Dededen toruna kalan bir miras

Değirmenin 150 yıllık tarihe sahip olduğunu söyleyen Küçük, “Bu değirmeni ilk olarak ’Değirmenci Abdullah’ diye bilinen kişi işletmiş. Kendisi yaklaşık 80 yıl değirmeni işletmiş. Ondan dedeme, dedemden de babama geçmiş. Değirmen babamdan da bana kaldı” dedi.

“Değirmen öğütmeye devam edecek”

Değirmenin faaliyetlerine devam edeceğine dikkat çeken Küçük, “Tarım her ne kadar bitiyor olsa da Akçakoca’da balık var oldukça mısır ekmeği tüketilmeye devam ettikçe insanlar mısır ekecek. Değirmen de öğütmeye devam edecek” diye konuştu.

Bu yöntemle öğütme kapasitesi neredeyse iki katına çıkıyor

Değirmenin bakımına da büyük özen gösteren Küçük, “Örneğin insanlar yaşlandıkça dişleriyle ilgili çeşitli problemleri oluyor. Yemek yerken, kabuklu bir şey yemek isterken dişleriyle ilgili sorunları olabiliyor. Değirmende aynı şekilde. Döndükçe, mısırı ezdikçe aşınabiliyor. Mısırı öğütürken güçlük çekebiliyor. Bende kesere benzer bir aletle taşları yenileyip, tırtıklayarak diş açıyorum. Bu sayede öğütme kapasitesi neredeyse iki katına çıkıyor, saatte 50 kilodan 120 kiloya kadar mısır öğütebiliyorum. Bu sayede hem un taşın altında fazla kalmamış olur, hem de lezzeti artar” şeklinde konuştu.

“GDO’lu ürünler yerli mısır ununa talebi artırdı”

Yerli mısır ununa olan talebin özellikle GDO’lu ürünlerin piyasada yaygınlaşmasıyla birlikte arttığını kaydeden Küçük, “Bu mısır gerçekten çok kıymetli hale geldi. İnsanlar köyde yetişen mısırın ununu arıyor. Eskiden böyle değildi, her yer mısır tarlasıydı” ifadelerini kullandı.

Mısır sezonunun eylül ayında başlayıp aralık ayına kadar devam ettiğini belirten Küçük, bu süreçte değirmenin durmaksızın çalıştığını da sözlerine ekledi.

Kendi kendime,
* Aaaa, bunlar bugüne kadar denetim kapsamında değil miydi?
* Değilse, hangi nedenle denetim kapsamına alınmadılar?
* Şimdi mi aklımıza geldi bunları denetim kapsamına almak?
* Geriye dönük olarak devletin vergi kaybı ne olacak?
sorularını sormuştum!

Şimdiye kadar hiç vergi vermedilerse yada eksik verdilerse çok ayıp etmişler! Hakkımı helal etmiyorum, kınım kınım kınıyorum !
Çalışma hayatım boyunca 25 yıl maaşım üzerinden vergimi verdim. Sigorta primlerini ödedim. Yaptığım her alışverişte her Türk vatandaşı gibi KDV/ÖTV vb. vergileri ödemeye de devam ediyorum.

Parayı takip eden bir sistemin yoksa yukarıdakilere benzer birçok soruya muhatap olursun.
Aslında, bundan 26 yıl önce, 1998 yılında böyle bir sisteme sahiptik. Bülent Ecevit’in imzasıyla yürürlüğe giren “Nereden Buldun Yasası”, kazançların kaynağını ve vergisini sorgulamanın yolunu açmıştı.

Bu yasa; 1998 yılında kara para ve vergi kaçaklığını “dur” demek için Bülent Ecevit ve ekibi tarafından çıkarıldı.
Dönemin ekonomi bakanı ise Zekeriya Temizel idi.

“Nereden Buldun Yasası”, o dönem adından çok söz ettirmişti.
Yasa, kazançların kaynağının ve vergisinin ödenip ödenmediğinin sorgulanmasına olanak sağlıyordu.
Maliye Bakanlığı, lüks harcamalarına rağmen düşük vergi ödeyen mükellefleri vergi dairesine çağırıp, yaptığı yüklü harcamaların kaynağını sorgulayabilecekti.

