Karabük Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hacı Mehmet Kayılı yürütücülüğünde sürdürülen çalışma, TÜBİTAK 1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı kapsamında gerçekleştiriliyor.

Proje kapsamında, akıllı kanser ilaçları arasında yer alan monoklonal antikorların kalite kontrol süreçlerinde kullanılan glikozilasyon analizlerine yönelik yeni bir kit tasarlanıyor. Geliştirilen yöntemin, mevcut analiz kitlerinde kullanılan yüksek maliyetli enzimlere alternatif sunarak daha ekonomik bir analiz süreci oluşturması amaçlanıyor.

“Monoklonal antikorların analizine yönelik kit geliştiriyoruz”

Doç. Dr. Hacı Mehmet Kayılı, projenin yeni nesil akıllı kanser ilaçlarının karakterizasyonuna yönelik geliştirildiğini belirterek, “Ulusal Yeni Fikirler kapsamında gerçekleştirdiğimiz bu projede özellikle yeni nesil akıllı kanser ilaçlarının karakterizasyonuna yönelik biyoanalitik yöntemlerin geliştirilmesi ve buna yönelik bir kit tasarımı söz konusu.” dedi.

Projede özellikle akıllı kanser ilaçları olarak kullanılan monoklonal antikorların glikozilasyon analizlerine odaklandıklarını ifade eden Kayılı, “Burada özellikle akıllı ilaçlar olarak söylenilen monoklonal antikorların glikozilasyon analizlerine yönelik bir kit tasarımımız söz konusu.” diye konuştu.

“Bu kitlerin tamamına yakını yurt dışından geliyor”

Mevcut analiz kitlerinin yüksek maliyetli olduğuna dikkati çeken Kayılı, Türkiye’de biyobenzer kanser ilaçları geliştiren firmaların bu süreçte önemli ölçüde ithal ürünlere bağımlı olduğunu söyledi.

Kayılı, “Kit maliyetlerimiz oldukça fazla. Özellikle ilaç firmalarımız Türkiye’de bu tarz kanser ilaçlarının ikame ürünlerini geliştirmek için çaba gösteriyor. Ancak bu ilaçların karakterizasyonu, ilaçla ilgili düzenleyici kurumlar tarafından kontrol ediliyor. Bu nedenle karakterizasyon süreci ve buna yönelik kitler oldukça önemli ve maliyetli. Bu kitlerin tamamı Türkiye dışındaki uluslararası firmalar tarafından sağlanıyor.” ifadelerini kullandı.

” Türkiye’de biz de ilk kez bu ilaçların karakterizasyona yönelik yeni bir kit tasarlıyoruz”

Projeyle Türkiye’de ilk kez bu alanda yerli bir kit geliştirdiklerini vurgulayan Kayılı, kullanılan yöntemin mevcut sistemlerden farklı olduğunu anlattı.

Kayılı, “Türkiye’de biz de ilk kez bu ilaçların karakterizasyonuna yönelik yeni bir kit tasarlıyoruz. Bu kitin içeriğinde bir enzimatik reaksiyon söz konusu. Ancak biz burada o pahalı enzimi dışlayıp yerine daha yeni bir analitik yöntemle farklı bir akıllı molekül kullanarak analizlerimizi gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Bu sayede ilaç firmalarının dışa bağımlılığını azaltmayı hedefliyoruz.” dedi.

“Kit maliyetini yaklaşık onda bire düşürdük”

Projenin tamamen Karabük Üniversitesi bünyesinde yürütüldüğünü belirten Kayılı, laboratuvar çalışmalarında önemli sonuçlar elde ettiklerini söyledi.

Kayılı, “Bu proje tamamıyla Karabük Üniversitesi bünyesinde yürütülüyor. Laboratuvarlarımızda kitin tasarımı belli bir aşamaya geldi. Projede belirli sonuçları elde ettik ve verimli bir şekilde kitin maliyetini neredeyse onda bire azaltacak bir noktaya ulaştık. Böylelikle çok daha düşük maliyetle bu kiti geliştirip ilerleyen zamanlarda özellikle ilaç firmalarına tanıtmayı ve onların kullanımına sunmayı amaçlıyoruz.” diye konuştu.

Geliştirilen kitin tamamlanmasının ardından biyobenzer kanser ilaçlarının kalite kontrol ve karakterizasyon süreçlerinde yerli imkânlarla daha düşük maliyetli analiz yapılabilmesine katkı sağlaması, aynı zamanda Türkiye’nin biyoteknoloji ve ilaç alanındaki dışa bağımlılığının azaltılmasına destek olması hedefleniyor.