma börek, gavma, haşhaşlı çörek, kapalı kıymalı pide, peynirli pide, pastırmalı pide, mısır unu pastası, nişasta pastası, nişastı havucu, tepside çörek, yanıç, haluj, metaz, katık böreği, kaypancak, kuru simit, kuru yufka böreği, mısır ekmeği, pıtıl, tohane, toraman havucu, filiya ve kobete başı çekiyor. Yöresel tatlılarda ise Bafra nokulu, kuru yufka tatlısı, irmik helvası, kar helvası, mayalı Çarşamba lokumu, Çarşamba lokumu, kaz yağı ile helva, kıvırtma, kuş baklavası, un helvası, fırında kestane kabağı, kocakarı gerdanı, palüze, sütlü kabak ve mısır unu helvası yer alıyor” şeklinde konuştu.

Gastronomi turizminde Samsun’un bazı artılarından ve gastronominin amaçlarından da söz eden Prof. Dr. Bulut, “Gastronomi konusuna da ağırlık veren Samsun, kültürü ile geniş bir yeme içme alanını insanlığa sunuyor. Gastronominin üretim boyutunda yemeği mükemmel şekilde hazırlamak, en iyi şekilde sunabilmek, iyi masa hazırlama bilimine sahip olmak, iyi yemekle ilgili tüm aşamalarda bilgi sahibi olmak, aşçılık sanatı ile ilgili bilinmesi gerekenlere eksiksiz sahip olmak, yemek pişirme ile ilgili tüm uygulamalara sahip olmak, aşçılıkla ilgili bütün özelliklere sahip olmak ve yemek pişirmek için tüm prensipleri taşımak gerekiyor. Gastronominin tüketim boyutunda ise iyi yiyecek ve içeceğe duyulan merak, heves, iyi yeme konusunda abartılı tutku, lüks mekanlara düşkünlük ve lüks yiyeceklere aşırı düşkünlük gibi kavramlar yer alıyor. Amaçları ne olursa olsun seyahat eden insanların tümü seyahat sırasında veya varış noktasında beslenme ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. Bu nedenle gastronomi gelen turistlerin akılda yer adına önemlidir” ifadelerini kullandı.

Bulut, Samsun’daki coğrafi işaretli yiyecekleri ise Bafra, Çarşamba, Terme pidesi, Samsun simidi, Bafra kaymaklı lokumu, Bafra nokulu, kaz tiridi ve Yakakent mantısı olarak sıraladı.

Öte yandan birçok gastronomi ürünü için de coğrafi işaret tescil belgesi başvurusu yapıldığı ve yapılacağı öğrenildi.

“Gastronomi aynı zamanda bir diplomasi aracıdır”

Gastronominin sadece turizm değil, birçok alanda akılda iz bırakan bir sektör olduğuna da değinen Ertürkmen, “Ankara’da Gastronomi Enstitüsü’nün kurulması ile üniversitelerde gastronomi bölümlerinin kurulmasının zorunlu hale getirilmesi, gastronomi dünya çapında ekonomik ve sosyal önemini vurgulaması açısından önemlidir. Bu nedenle bölgemizin en büyük ülkemizin ise önemli cazibe merkezi olan Samsun’un gastronomi alanında gelişmesi ve bu konudaki potansiyelin ortaya çıkarılması üzerinde çalışılması gereken önemli bir konudur. Samsun gastronomisinde keşiflerin yapılması, reçetelerin sunulması ve ilimize ziyarete gelen yabancı ve yerli misafirler ikram edilmesi bu çalışmadaki hedeflerimizin başında gelmektedir. Tuz ekmek olmak deyiminden hareketle Samsunlular ile misafirlerimizin kaynaşması, birbirlerini tanıması, kalıcı bağların ve dostlukların oluşması açısından gastronomi aynı zamanda bir diplomasi aracıdır. Bu konuda hizmet eden sektörün sunumlarını çeşitlendirilmesi, sunum mekanlarının fiziksel şartlarının düzenlenmesi, örnek uygulamaların ortaya konulması çalıştayın diğer amacıdır. Bir diğer amacı ise Samsun gastronomisinin karakterini belirlemek için mutfak mimarisi ile tariflerin ve bu tariflerin içinde yer alan ürünlerin belirlenmesi, kategorize edilmesi ve bunların kamuoyuyla paylaşılmasıdır. Bu vesileyle Türkiye’nin birçok yerinden akademisyenler Samsun’a davet edilerek çalışmaların literatüre girmesi amaçlanmıştır. Bu çalıştayın bizlere ve gelecek nesillerin ışık tutmasını umut ediyorum. Bilindiği gibi Türk mutfağının dünyanın en önemli 3 mutfağından birisidir. Bunun bilincinde olarak yerimizin ve iddiamızın sürdürülebilmesi ve ayrıca Samsun gastronomisinin Türk mutfağı içinde yerini almasını sağlamayı çok önemsiyoruz” şeklinde konuştu.