Gel bakalım arkadaş. Sen 50 bin lira kazanç bildirmişsin. 20 milyon liralık evin, 5 milyon liralık otomobilin ve 50 milyon lira nakit paran var. Hani bunun vergisi?” diye sorulabiliyordu.
“Miras kaldı veya piyangodan çıktı” deyip, belgeleriyle ispat edebilirse, sorun yoktu. Aksi halde, tespit edilen “servet farkı” safi irad yani gelir kabul ediliyor ve yüzde 35 Gelir Vergisi, bir o kadar cezası alınıyordu.

O dönemde “Nereden Buldun Yasası”, ülkede tepkilere de neden olmuştu.

Ortaya çıkan siyasi tartışmalar ve panik havasıyla yasanın ertelenmesine karar verilmiş
9 Ocak 2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4783 sayılı Kanun’la da kaldırılmıştı.

ABD, Fransa, İngiltere, İtalya ve diğer ülkelerde, bir kişinin servetinde artış olduğunda, “vergisi ödenmiş mi?” diye bakılıyor, ödenmemişse, sorgulanıp vergisi ve cezaları isteniyor.

Şu anki iktidarının 1. Yılında 9 Ocak 2003 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 4783 sayılı yasa ile kaldırılan Nereden Buldun Yasasının şimdi yeniden getirilmesi tartışılıyor.

İsviçre merkezli banka Union de Banques Suisses ( UBS ), küresel servet raporunu açıkladı. Rapora göre; 2028 yılına kadar dünyada en fazla milyoner artışı Tayvan’da olacak, ikinci sırada ise Türkiye yer alacak.

Milyoner sayımızın hızla arttığı doğru. Gelir dağılımındaki ve vergilendirmedeki adaletsizlik ortada iken milyoner sayımızın artması gayet normal!

Gelir ve servetin adil bir biçimde vergilendirilmesi sosyal adaletin sağlanabilmesi için şarttır. Verginin yükünü; zengine dokunmayıp, dar gelirliye ve fakire yüklemek vicdansızlıktır, haksızlıktır, adaletsizliktir, hatta ahlaksızlıktır.

Günümüzde mısır ekimi pek olmadığından işlerinin çok azaldığını belirten 59 yaşındaki Halil İbrahim Alemdar, değirmenciliğin artık bitme noktasına geldiğini belirtti.
Trabzon’un Araklı ilçesine bağlı Erenler Mahallesinde 1930 yılında yapılan değirmeni babasının vefatından sonra kendisi işletmeye başladığını kaydeden Alemdar, mısır ekimi olmayışından dolayı işlerinin artık bitme noktasına geldiğini ifade etti.
Yaklaşık 40 yıl önce işlerinin çok iyi olduğunu ancak son yıllara doğru işlerin hızla düşüşe geçtiğini belirten Alemdar, “ Çocukluk yaşımdan beri bu mesleği yapıyorum. Babam vefat ettikten sonra değirmeni ben işletmeye başladım. Değirmen 1930 yılında yapıldı bende ikinci kuşak olarak mesleği sürdürüyorum. 40 yıl önce işlerimiz çok iyi idi ancak zamanla düşüşe geçti. Şuanda ise neredeyse bitme durumuna geldi. Sebebi, mısır eken yok çoğu fındık ekti hazır yiyecekler çıktı dolayısıyla bizim işlerimiz de geriledi. Genellikle mısır öğütürüz arada buğday da gelir ancak şimdi buğday da pek yok. Değirmen sayısı sadece bizim burada değil Türkiye genelinde de azalıyor diye düşünüyorum. Trabzon’da bir elin parmağını geçmeyecek kadar değirmen sayısı azaldı diyebiliriz. 40 yıl önce sayımız çoktu sadece bu civarda 8 tane değirmen vardı. Bizden sonra bu mesleği devam ettirecek kimse yok. Benden sonra tamamen biter. Çocuklarım var ama bu mesleğe eğilimleri yok. Bu mesleği yapan aç kalmaz ama ileri de pek gidemez. Çünkü mısır eken olmadığı için ekonomik olarak fazla getirisi olmuyor.
(BK-ÖS-Y)

