Elma 2 bin yıldır yetiştiriliyor, çiçek bamyası ’çeyrek altın’ gibi

2 bin yılı aşkın vakittir yetiştirildiği arkeolojik hafriyatlarda belirlenen bir tarafı kırmızı, başka tarafı yeşil görünümdeki Amasya misket elması ile çiçeğinin sarı rengi ve ekonomik bedelini hiç yitirmediği için yöre halkının ’çeyrek altın’ olarak isimlendirdiği çiçek bamyasının ünü sonları aşıyor.

Amasya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Murat Kırlangıç, “Amasya çiçek bamyasının akabinde Amasya misket elması için de Avrupa Birliği coğrafik işaret başvurusunu yaptık. 2026 yılı içinde ikisinin de tescilinin geleceğini düşünüyoruz” dedi.

Amasya’da 5 bin 500 dekarlık alanda ekilip 2 bin 500 ton üretimi gerçekleştirilen çiçek bamyası iktisada yıllık 367 milyon TL, 3 bin 500 dekar alanda yetiştirilen misket elması ise 2 bin 500 tona yakın üretimiyle 150 milyon TL civarında katkı sağlıyor.

“Amasya misket elmasının sindirimden, cilt hoşluğuna birçok yararı var”

AB coğrafik işaret tescilinin alınmasıyla iki eserin daha çok tanınıp pazarlanmasına olumlu tesirlerinin olacağını belirten Amasya Vilayet Tarım ve Orman Müdürü Gürol Çetin, “Birçok yerde satılan elmalar farklı olmalarına karşın ‘Amasya misket elması’ denilerek satılıyor. Amasya misket elmasının sindirimden tutun da cilt hoşluğuna kadar birçok yararı var. Bu elmayı bir kez yiyen öbür elmalarla olan farkını çok net anlayabilir” diye konuştu.

Çiçek bamyası, yaz boyunca sabah erken saatlerde üreticiler tarafından çiçeğiyle birlikte toplanıyor. Minik bamyalar daha sonra iğne yardımıyla tek tek ipe dizilerek kurumaya bırakılıyor. Yaş ve kuru olarak yurdun dört bir yanına pazarlanan bamya, hazırlanan çorbasıyla başta Konya olmak üzere çeşitli vilayetlerde düğün yemeklerinin vazgeçilmezi olarak biliniyor.

Çiçek bamyasının besin olarak çok kıymetli olduğuna dikkat çeken Vilayet Tarım ve Orman Müdürü Çetin, “Besleme değeri olarak neredeyse etten daha yüksek. Türkiye’nin Çiçek bamyası gereksinimini büyük oranda Amasya’mız karşılıyor” halinde konuştu.

3 bin lirayı bulan bamyanın fiyatı gram altınla yarışıyor

İş yerinde misket elmanın kilosunu 60 TL’den, çiçek bamyasının kurusunun kilosunu ise 3 bin TL’den satan Ömer Balkar ise, “Bamyanın fiyatı çok yükseldi. Gram altınla yarışıyor. Taşova bamya pazarında toptan kilosu 2 bin 800 TL’den satılıyor. Perakende fiyatı ise 3 bin TL’nin üzerinde” tabirlerini kullandı.

“Amacımız şehrimizi, ilçelerimizi, Bafra’mızı her alanda daha da ileriye taşımak”

Şehrin dört bir yanında alt ve üstyapı çalışmalarının devam ettiğini belirten Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, “17 ilçemizin tamamında olduğu gibi Bafra’mızı da hak ettiği değere taşımak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Şehrimizi daha ileri taşımak, her yönüyle daha güçlü ve sürdürülebilir bir kent inşa etmek; hemşehrilerimizin yaşam standartlarını daha da artırmak adına hizmetlerimizi hayata geçiriyoruz. İlçelerimizde gönüllere giden yollar yapıyoruz. Bir yandan da Bafra’mızın doğal ve kültürel zenginliklerini, ekonomik kalkınma ile birleştirerek ilçemizi daha da parlak yarınlara taşımak için var gücümüzle çalışıyoruz. Amacımız şehrimizi, ilçelerimizi, Bafra’mızı her alanda daha da ileriye taşımak ve geleceğe güçlü bir şekilde hazırlamak. İnsan odaklı hizmet anlayışıyla gerçekleştirdiğimiz projelerle sadece Bafra’mız için değil, Samsun’umuzun tüm ilçeleri için hemşehrilerimizin hayatı kolaylaştırmayı gaye edinerek çalışmalarımızı sürdürüyoruz” diye konuştu.