Çalıştayda ayrıca Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Turizm Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Yetkin Bulut’un yanı sıra Prof. Dr. Muharrem Tuna, Doç. Dr. Ali Gücükoğlu, Dr. Selma Atabey, Dr. Yener Ogan, Dr. Fatma Sema Sekban, Dr. Cihan Canbolat, Öğr. Gör. Ali Şen ve Öğr. Gör. Dilek Coşan manda ürünleri, mübadele mutfağı, gastronomi rotaları, Samsun mutfağı–mimarisi, gastronomi–turizm, deniz ürünleri ve taş ocak mutfağı hakkında sunum gerçekleştirdiler.

Program, sunumlardan sonra yapılan swot analizinin ardından sona erdi. Çalıştaya ayrıca OMÜ Rektörü Prof. Dr. Yavuz Ünal ile kaymakamlar ve vali yardımcıları katıldı.

“Rize bir gastronomi şehridir”

Rize’nin her anlamda bir gastronomi şehri olduğunu vurgulayan Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, “Burası pastaneler ve pastacılarla meşhur bir memleket. En meşhur pastaneler ve pastacılar Çamlıhemşin’dendir. Marka değerlerimizden bir tanesidir. Pandemi döneminde bir ara vermişlerdi. Yeniden bu festivali canlandırıyorlar. Rize bir gastronomi şehridir. Belediyemiz bir gastronomi festivali de düzenledi. Bunu bununda bir adımı gibi düşünmek lazım” diye konuştu.

“Çamlıhemşin üzerinde pastacılık festivalinin 150-200 yıllık bir hikayesi var”

İlçelerde bulunan gıdalarla beraber festivaller yapılacağını ifade eden Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, “Gastronomi Rize içerisinde ilerde birçok ilçemizde bulunan gıdalarla ilgili festivallerle entegre ederek zenginleştirmiş olacağız. Çamlıhemşin üzerinde pastacılık festivalinin 150-200 yıllık bir hikayesi var. Bu bölgedeki insanımız 1800 ve 1850’li yıllardan itibaren bölge ülkelerde dünyanın en iyi pastanecileri ve ustalarından edindikleri tecrübeleri zaman içerisinde geri getirdi. Bu tecrübeyi hemen hemen her ilde ciddi derecede deneyimli olan ustalarımız her yıl buraya gelerek festivalde değerlendiriyorlar” ifadelerini kullandı.

Moderatörlüğünü Mutfak Sanatları Merkezi Başkanı Fikret Tural’ın yaptığı panelde, Gaziantep Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Akıncı, Gaziantep Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Adnan Ünverdi, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Gıda Daire Başkanı Kenan Seçkin ve Metro Türkiye Kategori Coğrafi İşaretler Müdürü Birol Uluşan katılımcılara, Gastronomide coğrafi işaretlerin önemi hakkında değerlendirmelerde bulundular.

Gaziantep’in gastronomi ve coğrafi işaretli ürünlerde son derece zengin bir mirasa ev sahipliği yaptığını kaydeden Akıncı, medeniyetlerin yoğurduğu, hünerli ellerin hayat verdiği Gaziantep mutfağının coğrafi işaretli ürünlerle geleceğe taşınabileceğini ifade etti.

“Medeniyetlerin ortak izleri”
Dünyaca bilinirliği bulunan Gaziantep mutfağının, evrensel bir değer olduğunu belirten Akıncı, “Köklü bir geçmişe ev sahipliği yapan Gaziantep, gerek yeme-içme gerekse el sanatları açısından bu topraklarda yaşamış tüm medeniyetlerin ortak izlerini taşımakta. Bu konuda son derece zengin bir mirasa ev sahipliği yapmaktayız. Halen yaşatılan ve ayakta tutulan bu değerlerimizin önemli bir ayağını ise bugün üzerine titrediğimiz coğrafi işaretli ürünlerimiz oluşturmakta” dedi.