Kadim geleneğin bölgede ayakta duran tek temsilcisi

İlçe merkezine 2 kilometre mesafedeki Sekü köyünde Yedi Değirmenler mevkiinde bulunan asırlık su değirmeni, bu kadim geleneğin bölgede ayakta duran tek temsilcisi olarak kayıtlara geçti. Dereden sağlanan suyun gücüyle çevirdiği taşa dökülen tahılları öğüten değirmen Gümüşhacıköy Kaymakamlığı’nın 2017 yılında yaptırdığı restorasyon çalışmasıyla elden geçirilerek hizmet vermeyi sürdürdü.

Çocukluğundan bu yana aile yadigarı değirmende çalıştığını belirten değirmenci Yaşar Dokgöz, “Mesleği babamdan öğrendim. Buğday, arpa, mısır gibi tahılları burada öğütüyoruz. Faaliyetleri durmuştu. Onarıma ihtiyacı vardı. Gümüşhacıköy Kaymakamlığı ve Amasya İl Özel İdaresi’nin desteğiyle restore edildi. 7 yıldır tıkır tıkır çalışıyor” dedi.

Komşu illerden de müşteri geliyor

Çevre köyler, ilçeler ve komşu illerden bile müşterilerinin bulunduğunu anlatan evli, 3 çocuk ve 7 torun sahibi Dokgöz, “Duyanlar geliyor. Kimi un alıyor. Kimisi öğütmek için buğday getiriyor. Öğütüp gönderiyoruz. Müşterilerimize, dostlarımıza kapımız her zaman açık” diye konuştu.

Yörede yetiştirilen Üveyik buğdayından üretilen unu müşterilerine tavsiye eden Dokgöz’ün tek yardımcısı ise 40 yıllık hayat arkadaşı eşi Nuran Dokgöz. Dokgöz çiftçi, geçimlerini sağladıkları asırlık değirmende yaşamlarını sürdürüyor.

Saatte 100 kilogram tahıl öğütüyor

Geçmiş yıllarda at sırtında civar köylere tahıl götürdüklerini hatırlatan Avcılar Köyü Muhtarı Medet Tüysüz, 2001 yılında devlet desteğiyle köye kurulan elektrikli değirmen sayesinde artık diğer köylerden de köylerine gelindiğini söyledi. Muhtar Medet Tüysüz “Önceden diğer köylerde su değirmenleri vardı. Biz de buğdaylarımızı yakın çevre köylerine götürüyorduk. Atla götürüyorduk. Götürdüğümüz buğdayların yarısını orada değirmenciye hak olarak veriyorduk. Bu sefer yakın köyler bize gelmeye başladı. 2001 yılında devlet desteğiyle bu değirmeni kurduk şuanda diğer köyler, bizim gittiğimiz köyler bize geliyor. Elektrikli değirmenler elektrik sayesinde saatte 100 kilogram öğütebiliyor. Yani vatandaşı rahatlığa kavuşturduk. Köy halkı buğday, arpa, yulaf bunları ekiyor. Buğdaylarını kendine göre hazırlıyor, yıkıyor, kurutuyor değirmene gelip 1 saat, 2 saatte öğütüp gidiyor. Bunun karşılığında vatandaşlar sadece elektrik parası ödüyor” dedi.

öte yandan muhtarlık yaptığı dönem değirmenin çalışma sistemini öğrenen Necdet Uzun, muhtarlık görevini devretmesine rağmen değirmenciliği gönüllü olarak sürdürüyor. Gönüllü değirmenci Uzun “Köyümüzde böyle bir değirmenimiz var. Bunu kullanan da pek az olduğu için ben gönüllü olarak vatandaşın işi görülsün diye yapıyorum. Geçen dönem ben muhtardım. Kimse olmadığı için mecbur kaldım bu işi öğrendim şuanda da gönüllü olarak yapıyorum. Bu sene hasatlar çok güzeldi. Devletimiz sağolsun bir buğday tohumu verdi çok verimli buğdaydı. Vatandaş ekti ve faydasını da gördü” ifadelerini kullandı.