“Günlük yaşamda zorluklar yaşanır”

Alzheimer hastalığının en yaygın belirtisinin unutkanlık ve hafıza kaybı olduğunu; özellikle yakın geçmişi hatırlamada güçlük yaşandığını söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Sandıkçı, “Bunun yanı sıra günlük işleri, örneğin alışveriş, yemek yapma, kişisel bakım gibi rutinleri yerine getirmekte zorlanma, zaman ve yer farkındalığının kaybı, kişileri tanımada güçlük de görülebilir. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde ise kişilik değişiklikleri, ajitasyon, halüsinasyonlar ve özellikle akşamları artan ruh hali dalgalanmaları ortaya çıkabilir. Ayrıca, planlama, karar verme ve bir işi sürdürme gibi becerilerde zorluklar yaşanır” diye konuştu.

“Alzheimer hastalığında risk faktörleri”

Alzheimer hastalığının kesin nedeninin henüz bilinmediğini ancak genetik faktörler, yaşlanma, çevresel etmenler ve yaşam tarzı risk faktörlerinin hastalığın gelişiminde rol oynadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Sandıkçı, “Örneğin, hipertansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, zihinsel ve fiziksel aktivite eksikliği önemli risk faktörlerindendir. Beyinde ‘beta amiloid plakları’ ve ‘tau düğümleri’ adı verilen protein birikimleri hastalığın gelişiminde kritik bir rol oynar” şeklinde konuştu.

Erken teşhis ve mevcut tedavi yöntemleri

Alzheimer hastalığının şu an için kesin bir tedavisinin bulunmadığını söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Sandıkçı, “Ancak klinik araştırmalar umut vadetmekte, mevcut ilaçlar ve terapiler semptomları hafifletmekte ve hastalığın ilerleme hızını yavaşlatmaktadır. Erken teşhis, hastaların yaşam kalitesini artırmada büyük önem taşır. Hastaların yakınlarının da eğitim ve destek almaları önemlidir çünkü Alzheimer ilerleyici bir hastalıktır ve ileri aşamalarda 24 saat bakım gerektirebilir. Hastalığın zorlu sürecinde bilinçli bir yaklaşım ve uygun bakım, düzenli ilaç kullanımıyla birlikte hastaların yaşam kalitesini yükseltmeye yardımcı olabilir” ifadelerini kullandı.

“Günlük hayatın her zamanki üzere sürdürülmesini engeller”

Alzheimer’ın yaşlılıkla bir arada ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığı olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Yakup Türkel, “Halk ortasında genelde bunama olarak bilinen Alzheimer hastalığı, günlük hayatın her zamanki üzere sürdürülmesini engeller” biçiminde konuştu.

“Dünyada yaklaşık 55 milyon demans hastası var”

Alzheimer hastalığının ortaya çıkmasında en değerli bir risk faktörünün yaşlanma olduğunun altını çizen Doç. Dr. Yakup Türkel, şu bilgileri paylaştı:

“65 yaş sonrasında hastalığın görülme sıkılığının daima artış içinde olduğu bilinmektedir. 65 ile 85 yaşları ortasında hastalığın görülme sıklığı her 5 yılda bir 2 katına çıkmaktadır. Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) datalarına nazaran dünyada yaklaşık 55 milyon demans hastası bulunmakta ve bu sayının 2030’da 78 milyona ve 2050’de ise 139 milyona çıkması beklenmektedir. Türkiye’de ise 600 bin ile 1 milyon ortası Alzheimer hastası olduğu varsayım edilmektedir. Bu yüzden Alzheimer hastalığı ve öbür demans nedenleri global bir halk sıhhati sorunu haline gelmiştir. 65 yaş üzeri bir birey, bilhassa yakın vakitte olan olayları unutuyorsa ve tıpkı şeyleri tekrar tekrar soruyorsa en yakın vakitte nöroloji doktoruna başvurmalıdır.”

“Korunmak için dikkat edilmesi gerekenler”

Doç. Dr. Yakup Türkel, Alzheimer hastalığından korunma usullerini şu biçimde sıraladı:

“-Egzersiz yapmak,

-Düzenli ve istikrarlı beslenmek (Akdeniz tipi beslenme, balık tüketimi, zerzevat ve meyve tüketimiyle bu hastalığın başlaması ve ilerlemesi yavaşlatılmaktadır),

– Hipertansiyon, diyabet (diabetes mellitus) ve hiperkolesterolemi üzere damarsal risk faktörlerinin denetim altına alınması,

-Alkol ve sigara kullanımından uzak durmak,

-Zihni faal tutmak (daha fazla kart oyunları, dama oynama ve bulmaca çözme vb.),

-Sosyalleşmek.”

“Alzheimer hastalarının varlığından haberdar olmalıyız”

Doç. Dr. Yakup Türkel, toplum olarak etrafımızdaki Alzheimer hastaların varlığından haberdar olup, bu bireylerin ihtimama ve takviyeye muhtaçlığı olduğunu bilmemiz çok kıymetli olduğunu kelamlarına ekleyerek açıklamalarını sonlandırdı.

“Sosyalleşmek, sosyal aktiviteler yapmak önem taşıyor”
Hastalığın erken tanısı ve muhtemel tedavi yöntemlerinin çok önem taşıdığını aktaran Çakmaklı, “Nelerle hastalığa karşı önlem alırız? Bu herkesin kafasındaki soru oluyor. Bunu için her daim öğrenmeye devam etmek ve gerek fiziksel gerek zihinsel aktiviteleri yoğun gerçekleştirmek önemli. Fizik egzersizin önemini iyi biliyoruz. Düzenli egzersiz kalbimizi hızlandıracak aerobik egzersiz tarzı egzersizlerin düzenli yapılması. Sosyalleşmek, sosyal aktiviteler yapmak önem taşıyor. Yeni bir dil öğrenmek yeni bir hobi geliştirmek, bunların hepsi korunma önlemi olarak işe yarıyor” dedi.
Alzheimer hastalığını erken dönemde tanımanın önemli olduğunu dile getiren Çakmaklı, “2023 yılı bu konuda önemli bir yıl oldu. Alzheimer hastalığının belirtilerinin ilerlemesine yönelik bazı tedaviler artık geliştirilmeye başlandı ve bunlar yavaş yavaş kullanıma giriyor” ifadelerini kullandı.

“Bir kişi unutuyor diye bunu ‘yaşlıdır, unutur’ şeklinde karşılamamak gerek”
Unutkanlıklar konusunda dikkatli olunması gerektiğini dile getiren Çakmaklı, “Bir kişi unutuyor diye bunu ‘yaşlıdır, unutur’ şeklinde karşılamamak, ciddiye alarak gerekli doktorlara başvurarak bunun neden olduğunun anlanması önem taşıyor” dedi. (İHA)