“Gaziantep rol model oluşturmakta”
Gaziantep’in coğrafi işaretli ürün sayısı bakımından Türkiye’ye rol model oluşturduğuna dikkat çeken Akıncı, konuşmasını şöyle sürdürdü: “UNESCO Gastronomi kenti Gaziantep 102 adet coğrafi işaret tescilli ürün ile bu alanda Türkiye’de ilk sırada yer almakta. Bu rakam bugün birçok Avrupa ülkesinin toplam tescilli ürün sayısından daha fazla. Tescilli ürünlerimizin büyük çoğunluğunu tarımsal ürünler veya kaynağını tarımdan alan ürünler oluşturmakta. 2015 yılından bu yana şehrimizin coğrafi işaret tescil çalışmalarına borsa olarak katkı sağlamaktayız. Yaptığımız bu çalışmaları şehrimize karşı kültürel bir sorumluluk olarak görmekteyiz. Türkiye’de bulunduğu şehir adına en fazla coğrafi işaret tescili alan borsa konumundayız. Şu ana kadar Antep Lahmacunu, Oğuzeli Narı ve Antep Peyniri gibi 23 farklı yöresel ürünümüzü coğrafi işaret tesciliyle taçlandırdık. 3 ürünümüz için ise Türk Patent ve Marka Kurumuna yasal başvurularımızı gerçekleştirdik. Coğrafi işaret çalışmalarındaki temel gayemiz milli birer değer olarak gördüğümüz bu geleneksel lezzetlerimizi korumak, geleneksel üretim metotlarıyla gelecek nesillere taşımak ve bu ürünlere katma değer sağlamak.“

“Coğrafi işaretli ürünleri ticarileştirmeliyiz”
Coğrafi işaretli ürünlerin Avrupa’da bir yöresel kalkınma sistemi olarak asırlardır kullanıldığına işaret eden Akıncı, “Bu sayede Avrupa’da peynir, et ürünleri ve zeytinyağı gibi birçok ürün marka değeri kazanarak, sağladığı katma değerle bulunduğu bölgenin ve üreticisinin ekonomik refahına katkı sağlamakta” dedi.

Coğrafi işaretli ürünlerin son yıllarda dünyada hızla gelişen büyük bir pazar oluşturduğuna vurgu yapan Akıncı, “Günümüzde birçok ülke ürünlerini bu sistemle pazarlamakta ve ürünlerine bu şekilde katma değer sağlamakta. Değişen yeni dünya düzeniyle birlikte tüketiciler artık üretim yeri ve metodu bilinen, kalitesi garanti edilen, kültürel kimliğiyle ön plana çıkan ürünlere yönelim göstermekte. Bu talep coğrafi işaretli ürünleri tüketici pazarlarında ön plana çıkarmakta. Ülke olarak bu konuda tüm dünya ülkelerine göre çok şanslıyız. Ülkemiz bulunduğu coğrafi konum, kültürel ve ekolojik sistem nedeniyle coğrafi işaretli ürünler açısından son derece zengin bir yapıya sahip. Bu nedenle bu avantajı özellikle coğrafi işaretli ürünlerin ticarileştirilmesi ve ulusal pazarlara açılması noktasında çok iyi şekilde değerlendirmemiz gerekiyor” diye konuştu.

“Tescilli ürünler gastronomi turizminin gelişmesine katkı sunuyor”
Coğrafi işaretli ürünlerin gastronomi turizminin gelişmesinde de anahtar görevi üstlendiğini vurgulayan Akıncı, “Yeme-içme kültüründe geleneksel ürünlere yönelik artan eğilim gastronomi turizmi için çekim merkezi oluşturuyor. Yöresel lezzetlerin gün yüzüne çıkmasına ve gastronomi turizminin gelişmesine katkı sunan bu durum, aynı zamanda kırsal kalınmanın refah payını da artırmakta. Yöresel ürünler üretildikleri bölgeye ait özellikleri yansıtır ve o yörenin kültürel özellikleriyle anılır. Bu bağlamda ürünün temel kökenini merak eden veya bu kökenle bağları olan insanlar gerçekleştirdikleri lezzet turları ile Gastronomi turizminin gelişmesine katkı sağlamakta” ifadelerini kullandı. (İHA)