1894’te yapılan Yalı Cami ile yaşıt

Yalı Cami’nin inşa edildiği 1894 yılından sonra büyümeye başladığı iddia edilen çınar ağacı, Buğday Pazarı mevkisinde vatandaşların dinlenme noktası haline gelmişti. Gövdesi bir müddet evvel yandığı öğrenilen ağaç, sırf dış kabuğu üzerinde ayakta kalmayı başardı.

“Hayret verici bir durum”

Ağacı birinci defa gören İstek Dikmen, “Ağacın kurumuş gövdesi içimi burktu fakat üst kısımlarının yeşil olduğunu görünce gözlerime inanamadım. Hayrat verici bir durum. Daha evvel bu türlü bir şey görmedim” dedi.

Koruma altında, kurtarılabilir mi?

Bülent Petek isimli vatandaş ise ağacın bir devir çok görkemli olduğunu söz ederek, “Yandıktan sonra bu halini aldı. Artık hasta bir ağaç. Yıkılma riski var ama Anıtlar Kurulu tarafından müdafaa altına alındı. Gerekli müdahale yapılırsa kurtarılabilir” diye konuştu.

Asırlık ağacın eski yıllarda çok görkemli olduğunu söz eden başka etraf esnafı da gövdesi yanan çınarın yeniden de yeşil kalarak etrafa hoşluk kattığını vurguladı.

Tescilli 20 anıt ağaçtan biri

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Samsun genelindeki 20 anıt ağaçtan biri olarak tescillenen çınar ağacı, 1985 yılında Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Muhafaza Kurulu’nun kararıyla muhafaza altına alındı. Bakanlığın kayıtlarında, ağacın gövdesi yanmadan evvelki görkemli haline dair fotoğraf ve bilgiler de yer alıyor.

Devrilen ağacın dallarını hıza motoruyla vatandaş kesti

Fırtına, Hacıhayta Mahallesi Kerkük Sokakta bir ağacı kökünden söktü. Yolu kapatan ağacın dallarını mahalle sakinlerinden Orhan Önder hızar motoruyla kesti. Esnaf olan Önder, itfaiye ekipleri gelmeden ağacın dallarını kesip yolun trafiğe açılmasını sağladı. Önder, “İtfaiyeyi çağırmadım. Yangına müdahale ediyorlardı. Ben ağacı kaldırıp yolu açtım” dedi.

“Kıyamet alameti diyen de var düzensiz hava şartları diyen de”

Ağacı 2 yıl önce kendi elleriyle bahçeye diktiğini kaydeden Samet Ülker, “Bu yıl farklı bir şekliyle karşılaştık. Hem armut hem çiçekleriyle birlikte olunca gerçekten hayatımızda ilk defa böyle bir şey gördük. Onun için şok içerisindeyiz. Büyüklerimiz bu gibi şeyler gördüğümüzde genellikle şakayla da olsa bu kıyamet alameti diye ifade eder. Benim tahminim hem o olabilir hem de düzensiz hava şartlarının olmasında etki olduğunu düşünüyorum” dedi.

“Hızını alamadı ikinci bir armut toplayacağız diye düşünüyoruz”

Birkaç gün önce ağaca baktığında tomurcukları gördüğünde ilgisini çektiğini ifade eden Ülker, “2-3 gün önce yeni yeni tomurcuklanıyordu, ilgimi çekti. Bir gün içerisinde bayağı bir çiçek açtı. Bu ağacı kış armudu olarak aldık, dikimini yaptık. Geçen sene bu kadar meyve vermedi ama belli bir çiçek açıp dökmüştü. Ama bu sene gerçekten diğer meyveler gibi bayağı bir döküm yaptı. Dökümün neticesinde de güzel armutlarımız oluştu ama armutlarımız oluştuktan sonra da böyle ikinci bir çiçek açımıyla hızını alamadı ikinci bir armut toplayacağız diye düşünüyoruz. Çiçeklerin yanında ağacın üzerinde çok sayıda tomurcuk da var. Eğer dökülmezse 2-3 gün içerisinde tamamen ağacın çiçek olacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