Samsun’da Eylül’de 2 bin 623 konut satıldı

Samsun’da ise 2024 yılının ilk 9 ayında en çok konut satılan ay Eylül ayı oldu. Verilere göre Samsun’da Ocak-Eylül döneminde 17 bin 581 konut satıldı. İstatistiklere göre bir önceki yılın aynı dönemi kıyaslandığında konut satışı bin 262 adet arttı.

Samsun’da 2024 yılında Ocak ayında bin 640, Şubat ayında bin 764, Mart ayında bin 789, Nisan ayında bin 457, Mayıs ayında bin 914, Haziran ayında bin 449, Temmuz ayında 2 bin 398, Ağustos ayında 2 bin 547, Eylül ayında 2 bin 623 konut satıldı. Samsun’da satılan konutların 293’ü ipotekli, 2 bin 330’u ise diğer satışları oluşturdu. Bin 89’u ilk elden satış olurken, bin 534’ü ikinci elden satış olarak gerçekleşti.

Son 12 yılın ikinci en iyi konut satışı

TÜİK istatistiklerine göre Samsun’da son 12 yılın ikinci en iyi konut satışı geçen Temmuz ayında gerçekleşti. 2013 Temmuz’da bin 766, 2014 Temmuz’da bin 370, 2015 Temmuz’da bin 481, 2016 Temmuz’da bin 551, 2017 Temmuz’da 2 bin 111, 2018 Temmuz’da 2 bin 258, 2019 Temmuz’da bin 909, 2020 Temmuz’da 4 bin 139, 2021 Temmuz’da bin 940, 2022 Temmuz’da bin 662, 2023 Temmuz’da 2 bin 86, 2024 Temmuz’da ise 2 bin 398 konut satıldı. Bu yılın Temmuz ayındaki konut satışı, son 12 yılda 2020’den sonraki en yüksek konut satışı olarak kayıtlara geçti.

2 bin 33 ton tıbbi ve aromatik bitki üretildi

Tıbbi-aromatik bitki çalışmaları kapsamında 2023 yılında Samsun’da 12 ton tıbbi nane, 632 ton defne, 42 ton hünnap, 35 ton kekik, 69 ton salep, 110 ton kuşburnu, 103 ton örtü altı maydanoz, 1,5 ton ekinezya, 206 ton teze sarımsak, 366 ton kuru sarımsak, 7 ton adaçayı, 360 ton maydanoz ve 70 ton da nane üretildi. Samsun’da 2023 yılında toplam 2 bin 33 ton tıbbi ve aromatik bitki üretilip, ekonomiye kazandırıldı. Bu bitkilerin bazıları kozmetik ve gıda sektöründe değerlendirilirken, bazı bitkiler ise tıp alanında hammadde olarak kullanıldı.

Hayvanlar hastalıklardan korunmak için aşılandı

Hastalıklara karşı aşı uygulamaları kapsamında 2023 yılında 354 bin adet ilkbahar dönemi şap aşılaması, 337 bin adet sonbahar dönemi şap aşılaması, 72 bin 600 adet sığır brusellozisi, 40 bin 350 adet koyun brusellozisi, 13 bin 700 adet büyükbaş şarbon, 4 bin 700 adet küçükbaş şarbon, 17 bin 150 adet kuduz, 6 bin 600 adet koyun-keçi çiçek, 101 bin 200 adet koyun-keçi vebası ve 354 bin 837 adet LSD aşısı hayvanlara uygulandı.

Kesimhane verilene göre Samsun’da 2023 yılında 13 bin 966 adet büyükbaş (4 bin 795 dişi), 22 bin 349 adet küçükbaş (2 bin 135 dişi) ve 8 milyon 717 bin adet de kanatlı hayvan kesildi. Bu kayıtlı kesimlerden büyükbaşta ortalama karkas ağırlığı büyükbaşta 267 kilo, küçükbaşta 18,7 kilo ve kanatlı hayvanda ise 2,6 kilo oldu.