“Bu yaşıma kadar meyveyle birlikte armudun çiçek açtığını görmemiştim”

Ülker’in 81 yaşındaki babası Halil Ülker ise ilk defa armut ağacında hem meyve hem de çiçeği gördüğünü belirterek “Bu sıcakların oluşumundan ileri geliyor tahminim. Meyveyle birlikte armudun çiçek açtığını görmemiştim. Gördüm böyle de zamansız görmedim böyle yani. Bu sıcaktan oldu bu yani. Her meyve olmayabiliyor ama işte bu neyse sıcağa boyun eğdi” diye konuştu.

“Porsuk ağaçlarının yer aldığı denize en yakın seviyedeki yer dünyada tek bu vadi”

İş makinesinin operatörünü bölgeden uzaklaştırdığını ardından da Orman Bölge Müdürlüğü ekiplerine haber verdiğini ifade eden Zaman şöyle dedi:

“Ağacı kestiklerini görünce kepçeciyi kovdum. Sonra yetkilileri arama çalıştım. Bir kısmına ulaştım, bir kısmına ulaşamadım. Ben burayı anlatmak istiyorum. Burası Gökgöl Vadisi. Bu vadinin özelliği şu. Bütün dünyada Porsuk ağaçları 750 ila 1000 rakım arasında yaşar. Dünyada bir tek Gökgöl Vadisi’nde denize en yakın seviyede olan yer bu vadidir. Buranın korunması için dilekçelerim var. Burası dünyaya mirasımız bir yer. Kestikleri ağaç bin 183 yaşında olacaktı” diye konuştu.

Ekipler gelene kadar ağacın başında nöbet tuttu

İhbar üzerine olay yerine gelen Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri söz konusu ağacın kesilmesiyle ilgili zabıt tuttu. Bölgeye tersip bendi yapılacağını öğrendiğini anlatan Zaman, “Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri olay yerine gelip zabıt tuttu. Yapacakları bir şey yok. Kepçeciyi kovdum. ’Bu dereye giremezsiniz’ dedim. Kepçeciden öğrendiğim buraya tersip bendi yapacaklarmış. Tersip bendi yapacaksınız da burada ne işiniz var sizin” dedi.

Tutanağın tutulmasının ardından ekipler ve mahalle sakini Engin Zaman kesilen ağaçtan hatıra amacıyla bir parça alarak olay yerinden ayrıldı. Ağacın kesildiği ve çalışmaların yapıldığı bölge dron ile havadan görüntülendi.

“Böyle bir şeyi ben ilk defa gördüm Gümüşhane’de”

Kasım ayının son günlerinde betonun içerisinde bitmiş bir elma ağacının çiçek açmasını düşündürücü bir olay olduğunu ifade eden mahalle sakinlerinden Sait Terzi, “Bu ağaç yaklaşık 20 gündür böyle. Üzerinde hem elma meyvesi var hem de çiçekleri var. Bu şekilde milyonda denk gelebilecek bir şeyi ben ilk defa gördüm Gümüşhane’de. Yaklaşık bir ay önce de kendi köyümde evin yanında armut ağacının çiçek açtığına şahit oldum” dedi.

“Enteresan olan da üzerinde meyvesinin olması”

Yaşanan bu durumu mevsim değişikliğine bağlayan Terzi, “Mevsimlerin değişiminin sonucu bu. Yaz mevsimi ne kadar kurak geçti ki ufak bir yağmurda bu ağaç suyu alıp sıcakların da artmasıyla son aylarda çiçek açmış. Sıcakların artmasından kaynaklanan bir olay. Akşamları soğuk oluyor ama gündüzleri oldukça sıcak. Büyüklerimiz bu tarihler için ‘Kara kış ayı geldi’ derdiler. Kara kış ayında bu kadar sıcak olmasa bu ağaç çiçek açmazdı. Enteresan olan da üzerinde meyvesinin olması” diye konuştu.